آنچه باید در مورد سوندهای ادراری بدانید | تعبیرستان
آنچه باید در مورد سوندهای ادراری بدانیدپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

آنچه باید در مورد سوندهای ادراری بدانید

به احتمال زیاد تاكنون اصطلاح سوند ادراری را در بیمارستان ها و مراكز پزشكی درمانی زیاد شنیده اید و حتما حداقل تا این حد در مورد آنها می دانید كه
آنچه باید در مورد سوندهای ادراری بدانید این وسایل برای تسهیل و كمك به روند ادراركردن به كار می روند اما به طور قطع نكات مبهم و نادانسته های زیادی هم در مورد آنها دارید. به طور مثال آیا می دانید كه سوندها انواع مختلفی دارند و هركدام از آنها كارایی و روش مصرف متفاوتی می توانند داشته باشند؟
سوندها به طور كلی لوله های باریكی هستند كه وارد دستگاه ادراری می شوند تا تخلیه ادرار را تسهیل كنند. با این حساب موارد مصرف اصلی سوندها زمانی است كه به هر دلیل تخلیه ادرار به شكل مناسب صورت نمی گیرد. به طور مثال درنظر بگیرید كه در یك فرد مسن به علت بزرگ شدگی خوش خیم و یا حتی برعكس سرطان پروستات، مسیر ادرار مسدود شده باشد.
این مساله باعث می شود كه ادرار نتواند به راحتی تخلیه شود و بنابراین در مثانه تجمع پیدا كند. این تجمع ادرار در مثانه نه تنها برای بیمار درد و احساس ناراحتی به همراه دارد بلكه اگر برای مدت طولانی باقی بماند می تواند با واردآمدن فشار روی كلیه ها، عملكرد آنها را نیز تخریب كند. در این حالت تنها كاری كه می توان كرد این است كه به هر شكل ممكن امكان تخلیه ادرار از مثانه را فراهم كرد. پزشكان در این موارد سعی می كنند تا از سوندها یا همان كاتترهای ادراری استفاده كنند و بدین ترتیب یا راه معمول دفع ادرار را باز كنند و یا راه جدیدی برای دفع ادرار ایجاد كنند. سوندها از دو جنبه مهم با یكدیگر تفاوت دارند:
۱) نوع و محل قرارگیری،
۲) و مدت زمان باقی ماندن در محل.
سوندهای ساده یا نلاتون
این سوندها در واقع لوله های پلاستیكی بسیار نرم و انعطاف پذیری هستند كه در داخل آن مجرایی برای عبور مایعات، و به طور مثال ادرار، وجود دارد. زمانی كه به دلایلی مسیر طبیعی ادرار مسدود می شود، این سوندها به داخل مجرای ادرار كار گذاشته می شوند تا با كنارزدن محل انسداد، به درون مثانه برسند. پس ادرار موجود در داخل مثانه از درون مجرای موجود در داخل این سوند می تواند به راحتی به بیرون تخلیه شود. تنها مساله ای كه در مورد این سوندها وجود دارد این است كه سوند پس از تخلیه ادرار باید خارج شود اگر دفعات بعد باز هم برای تخلیه ادرار به كمك این سوند نیاز باشد، باید دوباره كار گذاشته شود.
سوند فولی
این سوندها در انتهای خود، یعنی در بخشی از سوند كه پس از عبور كردن از مجرای ادرار به درون مثانه می رسد، كیسه كوچكی دارند. این كیسه كوچك ازطریق یك مجرای بسیار باریك در بدنه سوند با سوراخی كه در انتهای دیگر سوند وجود دارد در ارتباط است. بدین ترتیب پزشك یا پرستار می تواند ازطریق این سوراخ به مقدار مناسب مایع به داخل بفرستد و از این طریق كیسه كوچك پر از هوا شده و به قدری بزرگ می شود كه دیگر امكان عبور آن از مجرای ادرار بیمار وجود ندارد و بنابراین سوند دیگر امكان خارج شدن از مثانه را ندارد.
پس هر زمان كه بخواهند سوند را برای مدت طولانی در مثانه نگه دارند می توانند از این روش استفاده كنند، چرا كه سوندهای معمولی فورا لیز می خورند و از مثانه خارج می شوند اما این سوندها به علت گیركردن بادكنك در ابتدای مجرا، هیچ گاه خارج نمی شوند مگر اینكه پزشك یا پرستار با یك سرنگ بادكنك را خالی كند. اما نكته مهم این است كه این بادكنك تنها باید زمانی باد شود كه بادكنك و سر داخلی سوند به طور كامل در مثانه قرار گرفته است. مثانه حجم بسیار زیادی دارد و بادكنك در داخل آن می تواند به راحتی و بدون آسیب رساندن به بیمار باد شود. اما اگر این بادكنك و سر داخلی سوند در داخل مجرا باد شود و متسع شود با توجه به اینكه قطر مجرا كوچك است به تدریج باعث پاره شدن و آسیب وسیع به مجرا می شود.
پس این سوندها هیچ وقت نباید توسط فرد ناآشنا كار گذاشته شوند و كارگذاری آنها حتما باید توسط فرد آشنا به این روش مثل یك پرستار باتجربه یا پزشك صورت گیرد. خارج سازی این سوندها هم حتما باید توسط همین افراد صورت گیرد. هیچ وقت نباید سعی كرد كه این سوندها را با زور و كشیدن از جا خارج كرد چرا كه بادكنكی كه در انتهای آن در داخل مثانه باد شده است در هنگام خروج به علت قطر زیاد خود آسیب به مجرا وارد می كند كه با خونریزی همراه می شود.
سوند فوق عانه ای
این سوندها كه در اصطلاح پزشكی سوند سوپراپوبیك هم نامیده می شوند، نسبت به دو نوع سوند قبلی كمتر به كار گرفته می شوند. برخلاف دو نوع سوند قبلی كه برای كارگذاری آنها، لوله از درون مجرای ادرار رد می شد، در این موارد سوند از پوست قسمت های پایینی شكم وارد مثانه می گردد. یعنی توسط پزشك یا جراح سوراخی در پوست پایین شكم ایجاد می شود و سپس سوند از پوست و بافت های روی مثانه رد می شود تا به داخل مثانه برسد.
سوندهای داخلی
در تمام سوندهایی كه تاكنون گفتیم یك سر سوند خارج از بدن بیمار است تا ادرار را از مثانه به بیرون تخلیه كند. اما باید گفت سوندهایی هم وجود دارند كه در آنها هر دو سر سوند در داخل بدن بیمار است. به طور مثال درنظر بگیرید كه انسدادی در فاصله بین كلیه تا مثانه ایجاد شود. این مساله باعث می شود كه ادرار نتواند از كلیه به مثانه برسد تجمع ادرار در كلیه مربوطه باعث آسیب رسیدن به نسج كلیه و تخریب آن و در ضمن علائمی مثل درد و ناراحتی در پهلوی همان سمت می شود. تنها راه این است كه به نحوی امكان دفع ادرار از آن كلیه فراهم شود. برای این منظور ۲ كار می توان انجام داد:
۱) نفروستومی: در این روش مثل سوند سوپراپوبیك لوله را از پوست پهلوها رد می كنند (پس باز هم به سوراخ كردن پوست نیاز پیدا می شود) و لوله را به درون لگنچه كلیه می رسانند تا ادراری كه در آنها جمع می شود از این مسیر به بیرون بدن دفع شود.
۲) سوند :j-j این سوندها از یك طرف در درون مثانه قرار می گیرند و از طرف دیگر به لگنچه كلیه می رسند. با این حساب هرگونه انسدادی كه در بین راه كلیه تا مثانه وجود دارد را از سر راه برمی دارند و این امكان را برقرار می كنند كه ادرار بدون ممانعت از كلیه به مثانه برسد.
بقیه مراحل دفع ادرار با این حساب مثل حالت عادی نیازمند دفع ادرار توسط فرد است. كارگذاری این ابزارها نیازمند یك جراحی كوچك است پس از انجام جراحی، دیگر فرد نه سوند خود را می بیند و نه وجود آن را د ر بدن خود حس می كند.
نكات قابل توجه در مورد سوندها
سوندها ابزارهایی خارجی هستند كه برای كمك به دفع ادرار به درون بدن وارد می شوند. پس همیشه نیاز است كه در مورد آنها موارد خاصی را رعایت كرد:
۱) تجویز و تعیین نیاز به كارگذاری سوند حتما باید طبق صلاحدید و نظر پزشك باشد. هیچ وقت به طور سرخود و بدون مشورت با پزشك برای خود یا اطرافیان خود سوند نگذارید.
۲) سوندها بروز عفونت ادراری را تسهیل می كنند. پس همیشه در مورد آنها باید تمام مسائل بهداشتی به طور دقیق رعایت شوند.
۳) به سوندها معمولا كیسه ای متصل می شود تا در آن ادرار جمع آوری شود. سعی كنید هرچه سریع تر ادرار موجود در داخل این كیسه ها را خالی كنید تا محیط مناسبی برای رشد میكروب فراهم نشود.
۴) همان طور كه گفته شد در افرادی كه سوند دارند عفونت ادراری راحت ایجاد می شود. پس اگر علائمی مثل درد كلیه ها یا پایین شكم یا تب ایجاد شد، حتما هرچه سریع تر به پزشك مراجعه كنید.
۵) گاهی پزشك برای پیشگیری از سوارشدن عفونت بر روی سوند ادراری، ترجیح می دهد كه برای بیمار آنتی بیوتیك مصرف كند. در این موارد سعی كنید آنتی بیوتیك ها به طور مرتب مصرف شوند.
۶) در صورت مشاهده خون، لخته، چرك یا تغییر رنگ در ادراری كه در كیسه ادرار جمع شده است، وضعیت را هرچه سریع تر به اطلاع پزشك معالج برسانید.
۷) هیچ گاه سر خود و بدون مجوز پزشك اقدام به خارج سازی سوند نكنید. به دنبال این كار ممكن است احتباس ادراری رخ دهد كه بسیار دردناك و آسیب رسان است. در ضمن برخی از سوندها، نظیر سوندهای فولی كه پیش از این توضیح دادیم برای خارج سازی نیاز دارند كه در ابتدا بادكنك آنها تخلیه شود. بدون این كار، بادكنك در هنگام خروج مجرای ادراری را پاره می كند. پس خروج آنها را به فرد خبره در این زمینه واگذار كنید.
۸) برخی افرادی كه توانایی تخلیه ادرار را از دست داده اند نیاز دارند كه هرچند ساعت یك بار برای خود سوندگذاری كنند. این روش كه تخلیه متناوب و پاكیزه ادرار نام دارد، برای سلامت كلیه و مجاری ادراری این افراد ضروری است و این افراد نباید این كار را در فواصل مورد نظر فراموش كنند. در ضمن چون این كار ممكن است برای مدت های طولانی لازم باشد، باید یاد بگیرند كه این كار را با حداقل آسیب، پس از مصرف میزان كافی از مواد لغزنده و نرم كننده و نیز با رعایت كامل شرایط استریل انجام دهند.



دكتر محمد موسوی
علی حسینی
روزنامه سلامت

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
مصرف مواد برای رابطه جنسی (دکتر رضا دانشمند)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند