سیستم های هشداردهنده در تحلیل گرهای هماتولوژی؛ قابلیتها، محدودیتها | تعبیرستان
سیستم های هشداردهنده در تحلیل گرهای هماتولوژی؛ قابلیتها، محدودیتهاپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

سیستم های هشداردهنده در تحلیل گرهای هماتولوژی؛ قابلیتها، محدودیتها

تحلیل گرهای هماتولوژی كه هم اكنون در آزمایشگاه های تشخیص طبی به كار گرفته می شود و تنوع آنها متجاوز از ۴۰ گونه مختلف است، توانایی سنجش های مختلف و
سیستم های هشداردهنده در تحلیل گرهای هماتولوژی؛ قابلیتها، محدودیتها از جمله شمارش افتراقی لكوسیت ها را داراست. با وجود آنكه اندازه گیری های كمی انجام شده توسط این دستگاه ها عموماً صحیح و دقیق است، اندازه گیری های كیفی (مورفولوژیك) آنها ممكن است از دستگاهی به دستگاه دیگر متفاوت باشد.
این دستگاه ها توانایی ارزیابی سلول های غیرطبیعی خون را نداشته و لازم است به هنگام حضور این سلول ها، نمونه ها به روش میكروسكوپی بررسی شود. در حقیقت برای تحلیل گرهای هماتولوژی دو وظیفه اساسی را می توان در نظر گرفت: نخست شمارش تام و افتراقی سلول های خونی (بررسی كمی و كیفی نمونه ها)، در نمونه هایی كه مشكل پاتولوژیك خاصی ندارد. دومین وظیفه این دستگاه ها آگاه كردن شخص اپراتور نسبت به نمونه هایی كه دارای مشكل پاتولوژیك خاصی است به طوری كه ارزیابی آنها از طریق معیارهای تعیین شده جهت تحلیل گر امكان پذیر نیست. این امر از طریق اعلام یك سری علایم هشداردهنده یا Flagها در برگه پاسخ بیماران انجام می گیرد.
اصطلاح Flagging به معنی «مخابره یا ابلاغ یك پیام ویژه كه بصورت حروف، اعداد یا نمادهای خاصی انجام می گیرد» تعریف می شود. در آزمایشگاه هماتولوژی یك Flag پیامی ست به اپراتور مبنی بر اینكه نمونه تحلیل شده توسط دستگاه ممكن است مشكل خاصی داشته باشد. در واقع هدف از مجهز نمودن تحلیل گرهای هماتولوژی به سیستم های هشداردهنده آن است كه با ارز یابی مورفولوژیكی نمونه هایی كه نیاز به بررسی بیشتر دارد، میزان پاسخ های مثبت یا منفی كاذب تا حد ممكن كاهش یابد. بیشتر تحلیل گرها به چندین روش برنامه ریزی شده است تا قادر باشد نمونه هایی را كه نیاز به بررسی و مطالعه بیشتر دارد را اعلام نماید. به نظر می رسد سیستم های هشدار دهنده كنونی بیشتر از پزشكان، نسبت به نمونه های مسأله دار حساس بوده و باعث بررسی مورفولوژیكی اسلاید خونی بیماران می گردد.
حساسیت و اختصاصی بودن سیستم های هشداردهنده
سیستم های هشداردهنده نیز دارای خطاها و اشتباهات خاص خود است كه می توان میزان آنها را باتوجه به حساسیت (Sensitivity) و اختصاصی بودن (Specificity) هر سیستم ارزیابی نمود. تناسب و تعادل بین این پارامترها، میزان كارآیی سیستم را تعیین می كند.
حساسیت سیستم هشدار دهنده
این پارامتر قابلیت سیستم هشداردهنده را در تشخیص و اعلان نمونه هایی كه دارای سلول های غیرطبیعی است، مشخص می كند. در حقیقت حساسیت یك سیستم به صورت نسبت تعداد موارد واقعاً مثبت به تعداد كل موارد (مثبت واقعی+ منفی كاذب) بیان شده و میزان آن بستگی به فراوانی موارد منفی كاذب دارد.
TP= مثبت واقعی / FN= منفی كاذب / Sensitivity = TP/TP+FN
اختصاصی بودن سیستم هشداردهنده
این پارامتر قابلیت دستگاه را در هشدار ندادن نمونه های واقعاً طبیعی مشخص می كند. اختصاصی بودن یك سیستم به صورت نسبت موارد منفی واقعی به كل موارد (منفی واقعی+ مثبت كاذب) بیان شده و به فراوانی موارد مثبت كاذب بستگی دارد.
TN= منفی كاذب/ FP= مثبت كاذب / Specificity = TN/TN+FP
ارزش پیش بینی كنندگی (PV) (Predictive Value)
به معنی «احتمال آنكه یك پاسخ مثبت، بطور واقعی حضور سلول های غیر طبیعی را نشان دهد»، است.
در موارد منفی كاذب سیستم قادر به شناسایی نمونه هایی دارای سلول های غیرطبیعی هستند، نیست. به عكس در موارد مثبت كاذب، سیستم نمونه های طبیعی را به عنوان آتیپیك گزارش نموده و در نتیجه باعث مرور غیرضروری اسمیر خونی بیماران می شود.
غالب تحلیل گر های پیشرفته كنونی دارای حساسیت زیاد و ارزش پیش بینی كننده (PV) بالایی برای پاسخ های منفی است. به عبارت دیگر در این دستگاه ها فراوانی موارد منفی كاذب به خصوص در ارتباط با هشدارهای كمی، اندك است (حدود ۵-۲ درصد نمونه ها در برخی دستگاه ها). در این سیستم ها عمده ترین اختلالاتی كه تشخیص داده نمی شود؛ شامل حضور سلول های نارس با تعداد اندك است. اغلب این سلول های نارس را اریتروبلاست های ارتوكروماتیك یا گرانولوسیت های نارس در حد پایین تر از ۴% سلول ها، تشكیل می دهد. به علاوه سلول های بلاست (به ویژه بلاست هایی كه دارای اندازه كوچكی است) و هنگامی كه تعداد آنها كم باشد ممكن است توسط تحلیل گر تشخیص داده نشود. به هر حال حساسیت روش های خودكار بیشتر از روش های دستی، كه در آنها ۱۰۰ گلبول سفید خون شمارش افتراقی می شود، است. گفتنی ا ست در سیستم های خودكار افزایش حساسیت دستگاه غالباً به موازات كاهش اختصاصی بودن و ارزش پیش بینی كننده Flagهای مثبت است به گونه ای كه محدوده دو پارامتر اخیر در این سیستم ها به حدود ۷۰- ۵۰ درصد می رسد.
آگاهی واطلاع كامل از روش های مورد استفاده در تحلیل گرهای هماتولوژی در افتراق سلول ها، و نیز تبحر و تجربه كافی اپراتور باعث صحت و دقت پاسخ ها، توأم با به حداقل رسیدن موارد بررسی میكروسكوپی نمونه ها می شود. در دستگاه های پیشرفته تر هماتولوژی، سیستم های هشداردهنده محدود به تخمین حضور یا نبود سلول های غیر طبیعی نبوده، بلكه در این دستگاه ها Flagهای اختصاصی مختلفی ارایه می شوند كه تا حدود زیادی نوع و گروه سلول های غیرطبیعی موجود در نمونه را مشخص می نماید.
به طور كلی سیستم های هشداردهنده به دو گروه سیستم های كمی و سیستم های كیفی تقسیم می شوند كه در ادامه مطالب به شرح آنها پرداخته می شود.
سیستم های هشداردهنده كمی
شركت های سازنده تحلیل گرهای هماتولوژی، سیستم های هشداردهنده كمی را به گونه ای طراحی كرده است كه كاربر بتواند آنها را مجدداً برای دستگاه تعریف نماید. به همین دلیل این سیستم ها را كه اختلالات كمی پارامترهای خونی و از جمله اختلالات توزیعی لكوسیت ها را (بر اساس شمارش واقعی آنها) مشخص می كند تحت عنوان هشدارهای تعیین شونده توسط كاربر (User defined flags) یا هشدارهای توزیعی (Distributional flags) نامیده می شود.
در مورد این سیستم ها كاربر دامنه طبیعی هر پارامتر را برای دستگاه مشخص می كند و به دستگاه برنامه می دهد كه مقادیر بالاتر یا پایین تر از دامنه مذكور را با نمادهای خاصی اخطار دهد. لازم به ذكر است محدوده مرجع پارامترهای هماتولوژیك می تواند با توجه به عواملی نظیر سن، جنس، حاملگی و احیاناً نژاد متغیر باشد. لذا بایستی در سیستم های هشداردهنده كمی چنین تفاوت های را مدنظر داشت. غالباً در اكثر آزمایشگاه ها این اطلاعات دموگرافیكی ناشناخته اند. همچنین برخی از اختلالات بالینی كه می تواند با این هشدارها مرتبط باشد، ذكر شده است.
یك سیستم هشداردهنده كمی برای آنكه بتواند مفید واقع شود و جهت شناسایی نمونه های بالقوه غیرطبیعی كارایی داشته باشد، بایستی موارد مثبت و منفی كاذب پایینی (مثلا كمتر از ۱۰ ٪) داشته باشد.
با این وجود همانگونه كه در مطالب قبلی بیان شد، برای موارد مثبت و منفی كاذب این سیستم ها یك محدوده مجاز غیر قابل اجتناب وجود دارد. هدفی كه در حال حاظر جهت نیل به آن تلاش می شود، به حداقل رسیدن این محدوده مجاز است. در واقع هدف نهای از تكامل و پیشرفت روزافزون سیستم های هشداردهنده، كاهش بررسی های میكروسكوپی اسمیر خونی بیماران است بدون آنكه مشكلی صحت پاسخ ها را تهدید نماید. بسته به گروه بیماران (سرپایی یا بستری) و نوع سیستم های هشداردهنده، می توان یك سوم تا نیمی از مرورهای خسته كننده میكروسكوپی خون بیماران را حذف نمود.
البته در درمانگاه ها و بیمارستان های هماتولوژی و آنكولوژی این احتمال كه در اكثر موارد بررسی مكرر اسمیر خونی بیمار انجام گیرد بیشتر است.
تحلیل گرهای مدرن و مشهور هماتولوژی دارای كارآیی نسبتاً مناسبی برای ناهنجاریهای كمی است. با گذشت زمان و كسب تجربه، یك آزمایشگاه می تواند محدوده سیستم هشداردهنده كمی خود را ورای محدوده باریك مرجع گسترش دهد. به عنوان مثال زمانی كه اطمینان حاصل می شود كه تحلیل گر شمارش نوتروفیل ها را در محدوده های غیرطبیعی اندك تا متوسط، به درستی انجام می دهد: می توان از بررسی گسترده خون محیطی (درصورتیكه تنها Flag كمی گزارش شده باشد) صرف نظر نمود. همچنین اگر نمونه خون محیطی بیمار اخیراً آزمایش شده و ناهنجاری هنوز وجود داشته باشد، نیازی به تكرار ارزیابی گستره خون محیطی بیمار نیست.
سیستم های هشداردهنده كیفی
بحث بعدی بر ناهنجاریهای كیفی آزمون CBC متمركز است كه اغلب در این ناهنجاریها فاكتورهایی چون جنس، سن یا حتی تفاوت های نژادی اهمیت كمتری دارد (شاید به استثنای لنفوسیت های واریانت كه بیشتر در بچه ها دیده می شود). درنتیجه سیستم های هشداردهنده كیفی اختصاصی بودنر بوده و كاربر تنها می تواند كنترل و دستكاری بسیار اندكی بر آنها داشته باشد. این سیستم ها كه توسط شركت سازنده تحلیل گر تعریف می شود، سیستم های هشداردهنده خاص دستگاه Instrument specific))یا هشدارهای ظنینی Suspect Flags)) خوانده می شود. در حقیقت هنگامی كه جمعیت های سلولی خارج از ناحیه مورد انتظار (در سیتوگرام یا هیستوگرام) واقع شوند یا هنگامی كه پاسخ ها، خارج از محدوده های آماری خاص قرار گیرند، هشدارهای كیفی یا ظنینی، احتمال حضور سلول های غیرطبیعی را اعلام می كند.
سیستم های هشداردهنده كیفی می تواند حضور سلول های گرانولوسیت نارس، باند، بلاست، لنفوسیت های واریانت، NRBCها، تجمعات پلاكتی و … را هشدار دهد (جدول ۲). گفتنی است كه در مطالعاتی كه اخیراً بر روی سیستم های هشداردهنده كیفی تحلیل گرهای معمول هماتولوژی صورت گرفته، موارد مثبت كاذب تا ۳۰ درصد یا بیشتر و موارد منفی كاذب تا ۱۵ درصد موارد گزارش شده است. با این حال نتایج مذكور بایستی با احتیاط تفسیر گردد زیرا در برخی موارد میزان اختلاط جمعیت مورد مطالعه به خوبی تعریف نشده یا از مطالعه ای به مطالعه دیگر متفاوت است.
هشدار لكوسیت های شكننده (Fragile Leucocytes) در تحلیل گرهایی كه از دو روش مختلف یعنی امپدانس الكتریكی و اپتیكال به طور هم زمان جهت شمارش گلبول های سفید استفاده می كند، گزارش می شود. هنگامی كه شمارش لكوسیت ها در روش امپدانس الكتریكی (White cell Impedance Count) (WIC)، به شكل قابل توجهی بیشتر از شمارش این سلول ها در روش اپتیكال (White cell Optical Count) (WOC) باشد، هشداری مبنی بر احتمال حضور لكوسیت های شكننده توسط تحلیل گر اعلام می شود.
سیستم های هشداردهنده حضور ناهنجاریهای كیفی در اریتروسیت ها
بر طبق سنت ناهنجاریهای گلبول های قرمز بر مبنای تعداد، اندازه و گوناگونی این سلول ها طبقه بندی شده و برهمین اساس آنمی های ماكروسیتی، میكروسیتی و نورموسیتی و نیز پلی سایتمی ها به خوبی شناخته شده است. اخیراً تحلیل گرها می تواند آنیزوسیتوز (Anisocytosis) گلبول های قرمز را به شكل موفقیت آمیزی تعیین نموده و به صورت RDW یا گستره توزیع گلبول های قرمز بیان كند. این پارامتر نیز در تشخیص آنمی ها كمك كننده است. هشدارهایی كه جهت اعلان ناهنجا ر یهای كیفی گلبول های قرمز پیشنهاد می شود شامل موارد زیر است:
▪ گلبول های قرمز هسته دار در آنمی های شدید و تومورهای متاستاتیك،
▪ گلبول های قرمز مقاوم به لیز در هموگلوبینوپاتی ها،
▪ تجمع گلبول های قرمز در آگلوتینین های سرد
▪ RDW جهت آنیزوسیتوز.
سیستم های هشداردهنده حضور ناهنجاریهای كیفی پلاكت ها
با اینكه اخیراً شمارش خودكار پلاكت ها به شكل چشمگیری بهبود یافته ولی تشخیص ناهنجاریهای كیفی این سلول ها توسط دستگاه همیشه به خوبی صورت نمی گیرد. در مورد پلاكت ها؛ دو پارامتر اضافی علاوه بر شمارش پلاكتی پیشنهاد می شود كه عبارت است از: حجم متوسط پلاكت ها (MPV) و گسترهٔ توضیع پلاكت ها (PDW).
MPV مفهومی مشابه با MCV دارد. پلاكت های جوانتر نسبت به پلاكت های پیرتر، بزرگتر است. لذا افزایش MPV با افزایش پلاكت های جوان همراه است. PDW به شیوه ای مشابه با RDW؛ میزان آنیزوسیتوز پلاكت ها را بیان می كند. كاربرد بالینی این پارامترها هنوز دز حال پژوهش است.
سیستم های هشداردهنده حضور ناهنجاریهای كیفی گلبول های سفید
با مطالعات مختلفی كه بر روی تحلیل گرها صورت گرفته دقت و صحت شمارش لكوسیتی آنها (شامل شمارش نوتروفیل ها، لنفوسیت ها و ائوزینوفیل ها) مورد تایید قرار گرفته است. با این وجود، گاهی تشخیص منوسیت ها در این دستگاه ها دارای اشكال است. در واكنش های راكتیو گلبول های سفید مانند گرایش به چپ و افزایش لنفوسیت های آتیپیك یا واریانت، مقایسه پاسخ های خودكار با روش های مرجع دستی رضایت بخش نبوده است. در برخی از آزمایشگاه ها این امر به عنوان نقص تحلیل گرها درنظر گرفته می شود در حالی كه آزمایشگاه های دیگر بر این باورند كه كشف این موارد راكتیو اطلاعات بالینی اندكی به دست می دهد. به هر حال بسیاری از متخصصان اطفال، همچنان بر این واكنش های لكوسیتی جهت تشخیص التهابات حاد مانند آپاندیسیت یا عفونت ها متكی است.
Flagهای پیشنهادی جهت هشدار ناهنجاریهای كیفی لكوسیت ها شامل موارد زیر است:
▪ گرانولوسیت های نارس (انحراف به چپ) برای التهابات اولیه یا عفونت های باكتریایی،
▪ لنفوسیت های واریانت برای عفونت های ویروسی یا اختلالات لنفوپرولیفراتیو،
▪ بلاست های لكوسیتی برای موارد لوسمی و
▪ MPXI برای موارد كاهش ارثی یا اكتسابی پراكسیداز.
تغییرات غیرمنتظره در پارامترهای هماتولوژیك
نهایتاً چنانچه تغییر مهمی در هریك از نتایج كمی یا كیفی بیمار وجود داشته باشد حتی اگر در محدوده هشدار واقع نشود (ولی خارج از محدوده دلتا چك باشد)، بایستی گستره خونی بیمار بررسی شود. به عنوان مثال اگر شمارش پلاكت های بیمار در یك فاصله زمانی نسبتاً كوتاه (چند ساعت تا چند روز) افت كند، بایستی علت آن مشخص گردد. ممكن است علت این امر تجمع پلاكتی باشد ولی عوامل دیگری از جمله DIC نیز می تواند نتایج مشابهی داشته باشد.
سنجش كمی جمعیت های سلولی هشدار داده شده
در سال های اخیر تلاش هایی جهت گسترش شمارش افتراقی خودكار لكوسیت ها فراتر از تفكیك پنج قسمتی آنها (یعنی سلول های رسیده نوتروفیل، لنفوسیت، منوسیت، ائوزینوفیل و بازوفیل) آغاز شده و پیشرفت هایی نیز حاصل شده است. در تحلیل گرهای قدیمی تر سلول های خونی خارج از پنج دسته مذكور، توسط دستگاه هشدار داده شده و بدین ترتیب نمونه توسط اپراتور به روش میكروسكوپی ارزیابی می گردد. با پیشرفت قابلیت های فلوسیتومتری در مدل های جدیدتر تحلیل گرهای هماتولوژی و تكامل روش های تحلیلی، برخی جمعیت های خارج از پنج دسته مذكور حتی به صورت كمی تعیین می شود. بعنوان مثال هم اكنون شمارش خودكار اریتروسیت های هسته دار (NRBCs) به شكل مناسبی امكان پذیر شده است. حساسیت این روش در سطح ۴-۱ درصد این سلول ها ۷۱% ، اختصاصی بودن آن ۱۰۰% و میزان منفی كاذب آن ۲۹% بوده است. با دستیابی به این مهم، امید می رود در آینده نزدیك بتوان بسیاری از Flagهای كیفی یا تمامی آنها را به شكل سنجش های كمی درآورد.
نكاتی در ارتباط با استفاده از سیستم های هشداردهنده
سیستم های هشداردهنده در تحلیل گرهای مختلف به اشكال متفاوتی عمل می كند. هشدارها ممكن است به شكل ستاره دار شدن پاسخ ها، علایم مثبت یا منفی، واژه های مختلف یا نمادهای اختصاصی نشان داده شوند كه در ادامه مطالب به نمونه هایی از آنها اشاره خواهیم كرد. چنان كه پیش از این ذكر شد، سیستم های هشداردهنده توانایی محدودی در نشان دادن نمونه های غیرطبیعی داشته و بسته به نوع تحلیل گر دارای درصد خاصی از موارد منفی كاذب است. بنابراین هنگامی كه به یك بیماری یا اختلال خاص مشكوك است (مثلاً حضور سلول های نارس یا بلاست در خون محیطی) حتی اگر سیستم هشداردهنده تحلیل گر، اخطار خاصی نداده باشد؛ شایسته است ارزیابی ها و اقدامات لازم انجام گیرد. به عنوان مثال یكی از مشكلات معمول در شمارش افتراقی لكوسیتی بیشتر تحلیل گرهای هماتولوژی، عدم تمایز بلاست های كوچك لنفوئیدی، سلول های كوچك در گردش لنفوما و لنفوسیت های طبیعی است. در نتیجه ممكن است در این موارد هیچ گونه هشدار خاصی توسط دستگاه اعلام نشود. بنابراین به منظور پیشگیری از مخفی ماندن بدخیمی های سیستم لنفوئیدی پیشنهاد می شود به هنگام برخورد با یك لنفوسیتوز غیرمنتظره، حتماً گستره خون محیطی بیمار بررسی گردد حتی اگر دستگاه هشداری اعلام نكرده باشد.
شایان ذكر است كه در هر آزمایشگاه می توان علاوه بر Falg هایی كه تحلیل گر نشان می دهد یك سری معیارهای دیگر نیز وضع نمود تا نمونه های غیرطبیعی، توسط پرسنل آزمایشگاه از نظر مورفولوژیك بررسی شود. این معیارها با توجه به نوع تحلیل گر و نیز جمعیت بیماران مراجعه كننده به آزمایشگاه، نسبتاً متغیر است.
گفتنی ست هشدارهای ارائه شده توسط دستگاه بایستی در ارتباط و همراه با سیتوگرام ها و هیستوگرام های مربوط به نمونه تفسیر شود. معمولاً در حضور سلول های بلاست و نیز جمعیت های سلولی غیرطبیعی، این نمودارها تغییر شكل داده و از حالت نرمال خود خارج می شود. به عنوان مثال به منظور شمارش افتراقی سه قسمتی گلبول های سفید؛ در تحلیل گرها آستانه هایی تعبیه شده است كه زیرگروه های مختلف لكوسیتی را، با توجه به تفاوت در اندازه آنها، از هم متمایز می كند. در این دستگاه ها بین هر یك از جمعیت های عمده سلولی (غالباً سه جمعیت گرانولوسیتی، منوسیتی و لنفوسیتی كه ایجاد دو قله بزرگ ویك برآمدگی كوچك می كنند) یك شكاف یا فرورفتگی وجود دارد كه سیستم های هشداری تحلیل گر نسبت به این فرورفتگی ها حساس است. هرگونه ذرات غیرطبیعی یا سلول های با اندازه غیرنرمال باعث به هم خوردن الگوی طبیعی هیستوگرام لكوسیتی و نمایش هشدار مربوطه توسط تحلیل گر می شود.
بعنوان مثال گلبول های قرمز هسته دار (اریتروبلاست ها) یا به عبارت صحیح تر هسته برهنه شده این سلول ها، كه به دنبال اثر لیزكنندگی معرف لیزكننده حاصل می شود، از شایع ترین عواملی هستند كه با سمت چپ جایگاه لنفوسیتی همپوشانی می كند. در واقع این قسمت محلی ست كه لنفوسیت های كوچك را از نویزهای زمینه ای متمایز می كند. در این محل علاوه بر گلبول های قرمز هسته دار، عوامل دیگری نظیر پلاكت های غول آسا، تجمع پلاكتی، گلبول های قرمز مقاوم به لیز، گلبول های قرمز به هم چسبیده (كه در این حالت بطور كامل لیز نمی شود) و به ندرت گونه های مختلف میكروارگانیسم ها (مثل انگل مالاریا) نیز می تواند تداخل ایجاد كند. در چنین مواردی، تحلیل گر با ارایه یك Flag نیمه اختصاصی توجه اپراتور را به حضور اختلال و علت های احتمالی آن جلب می كند. این Flag بسته به نوع دستگاه می تواند به شكل R۱ (در كولتر)، N (در تكنیكونH۱)، NRBC? یا RBC Lyse Resistance (در سیسمكسXE-۲۱۰۰)، WL (در سیسمكس سریK مثل KX-۲۱) و غیره باشد كه می توان با دقت در هیستوگرام لكوسیتی رسم شده توسط دستگاه و مشاهده الگوی غیرطبیعی جایگاه لنفوسیتی صحت Flag را تایید كرد.
گرانولوسیت های نارس نظیر پرومیلوسیت، میلوسیت و متامیلوسیت حالت هموژنیسیته یا یكنواختی جمعیت نوتروفیل ها را به هم می ریزد درحالی كه سلول های بلاست این رده (میلوبلاست ها) در نقاط خاصی از سیتوگرام های لكوسیتی ظاهرمی شوند. در تحلیل گرهای مبتنی بر امپدانس الكتریكی، میلوبلاست ها به خاطر اندازه ای كه دارد در ناحیه منوسیتی یا ناحیه Mixed Cells ظاهر شده و به اشتباه به عنوان منوسیت شمارش می شود. در حضور گرانولوسیت های نارس، نمادهای R۳ (توسط كولتر)، IG (توسط تكنیكون H۱)، Immature Gran و Left shift (توسط XE-۲۱۰۰)، F۲ (توسط KX-۲۱) و….بر روی برگه پاسخ بیمار درج می شوند. گفتنی ست كه مطالعه مبحث سیستم های هشداردهنده هر تحلیل گر و درك كامل آن برای اپراتور دستگاه ضروری است. بنابراین به كاركنانی كه در بخش هماتولوژی فعالیت داشته و با این تحلیل گرها سروكار دارد، مطالعه دقیق دفترچه راهنمای دستگاه، توصیه می شود. از آنجا كه سیستم هشداری دستگاه ها مبحثی گسترده و پیچیده بوده و در هر یك از تحلیل گرها علایم و نمادهای خاصی جهت بیان مفاهیم خاص در نظر گرفته شده است؛ درك كامل هر یك از آنها نیاز به مطالعه دقیق كاتالوگ های شركت سازنده دارد.
فرآیند تضمین كیفیت برای سیستم های هشداردهنده
از آنجا كه سیستم های هشداردهنده غالباً به بررسی گستره خون محبطی و دیگر آزمون های لازم جهت تایید یا رد وجود یك اختلال منجر می شود، در واقع عملكرد آنها یك برنامه تضمین كیفیت مستمر و پیوسته به شمار می رود. مقایسه نتایج حاصل از ارزیابی های میكروسكوپی با Flagهای اعلام شده توسط تحلیل گر، خود كنترل كیفی سیستم های هشداردهنده را از نظر موارد مثبت كاذب در پی دارد. به منظور كنترل بیشتر این سیستم ها به ویژه از نظر موارد منفی كاذب، می توان هر از گاهی برخی از نمونه هایی را كه توسط تحلیل گر هشدار داده نشده است، از نظر اختلالات كیفی و كمی مورد ارزیابی قرار داد. این امر به حفظ و تقویت مهارت مورفولوژیك پرسنل آزمایشگاه نیز كمك می كند.



نویسنده: علی ملكی كارشناس ارشد هماتولوژی علی ملكی كارشناس ارشد هماتولوژی علی ملکی- کارشناس هماتولوژی
منابع:
۱- ملکی، علی: اصول کار و منابع خطا در آنالیزرهای هماتولوژی (سل کانترها). انتشارات اندیشه رفیع، ۱۳۸۴.
۲. Bain Barbara j: Blood Cells , Apractical Guideً . Blackwell Science ,۳th ed.(۲۰۰۲).
۳. ROSS D.W ,Brecher G.,Bessis M:., Automation in Hematology. Springer – Verlag Berlin ,Germany, ۱th ed, (۱۹۸۱).
۴. I.Chanarin: Laboratory Hematology , Churchil Living stone, U.K, ۱th ed. (۱۹۸۹).
۵. John A.Koepk: Laboratory Hematology. Churchil Livingstone, U.S.A, ۱th ed. (۱۹۸۴).
۶. Rodac: Hematology, Clinical Principles and Applications. W. B. Sanders Company, ۲th ed. (۲۰۰۲).
۷. R. Martin Rowan, Onno W. Van Assendelft, F. Eric Preston: Advanced Laboratory Methods in Haematology. Arnold, ۱th ed. (۲۰۰۳).
۸. Elkin Simson, Dennis W. Ross, William D. Kocher: Atlas of Automated Cytochemical Hematology. Technicon Instrument Corporation, (۱۹۹۸).
۹. John A. Koepke: Flagging Systems for Hematology Analyzers. College of American Pathologists(CAP).
۱۰. Patrick C. J. Ward: The CBC at the Turn of the Millennium: An Overview. Clinical Chemistry. ۴۶(۸B):۱۲۱۵-۱۲۲۰, ۲۰۰۰.
۱۱. Harold Tredten: The Diagnostic Power of Graphical Reports from Hematology Analyzers. WSAVA, ۲۰۰۴.
ماهنامه مهندسی پزشکی و علوم آزمایشگاهی

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
بی ناموس نباشیم (استاد حدائق)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند