پیشرفت نور و الکترونیک پیش برنده هماتولوژی | تعبیرستان
پیشرفت نور و الکترونیک پیش برنده هماتولوژیپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

پیشرفت نور و الکترونیک پیش برنده هماتولوژی

تحلیل گرهای هماتولوژی در نخستین مرحله تكاملی خود عمدتاً بر پایه پیشرفتهایی كه در زمینه الكترونیك و نور حاصل شده بود، طراحی شد. شناخته شده ترین مثال این مورد به سال ۱۹۵۰ بر می گردد یعنی زمانی كه والاس كولتر، امپدانس الكتریكی را در نخستین شمارشگر سلولهای خونی به كار گرفت.
به تدریج در این دستگاه ها فن آوری های دیگری نظیر پراكنش نور، رادیوفركانس و فلورسانس به كار گرفته شد.
در طی دهه گذشته علوم زیست پزشكی توسعه بسیار چشمگیری داشته و همراه شدن آنها با تجهیزات پزشكی، حرفه پزشكی را عمیقاً تحت تاثیر قرار داده است. پیشرفت در زمینه هایی نظیر مطالعه ژنوم، روشهای درمانی، آنتی بادیهای منوكلونال و پروتیینهای كوچك نشاندارشده، دانش پزشكی را به چالشی تازه در تشخیص و درمان بیماریها كشانده است.
در زمینه تجهیزات هماتولوژی نیز، ورود این علوم باعث دستیابی به روش ها و پارامترهای نوینی شده است كه استفاده از آنها می تواند در تشخیص و پایش بیماریها مفید باشد. به عنوان مثال دستیابی به تكنیكها و معرفهای جدیدی نظیر جداسازی سلولی ( (Cell Separation، تشخیص نشانگرهای سلولی و تحلیلهای مولكولی و نیز پروبهای مختلف فرصتهای متعددی را جهت پیشرفت تجهیزات هماتولوژی فراهم آورده است.
با خالص سازی یا غنی سازی یك دسته سلولی می توان ارزیابی بیشتر و دقیقتری از رفتارها و تظاهرات این دسته سلولی در تحلیل گرهای هماتولوژی به عمل آورد كه همین امر منجر به طراحی سنجش پارامترهای نوین و با ارزشی می شود كه در مقاله حاضر به دو مورد از آنها اشاره می شود.
نخستین مورد را به شمارش خودكار سلولهای پروژنیتور خونساز( HPC )اختصاص شده است. در سال ۱۹۹۵، با استفاده از روش جداسازی سلولهای CD۳۴+ و دستیابی به یك جمعیت خالص شده از این سلولها، رفتار سلولهای مذكور و جایگاه قرار گرفتن آنها در سیتوگرام لكوسیتی برخی تحلیل گرهای هماتولوژی (كه مجهز به فن آوری فلوسیتومتری و رنگ آمیزی فلورسانس بودند)، ارزیابی شد. مطالعات نشان داد كه سلولهای CD۳۴+ در ناحیه باریكی از سیتوگرام لكوسیتی این دستگاه ها مجتمع می شود. بدین ترتیب با به كارگیری یك برنامه خاص در تحلیل گر، ناحیه مذكور جهت شمارش سلولهای استم سل خونساز به كار گرفته شد كه در قسمتهای بعدی به شرح آن پرداخته می شود.
مورد دوم را به شمارش خودكار گلبولهای قرمز هسته دار NRBCs) ) اختصاص داده شده است.
قریب ۱۰۰ سال است كه شمارش NRBCها و اهمیت آن در تشخیص و پیش آگهی بیماریهای مختلف بحث و بررسی شده است. روش دستی شمارش این سلولها با وجود معایبی چون وقت گیر بودن، عدم دقت و صحت و محدودیتهایی كه دارد هنوز هم در نقاط مختلف دنیا و از جمله كشور ما مورد استفاده قرار می گیرد. در سال ۱۹۹۷، با به كارگیری معرفهای لیزكننده و رنگهای فلورسانس خاص، شمارش این سلولها به روش خودكار امكان پذیر شد. متعاقباً با جداسازی این سلولها و نشانداركردن آنها به روش FISH، مواد كنترل كیفی جهت كنترل شمارشهای خودكار ساخته شد.
