دریچه ای به درون | تعبیرستان
دریچه ای به درونپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

دریچه ای به درون

شاید دانستن این نکته جالب باشد که پیشرفت علم کامپیوتر و صنعت دوربین های تصویربرداری اولین گام ها را در کاهش مدت اقامت بیماران در بیمارستان برداشته اند.
از
دریچه ای به درون ۴۰۰ سال قبل از میلاد، پزشکان به فکر وسیله ای برای دیدن داخل بدن بودند، علاقه به شناخت بیماری ها و کنترل آنها از همان درون بدن از دیرباز دغدغه پزشکان بود. بقراط، پیشنهاد ساختن یک رکتوسکوپ را داده بود. وسیله ای شاید از اجداد کولونوسکوپی های جدید که با آن بشود درون روده را دید.ابوکاظم، پزشک عرب در قرن ۱۱ میلادی هم یک اسپکولوم با استفاده از چند آینه ساخته بود که از نور شمع کمک می گرفتند.
اما نسل جدید لاپاروسکوپی ها از اوایل قرن بیستم شروع شد. سال ۱۹۰۲ اولین عمل لاپاروسکوپی در آلمان روی یک سگ انجام شد تا اینکه در سال ۱۹۱۰ دکتر کریستین ژاکوب، برای اولین بار روی انسان این جراحی را انجام داد.
لاپاروسکوپی چیست؟
لاپارو در زبان یونانی به معنی شکم و پهلو و اسکوپ هم به معنی دیدن است. لاپاروسکوپی یعنی دیدن داخل شکم اما به طور کلی به هر روش جراحی گفته می شود که در آن جراح از بیرون و به وسیله یک ابزار تصویربرداری از محیط داخلی بدن تصویر می گیرد و در آن اقدامات تشخیصی و درمانی انجام می دهد.
کمتر کردن میزان برش جراحی و خونریزی و کمتر شدن مدت اقامت بیمار در بیمارستان آرزوی هر جراح و بیماری است و امروز با ابداع روش جراحی لاپاروسکوپی جراحان می توانند در بعضی عمل های جراحی به این آرزو دست پیدا کنند.
در لاپاروسکوپی معمولا در سه نقطه بدن بیمار سه برش نیم تا یک سانتی متری ایجاد می شود تا تروکار یا همان لوله توخالی که ابزار ویژه جراحی و دوربین تصویربرداری در آن قرار دارد از طریق این برش ها وارد بدن شود. برای بهتر دیده شدن محیط داخل شکم باید کمی ارگان ها و بافت همبند و صفاق از هم فاصله بگیرند به همین دلیل فضای داخل شکم را پر از گاز co۲ می کنند که هم بی خطر است و ایجاد مسمومیت نمی کند و هم به راحتی توسط بافت های بدن جذب می شود. بعد از انجام برش اول اولین تروکار حاوی دوربین وارد بدن می شود و بعد محیط داخل شکم را پر از گاز می کنند. تروکارها حاوی وسیله ای هستند که مانع از نشت گاز از محیط داخل شکم می شود. سوراخ های بعدی برای وارد کردن ابزارهای دیگر ایجاد می شود.
در سال ۱۹۷۰ از لاپاروسکوپی فقط برای انجام آزمایش های تشخیصی و در نهایت نمونه برداری های جزئی استفاده می شد، اما با پیشرفت تکنولوژی مهندسی پزشکی و ساخت تروکارهایی که همزمان می توانند تا ۲۰ کارکرد مختلف داشته باشند، لاپاروسکوپی پیشرفت فوق العاده ای در قسمت درمان داشته است و الان دیگر جراح لازم نیست مدام تروکارها را تعویض کند؛ مساله ای که خودش باعث آسیب بافتی می شد. دوربین های تصویربرداری ظریف تصاویر دقیق با جزئیات کامل را از محیط شکم روی صفحه تلویزیون اتاق عمل پخش می کنند و پزشک با استفاده از میدان دید بالایی که دوربین در اختیارش قرار می دهد به راحتی اعمال مختلف جراحی را انجام می دهد.
به علت سبک بودن اعمال انجام شده مدت زمان بیهوشی و نوع بیهوشی هم خیلی سبک تر از بی هوشی های یک جراحی کامل است و حتی گاهی اوقات می توان به وسیله بیهوشی نخاعی اعمال جراحی را انجام داد. لاپاروسکوپی باعث شد، بسیاری از بیماران از انجام اعمال جراحی چندباره خلاص شوند. در بعضی بیماران سرطانی در گذشته لازم بود برای تعیین وضعیت دقیق بیماری و تعیین مرحله سرطان یک بار جراحی و نمونه برداری انجام شود و بعد دوباره بعد از انجام بررسی ها بیمار برای جراحی اصلی آماده شود.
این مساله یعنی اینکه بیماری که به علت مشکل زمینه ای اش آسیب فراوان دیده است باید دوبار تحت جراحی سنگین و بیهوشی قرار بگیرد که با آمدن لاپاروسکوپی بسیاری از این جراحی های تشخیصی به خصوص در مورد بیماری های گوارشی و زنان حذف شده است. جراحی به وسیله دوربین های تصویربرداری اگر در محیط شکم انجام شود لاپاروسکوپی نام دارد اما اگر همین اقدام در محیطی مثل مفصل انجام شود آرتروسکوپی نام دارد و از این روش جراحی برای اقداماتی مانند کولونوسکوپی و اندوسکوپی هم می توان استفاده کرد.
در بعضی از جراحی های لاپاروسکوپی، جراح در حین عمل ممکن است احساس کند که ابزار دقت کافی را ندارند یا لازم است از دست هم استفاده کند به همین دلیل جراحی لاپاروسکوپی با دست انجام می شود یعنی برش اولیه به اندازه ای باز می شود که یک دست بتواند داخل محیط عمل قرار بگیرد. در این روش هم از ابزاری استفاده می شود که مانع خروج گاز co۲ از محیط شکم شود. دقت این روش به این دلیل که حس لامسه پزشک هم درگیر می شود بالاتر از خود لاپاروسکوپی است اما به هر حال برش و آسیب بیشتری نسبت به روش اول ایجاد می شود.
مزایای لاپاروسکوپی
اولین و مهم ترین مزیت جراحی لاپاروسکوپی همان کم بودن محل برش و زخم ایجاد شده است. بسیاری از مزایای بعدی این جراحی مرتبط با همین قضیه هستند. عمل جراحی ای که در حالت عادی باید با یک برش ۲۰ سانتی متری انجام شود. در این روش فقط توسط یک سوراخ یک سانتی متری انجام می شود، همین مساله می تواند عامل مهمی در زودتر بهبود یافتن بیمار باشد.
در جراحی لاپاروسکوپی، مریض زودتر به هوش می آید، می تواند زودتر از جایش بلند شود و در بعضی از جراحی ها خصوصا لاپاروسکوپی تشخیصی در همان روز مرخص شود. به طور کلی دو تا سه روز بعد از جراحی لاپاروسکوپی بیمار به وضعیت عادی برمی گردد و این مساله یعنی کاهش مدت اقامت در بیمارستان و کاهش احتمال ابتلا به عفونت های بیمارستانی.برش کمتر یعنی جای زخم و جوش خوردگی کمتر این مساله در بعضی جراحی ها و مساله زیبایی بصری بسیار با اهمیت است.
جوش خوردن زخم کوچک تر دردسرهای کمتری هم دارد. یعنی درد کمتر و کاهش نیاز به مسکن و مخدر و عوارضی که آنها به دنبال دارند و در نتیجه بهبودی سریع تر مریض.برش کوچک لاپاروسکوپی خونریزی کمتری را هم به دنبال دارد. در این روش هم بیمار خون کمتری از دست می دهد و هم احتمال دریافت خون (که مشکلات خاص خود را دارد) در این بیماران کمتر می شود.
در حین یک جراحی عادی، تمام ارگان ها و محیط داخلی شکم در تماس با اجسام خارجی زیادی هستند که شانس عفونت حین جراحی را افزایش می دهند. در جراحی لاپاروسکوپی این مساله تا حد بسیاری کنترل می شود.
احتمال عفونت زخم و شانس فتق ناشی از محل برش جراحی هم در عمل لاپاروسکوپیک کاهش زیادی پیدا می کند.
افزایش دید پزشک و دقت بیشتر جراحی و کاهش عوارض بیهوشی عمومی از دیگر مزایای جراحی لاپاروسکوپیک هستند.
عوارض و مشکلات لاپاروسکوپی
اولین عارضه مطرح در جراحی لاپاروسکوپی مربوط به شروع جراحی است؛ زمانی که اولین تروکار باید از سوراخ یک سانتی متری بدون دید مستقیم پزشک وارد حفره شکم شود. در حین این کار ممکن عروق بزرگ پاره شوند و خونریزی وسیعی ایجاد شود و یا احشاء داخلی شکم آسیب ببنند که موجب پخش شدن عفونت در فضای داخلی شکم می شود. جراح باید در اولین اقدام بعد از داخل کردن لوله اول، به دنبال این آسیب ها باشد تا در صورت وجود آنها را از بین ببرد.
خطر دوم، خطر سوختگی توسط الکترودهایی است که وظیفه سوزاندن عروق ریز را در حین کار دارند. به علت سخت بودن کنترل این الکترودها توسط دستگاه ممکن است باعث سوراخ شدن ارگان های داخلی شوند.
به علت وجود گاز co۲ زیاد، بعضی بیمارانی که مشکل تنفسی و ریوی دارند، نمی توانند لاپاروسکوپی را تحمل کنند چون ریه ها بعد از عمل باید برای دفع این co۲ها که توسط بافت ها و خون جذب می شوند فعالیت شدیدتری را انجام دهند. مشکلی که به نام پنوموپریتوئن (وجود هوا در فضای شکم) به وجود می آید ممکن است جراح را مجبور به انجام جراحی باز کند.
عارضه شایع و آزاردهنده دیگر جراحی لاپاروسکوپی باز هم مربوط به وجود گاز co۲ در محیط شکم است.بعد از انجام جراحی، همه این گاز از شکم خارج نمی شود و مقداری که باقی می ماند در بالای شکم و زیر دیافراگم جمع می شود این هوای جمع شده علاوه بر اینکه به دیافراگم (عضله تنفسی) فشار می آورد و موجب درد و سختی تنفس می شود، با تحریک اعصاب مشترکی که در آن قسمت از دیافراگم قرار دارند موجب احساس دردهایی در بقیه نقاط بدن (به خصوص شانه ها) می شوند. تحریک عصب فرنیک باعث تیر کشیدن شانه می شود مثلا در جراحی آپاندیس به وسیله لاپاروسکوپی تا چند روز شانه و کتف راست بیمار درد می کند و تیر می کشد. البته این درد بعداز مدتی خود به خود با جذب co۲ از بین می رود.
کیسه صفرا ، مشتری اول لاپاروسکوپی
از سال ۱۹۱۰ تا سال ۱۹۹۰ لاپاروسکوپی بیشتر به منظور اقدامات تشخیصی انجام می گرفت، اما با ساخته شدن دستگاه های پیشرفته از سال ۱۹۹۰ جراحی های مستقلی هم به وسیله لاپاروسکوپی انجام شد. اولین جراحی لاپاروسکوپی و شایع ترین آن جراحی کوله سیستکتومی یا خارج کردن کیسه صفرا از بدن است.
به علت مشکلاتی مثل سنگ کیسه صفرا، اتساع مجاری صفراوی و بسته شدن آنها، عفونت کیسه صفرا و ... گاهی ممکن است جراح مجبور شود کیسه صفرا را خارج کند. در عمل جراحی باز برای انجام این کار به غیر از یک بیهوشی عمومی سنگین، برشی به اندازه ۲۰ سانتی متر زیر لبه دنده باید به وجود می آمد تا کیسه صفرا خارج شود. اما در روش لاپاروسکوپیک، با یک برش یک سانتی متری، ابتدا محتویات کیسه صفرا مکیده می شود و بعد کیسه صفرای کوچک شده از محل برش خارج می شود سرعت جراحی در این روش کمی پایین تر از روش قبلی است اما بیمار برخلاف جراحی باز ۲ تا ۳ روز بعد از عمل مرخص می شود و به زندگی عادی برمی گردد و درد و سوزش کمتری را هم تحمل می کند. مهم تر از همه اینکه بیمار با یک جای زخم یک سانتی متری با دو بخیه به خانه می رود به جای یک برش ۲۰ سانتی متری با ۳۰ بخیه.
سال گذشته فقط ۸۰۰ هزار مورد جراحی لاپاروسکوپیک برای خارج کردن کیسه صفرا در دنیا انجام شده است.



دکتر سید احسان بیکایی
روزنامه تهران امروز

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
چرا هر چه دعا می کنم خدا حاجت مرا نمی دهد؟ (حجت الاسلام مسعود عالی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند
  10 : 20  
  10 : 20