نصیحت های دندانی به بزرگان | تعبیرستان
نصیحت های دندانی به بزرگانپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

نصیحت های دندانی به بزرگان

توصیه هایی برای مراقبت از دهان و داندان سالمندان در گفت وگو با یک متخصص.
افزایش چشمگیر جمعیت سالمندان طبعاً باعث تمرکز بیش از پیش شاخه های گوناگون علوم پزشکی بر مباحث مربوط به بهداشت و درمان سالمندان شده است که یکی از این شاخه های تخصصی مربوط به علوم دندانپزشکی است.
با علم به توجه روزافزون به بخش دندانپزشکی سالمندان و توصیه های سازمان بهداشت جهانی در این زمینه، دکتر پارسا آتش رزم متخصص پروتزهای دندانی، دانشیار و مدیر گروه بخش پروتز متحرک دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد پاسخگوی سؤالات ما است.
▪ آقای دکتر، از تعریف سالمندی شروع کنیم تا برسیم به بهداشت دهان و دندان در این دوره.
من تعریف سازمان بهداشت جهانی را عرض می کنم. سالمندان طبق تعریف این سازمان به کلیه افرادی گفته می شود که سن آنها بالای ۶۵ سال باشد. سالمندان بر مبنای ویژگی و توانایی فیزیکی به سه دسته تقسیم می شوند. دسته اول سالمندان مستقل هستند، یعنی افرادی که می توانند امور جاری و روزمره خود را بدون کمک کسی اداره کنند و برای رفع و رجوع مسایل شخصی خود نیازی به افراد دیگر ندارند.
به دسته دوم سالمندان نیمه مستقل می گویند که برای انجام برخی کارهای خود به کمک افراد دیگر نیاز دارند. بیشترین مشکلات پزشکی به دسته سوم یا سالمندان وابسته مربوط می شود که معمولاً یا در منزل فرزندان و اقوام یا در خانه سالمندان زندگی می کنند و برای تمام امورات خود وابسته به افراد دیگر هستند.
▪ جمعیت سالمندان در سطح دنیا در حال افزایش است. دلیل اصلی این مسئله هم افزایش امید به زندگی است.یا خیر؟
بله. اگر ما از قرن بیستم به بعد را بررسی کنیم می بینیم که حفاظت از منابع آب در برابر بیماری های منتقله از آب،کنترل بیماری های عفونی و استفاده از آنتی بیوتیک ها، کنترل نسبی بیماری های قلبی و بالا بردن سطح آگاهی افراد عوامل مهمی در افزایش طول عمر مردم دنیا بوده است.
اما ظاهراً بحث مراقبت های بهداشتی سالمندان مثل مراقبت های کودکان و مادران باردار باید مقوله پرهزینه ای باشد.
به مراتب پرهزینه تر است! در کشورهای توسعه یافته این هزینه ۵ برابر هزینه گروه کودکان و نوزادان است! سالمندان ویزیت های پزشکی زیادی دارند اما با افزایش سن ویزیت های دندانپزشکی شان کاهش می یابد.
▪ چرا؟
دلیل عمده بی دندانی است. درست است که با پیشرفت علوم دندانپزشکی و بالا رفتن سطح فرهنگ بی دندانی کاهش پیدا کرده اما متأسفانه در جوامعی مثل جامعه ما رقم بی دندانی همچنان بسیار بالاست.
نگرش خود سالمند و اطرافیان او هم اهمیت فراوانی دارد که به محض بروز مشکل، دندان را می کشند و زمانی به فکر جایگزینی آنها می افتند که دیگر دندانی باقی نمانده و استخوان فک هم به شدت تحلیل رفته است. در چنین شرایطی پروتز خوبی هم نمی توان برای بیمار تهیه کرد.
▪ و در این شرایط رژیم غذایی بیمار هم تحت تأثیر قرار می گیرد...
کاملاً درست است. متأسفانه در سالمندان به دلیل کاهش تعداد دندان ها و اینکه اغلب آنها از دست دندان کامل یا پلاک های پارسیل استفاده می کنند کارآیی جویدن کمابیش کاهش می یابد. در نتیجه آنها به سمت غذاهایی گرایش می یابند که سریع تر جویده و هضم شود.
▪ یعنی غذاهای نرم و شیرین که کالری مورد نیاز را تأمین کند...
دقیقاً. این غذاها باعث افزایش پوسیدگی دندان های باقیمانده می شوند مضاف بر اینکه ارزش غذایی بالایی ندارند. در نتیجه برای حفظ سلامت عمومی بدن باید سلامت دهان و دندان تأمین شود تا بیمار بتواند تغذیه مناسبی داشته باشد. باز هم تکرار می کنم که یکی از اصلی ترین مشکلات ما برای درمان سالمندان نگرش غلط خود بیماران و اطرافیان آنهاست.
آنها فکر می کنند مثلاً کم دندانی و بی دندانی جزیی از مقوله افزایش سن است که باید این تفکر غلط تصحیح شود. نکته دیگر گوشه گیری و افسردگی افراد سالمند است که باعث می شود به وضعیت بهداشت دهان توجه کمتری شود.
خشکی دهان ناراحتی بسیار شایعی است. چرا این مشکل این قدر در بین سالمندان رایج است؟
خشکی دهان دلایل زیادی دارد، اما مهمترین دلیل آن داروهای فراوانی است که سالمندان مصرف می کنند که به دلیل مشکلات متعدد سیستمیک در آنهاست. جدا از پوسیدگی های ریشه، خشکی دهان باعث اختلال در حس چشایی می شود.
این اختلال چشایی و عدم درک مزه ها فرد را نسبت به غذاخوردن و رعایت بهداشت دهان بی علاقه می کند. در نتیجه سلامت عمومی بدن به دلیل تغذیه ناکافی دچار اشکال می شود
سؤالی که اغلب سالمندان با آن روبرو هستند بحث نگهداری از دندان های مصنوعی است.
سالمندان مستقل با پروتز کامل باید حتماً شب ها پروتز را از دهان خود خارج کنند. پروتز را باید حتماً با مسواک های مخصوص روی دست تمیز کنند. قرص های خاصی برای تمیز کردن پروتز وجود دارد که تأکید می کنم باید فقط در آب سرد یا ولرم حل شوند نه آب گرم چون استفاده از آب گرم باعث تغییر رنگ پروتز می شود.
استفاده از دهانشویه های ضد میکروبی هم در این بیماران نیز توصیه می شود.در این افراد به دلیل آرتریت انگشتان بطور کامل جمع نمی شود. بنابراین گرفتن پروتز در یک دست و مسواک زدن با دست دیگر دشوار خواهد بود. می توان از مسواک های خاصی استفاده کرد که در انتهای دسته آنها یک برجستگی به اندازه یک توپ کوچک پلاستیکی تعبیه شده که بیمار راحت تر می تواند مسواک را در دست گرفته و مسواک بزند.
در مورد سالمندان وابسته و نیمه مستقل بهداشت دهان و دندان از جمله مسائلی است که عمدتاً فراموش می شود چون کسی که برای انجام کارهای خود دچار مشکل شده بعید است که به بهداشت دهان خود اهمیتی بدهد یا اصلاً توان رعایت آن را داشته باشد.
متأسفانه صحیح است. در این گروه ها مراقبت و رعایت بهداشت دهان و دندان به اطرافیان برمی گردد.متأسفانه تحقیقات از خانه های سالمندان حتی در کشورهای پیشرفته از وضعیت ناخوشایند بهداشت دهان و دندان بیماران حکایت دارد.
▪ و چه راهکاری برای بهبود این وضعیت پیشنهاد می کنید؟
بالا بردن انگیزه مراقبین این سالمندان اهمیت فراوانی دارد.نکته مهم دیگر ویزیت های منظم دندانپزشکی ۲ الی ۴ بار در طول سال است.طبعاً سالمندی که خودش توان مراجعه ندارد باید توسط اطرافیان به نزد دندانپزشک آورده شود یا اینکه در خانه های سالمندان یک واحد مجهز دندانپزشکی وجود داشته باشد تا دست کم درمان های جرم گیری و ترمیمی در دسترس این افراد باشد.
▪ آیا منع درمانی خاصی برای سالمندان وجود دارد؟
در مورد سالمندان مستقل درمان ها مشابه افراد غیر سالمند طراحی می شود....
▪ یعنی برحسب وضعیت فیزیکی طرح درمان متفاوت می شود؟
دقیقاً چون امکان رعایت بهداشت در گروه وابسته و نیمه مستقل وجود ندارد.مثلاً برای فردی که در یک خانه سالمندان زندگی می کند و دندان درد دارد شما نمی توانید درمان های پیچیده اندو، جراحی افزایش طول تاج و پست و کور و کراون را برای او انجام دهید، چون نه تحمل این همه رفت و آمد و درمان های سنگین را دارد نه شاید به لحاظ روحی و جسمی قادر به رعایت بهداشت باشد. بنابراین بهتر است این دندان کشیده شود و به جای آن از پروتزهای پارسیل ترنزیشنال(انتقالی) استفاده کنیم.
▪ آیا سالمندانی که دچار بی دندانی کامل یا نسبی هستند می توانند کاندیدای مناسبی برای ایمپلنت باشند؟
همانطور که می دانید ایمپلنت راه حلی برای جلوگیری از پیامدهای بی دندانی است. پیامدهایی از قبیل درهم ریختگی دندان های دیگر، تحلیل استخوان فک و کاهش توانایی جویدن و..؛ درمان ایمپلنت برای سالمند جایگاه مهمی دارد اما باید توجه کرد در سالمندان اغلب بیماری های سیستمیک متعددی نظیر دیابت، بیماری های قلبی عروقی، افسردگی، آلزایمر و... به چشم می خورد. این بیماران اصلاً تحمل چنین درمان سنگینی را ندارند.
▪ و نکته آخر ؟
نکته ای مهمتر از تمام بحث هایی که مطرح شد بحث ایجاد انگیزه در سالمندان است. با افزایش انگیزه و ارتقای سلامت دهان بیمار بهتر غذا می خورد. با بهبود تغذیه وضعیت عمومی بدن بهبود می یابد و بیمار شاداب تر و سرحال تر می شود. در نتیجه گوشه گیری و افسردگی کاهش می یابد و سالمند می تواند بیش از پیش در فعالیت های اجتماعی شرکت کند.
در نتیجه امید به به زندگی افزایش می یابد و به تبع آن فرد بیشتر به سلامت و بهداشت خود اهمیت می دهد. همانطور که می بینید این وضعیت یک چرخه است و باید تقویت شود.



دکترعلیرضا آشوری
روزنامه همشهری

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
ارزش صدقه مستقیم (دکتر محسن میرباقری)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند
  10 : 20  
  10 : 20