اساس شمارش خودكار سلولهای پروژنیتور خونساز
سلولهای پروژنیتور خونساز ( HPC ) سلولهایی تك هسته ای با مورفولوژی شبیه لنفوسیت، دارای نشانگرهای سلولی CD۳۴+ ، CD۳۸- و HLA DR+ است. فن آوری IMI شامل به كارگیری یك معرف خاص به نام استروماتولیزرIM است كه می تواند به طور انتخابی سلولهای نارس را از سلولهای رسیده افتراق دهد. ملاك این افتراق میزان لیپید غشای سلولی است كه با بالغ شدن سلولها، افزایش می یابد. بنابراین سلولهای رسیده دارای میزان لیپید بیشتری بوده و نسبت به اثر لیزكنندگی معرف حساستراست.
استروماتولیزر IM تركیبی پیچیده مشتمل بر سه جزء سورفكتانت آنیونی، سورفكتانت غیریونی و اسیدهای آمینه حاوی گوگرد است. به دنبال رقیق شدن و انكوباسیون خون با معرف، سورفكتانت آنیونی به سرعت گلبولهای قرمز و پلاكتها را تخریب می كند. لكوسیتهای رسیده نیز بشدت تخریب می شود به گونه ای كه محتویات سیتوپلاسمی آنها در محیط اطراف حل شده و هسته آنها به شكل برهنه باقی می ماند. در عوض این معرف در برخورد با سلولهای نارس به شكل دیگری عمل می كند. به دلیل اینكه میزان لیپید غشایی در سلولهای نارس كمتر است، سرعت اثر سورفكتانت آنیونی پایین بوده و اسیدهای آمینه حاوی گوگرد فرصت ورود به داخل سلول و فیكساسیون غشاء و محتویات سیتوپلاسمی سلول را پیدا می كند. در حقیقت اسیدهای آمینه حاوی گوگرد، سلول را در مقابل سورفكتانت محافظت می كند .
نتیجه آنكه لكوسیتهای نارس به همراه بازمانده غشاء و محتویات سیتوپلاسمی فیكس شده باقی مانده و بقیه سلولها از بین می رود. پس از تاثیر معرف، سلولهای خونی از طریق روش RF/DC (استفاده همزمان از امپدانس الكتریكی و كاپاسیتانس الكتریكی) مورد ارزیابی قرار می گیرد. سیگنالهای RF دانسیته سلولی (مثل تراكم هسته ای) و سیگنالهای DC، حجم سلولی را اندازه گیری می كند. نتایج حاصل به شكل یك سیتوگرام دو بعدی توسط دستگاه ارایه می شود كه در آن سلولهای مختلف از هم متمایز می گردد ..
لازم به ذكر است كه هر چه سلول نارس تر باشد سیگنال RF آن كوچكتر است (به دلیل تراكم كمتر هسته). بنابراین همانگونه كه در شكل نشان داده شده لكوسیتهای نارس در پایین ترین قسمت سیتوگرام قرار می گیرد. سلولهای پروژنیتور خونساز نیز در ناحیه راست سیتوگرام واقع می شود. بدین ترتیب شمارش تام و نسبی سلولهای پروژنیتور خونساز حاصل می شود.
اهمیت شمارش سلولهای پروژنیتور خونساز
امروزه پیوند سلول های بنیادی محیطی ( PBSCT ) یكی از روشهای درمانی مبتلایان به سرطان ارگانهای خونساز و غیرخونساز به شمار می رود كه به دلیل ساده تر بودن نسبت به BMT، استفاده از آن روز به روز در حال گسترش است. كارآمد بودن این روش به استراتژیهایی كه جهت سیال سازی سلول های بنیادی توسط شیمی درمانی و یا فاكتورهای رشد خونساز به كار گرفته می شود، بستگی دارد. یك نكته بسیار مهم و اساسی دیگر در پیوند سلول های بنیادی خون محیطی، آگاهی از زمان مناسب جهت جداسازی ( Harvesting ) سلول های بنیادی است كه در حال حاضر به روشهای متعددی نظیر كلونی اسی، فلوسیتومتری سلولهای CD۳۴+ یا شمارش روزانه پلاكتها و لكوسیتهای خون محیطی انجام می شود كه هر كدام از روشهای مذكور دارای معایبی است. روش خودكار شمارش سلولهای پروژنیتور خونساز كه در اینجا شرح داده شد به دلایل مختلفی از جمله سرعت بالا، سهولت انجام و هزینه پایین، می تواند روش بسیار كارآمدی جهت رسیدن به این هدف باشد.
اساس شمارش گلبولهای قرمز هسته دار ( NRBCها) به روش خودكار
جهت شمارش NRBC ها نیز از معرف خاصی (مثلاً استروماتولیزر NR ) استفاده می شود كه حاوی یك رنگ فلورسانس مثل پلی متین است. این معرف با اثر بر روی غشاء RBCها باعث سوراخ شدن غشاء و آزاد شدن محتویات سیتوپلاسمی آنها می شود. بنابراین از گلبولهای قرمز تنها شبح های سلولی شفافی باقی خواهد ماند. در مورد اریتروبلاستها و لكوسیتها، این معرف به دنبال سوراخ كردن غشاء سلولی و خارج شدن محتویات سیتوپلاسمی باعث مچاله شدن غشاء این سلولها بر روی هسته می شود. همزمان هسته این سلولها نیز توسط معرف رنگ می شود كه میزان رنگ پذیری هسته اریتروبلاستها به دلیل تراكم بیشتر، كمتر از هسته لكوسیتها است .
در مرحله بعد سلولهای رنگ شده در یك جریان سلولی هدایت شده (فلوسل) مورد تابش پرتو لیزر قرار می گیرد. پراكنش نور در زاویه كوچك ( forward light scattering ) متناسب با حجم سلول (در واقع حجم هسته) و شدت فلورسانس جانبی متناسب با میزان رنگ پذیری هسته سلولها است. بدین ترتیب یك سیتوگرام دو بعدی حاصل می شود كه در آن، دسته های مختلف سلولی از هم متمایز می شود
اهمیت شمارش اریتروبلاستها
در شرایط طبیعی NRBCها تنها در جریان خون جنین و نوزاد حضور دارد و به هیچ وجه در خون محیطی افراد بزرگسال دیده نمی شود. در حالتهای دیگر حضور این سلولها در خون، پاتولوژیك بوده و می تواند ناشی از افزایش فعالیت خونسازی یا آسیب دیدن ریزساختارهای مغز استخوان باشد. از جمله این حالتهای پاتولوژیك می توان مواردی نظیر هیپوكسی درون رحمی جنین، نوزادان نارس و بیماری همولتیك نوزادان ( HDN )، تالاسمی، لوسمی ها، سندرمهای میلوپرولیفراتیو، خونسازی اكسترامدولاری و ... را نام برد.
بحث و نتیجه گیری
هدف از این مقاله تاكید بر این نكته است كه روش های علمی زیست پزشكی، ابزارهای قدرتمندی جهت پیشرفت تجهیزات پزشكی و از جمله هماتولوژی به شمار می رود. اگرچه این فن آوری ها هنوز در ابتدای راه قرار داشته و مسایل حل نشده فراوانی دارد ولی می تواند در تلفیق و همراهی با پژوهش های فنی و بالینی، زمینه ارتقاء تجهیزات هماتولوژی و دستیابی به پارامترهای تشخیصی ارزشمندی را فراهم سازد.



نویسنده: علی ملكی كارشناس ارشد هماتولوژی، مدیریت درمان سازمان تامین جتماعی كرمانشاه
منابع:
] ۱ [ ملكی، علی: اصول كار و منابع خطا در تحلیل گرهای هماتولوژی (سل كانترها). انتشارات اندیشه رفیع، ۱۳۸۴.
[۲]. Keigh Fujimoto: Principles of Measurement in Hematology Analyzers Manufactured by Sysmex Corporation. Sysmex J Int, ۹(۱): ۳۱-۴۴, ۱۹۹۹ .
[۳] Warren Groner, Robert Kanter: Optical Technology in Bloob Cell Counting. Sysmex J Int, ۹(۱): ۲۱-۳۰, ۱۹۹۹ .
[۴]. Fu-Sheng Wang: CD۳۴ Negative Hematopoietic Stem Cells. Sysmex J Int, ۱۲(۱): ۱-۸, ۲۰۰۲ .
[۵]. Th Weiland H, Kalkman, H. Heihn: Evaluation of the Automated Immature Granolocyte Count (IG) on Sysmex XE-۲۱۰۰ Automated Hematology Analyzer, VS Visual Microscopy (NCCLS H۲۰-A). .Sysmex J Int ۱۲(۲): ۶۳-۷۰, ۲۰۰۲.
[۶]. Hiroyaki Mougi, Koichi Shingmyozu, Tatsuo Kuroki, et. all: Determination of the Pripheral Blood Stem Cells Using Automated Hematology Analyzer, SE-۹۰۰۰ IMI Chanel. Sysmex J Int ۷(۲): ۱-۱۰, ۱۹۹۷ .
[۷]. Katsuyasu Saigo, Takeshi Sugimuto, Hiroko Nartta, et. all: Application of the Stem Cell Monitoring Program for Harvesting Pripheral Blood Stem Cells. Sysmex J Int ۹(۲): ۱۵۱-۱۵۹, ۱۹۹۹.
[۸]. Takatsu Kadai, Nishi-Ku.: The Outline of Stem Cell Monitor Program. Sysmex J Int ۷(۲): ۸۲-۸۸, ۱۹۹۷ .
[۹]. Tsayoshi Ishii, Isamu Kawasumi, Hideaki Matsumoto: SE-۹۰۰۰ IMI Chanel - Focusing on the Roles and Functions of Surfactant. Sysmex J Int ۷(۲): ۱۲۳-۱۲۵, ۱۹۹۷ .
[۱۰]. Liming Peng, Jiahui Yang, Hui Yang, et. all: Determination of the Pripheral Blood Stem Cells by Automated Hematology Analyzer, SE-۹۵۰۰. Clin. Lab. Haem.۲۳: ۲۳۱-۲۳۶, ۲۰۰۱ .
[۱۱]. Bernard J Fernandes: Indentification and Enumeration of Nucleated Red Blood Cells in Peripheral Blood. Sysmex J Ent ۱۲ (۲): ۵۶-۶۲, ۲۰۰۲.
[۱۲]. Takashi Sakata: Reagent Characteristics in the XE-۲۱۰۰ NRBC Channel. Sysmex J Int ۱۱ (۱): ۴۱-۴۵, ۲۰۰۰ .
[۱۳]. Hideaki Matsumoto: The Technology of Reagents in The Automated Hematology Analzer Sysmex XE-۲۱۰۰TM-Red Fluorescence Reaction. Sysmex J Int, ۹ (۲): ۱۷۹-۱۸۵, ۱۹۹۹.
[۱۴]. Takashi Sakata: Reagent Characteristic in the XE-۲۱۰۰ NRBC Channel. Sysmex J Int ۱۰ (۱): ۴۱-۴۵, ۲۰۰۰ .
[۱۵]. Jianyingli: The Preliminary Study of Nucleated Red Blood Cell Counting by Automated Hematology Analyzer. Sysmex J Int ۱۴ (۱): ۱۳-۱۷, ۲۰۰۴.
[۱۶]. M. Schaefer and R. M. Rowan: The Clinical Relevance of Nucleated Red Blood Cell Counts. Sysmex J Int ۱۰ (۲): ۵۹-۶۳, ۲۰۰۰ .
[۱۷]. Fu-Sheng Wang, Takashi Morikava, Seido Biwa, and et all: Monitoring Hematopoietic Stem and Progenitor Cells. Laboratory Hematology ۸: ۱۱۹-۱۲۵, ۲۰۰۲ .
[۱۸]. Hiroyuki Inoue: Overview of Automated Haematology Analyzer XE-۲۱۰۰ TM. Sysmex J Int ۹(۱): ۵۸-۶۴, ۱۹۹۹.
[۱۹]. Fu-Sheng Wang and Tohn Kershaw: Modern Biomedical Sciences and Hematology Instrumentation. Sysmex J Int, ۱۳(۱): ۱-۲, ۲۰۰۳ .
[۲۰]. R. Martin Rowan, Onno W. Van Assendelft, F. Eric Preston: Advanced Laboratory Methods in Haematology. Arnold, ۱th ed. (۲۰۰۳).
[۲۱]. Rodac: Hematology, Clinical Principles and Applications. W. B. Sanders Company, ۲th ed. (۲۰۰۲).
مجله مهندسی پزشکی و تجهیزات آزمایشگاهی

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
به فرزندتان همسرداری یاد دهید! (دکتر اسماعیل تبار)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند