تاریخچه سونوگرافی | تعبیرستان
تاریخچه سونوگرافیپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

تاریخچه سونوگرافی

در سونوگرافی با تصویر سه بعدی انواع مالفورماسیونها دقیق مشخص می شود به خصوص در مالفورماسیونهای صورت .
برای ساخته شدن تصویر در زمان طولانی هنوز دستگاهها کامل نشده اند در واقع دستگاههای سه بعدی تجارتی نشده اند و هنوز اکثر دستگاههای سونوگرافی دو بعدی هستند و به عبارتی Digimucioner هستند که منتها تمایز دستگاهها با توجه توانایی تفکیک است یعنی دستگاه سونوگرافی که قدرت تفکیک بالاتر باشد از لحاظ کارایی بالاتر است و برعکس .
اساس کار سونوگرافی :
▪ دستگاه سونو شامل :
۱) پروپ یا Sound
۲) زاویه ( کامپیوتر و …اعداد و ارقام را داریم که می توان محاسباتی انجام داد و نماگیر را در نقاط مختلف Fix کرد و اندازه گیری کرد ) .
۳) مانیتور : تصاویر منعکس شده از امواج صوتی را می توان در آن دید .
انواع پروپ :
۱) پروپ خطی Liner
۲) پروپ آندوکاویند یا واژینال
۳) پروپ Pectorial
امروزه بیشتر پروپ Pectorial_ Liner استفاده می شود که در تمام طول دوران بارداری استفاده می شود . پروپ واژینال به خصوص برای تشخیص زودتر در اوایل دوران بارداری استفاده می شود مثلاً :
الف) در خونریزیهای اوایل دوران بارداری (مثلاً کسانی که سابقه ab وEP یا ab ناقص دارند) ولی ساک حاملگی به نحوی است که نمی توان از پروپ ابدومینال نگاه کرد از پروپ واژینال استفاده می شود که یک هفته جلوتر اگر ساک حاملگی وجود داشته باشد آن را ببینیم .
ب) در ضمن پروپهای واژینال در اواخر دوران بارداری نیز استفاده می شود :
مثلاً دیدن اسکار سزارین که در چه وضعیتی است ، آیا خوب ترمیم شده است یا نه و … و بخواهیم کاملاً اسکار سزارین را از نزدیک ببینیم به کار می رود .
ج) پروپ واژینال در مواقعی که بخواهیم تشخیص زودرس مالفورماسیونها را بدهیم به کار می رود به طور مثال : در آنانسفالیها
در مورد آنانسفالیها حتماً جهت تأیید آنانسفالی باید ۳ـ۲ سونوگرافیست ماهر نظر بدهند تا مورد قبول باشد که اگر اقدامات سقط درمانی مد نظر باشد هرچه زودتر انجام شود .
اصول تکنیک دستگاه اولترا سونوگرافی :
بر اساس امواج ماورای صوتی است که شنیدنی نیست چون فرکانس بالا دارد پس تأکید می شود که پروپ روی گوش جنین گذاشته نشود که ممکن است روی گوش جنین آسیب برساند .
تعداد درخواست روتین سونوگرافی در طول دوران بارداری :
۲ بار کافیست ولی اگر مادر LMP را نمی دانست یک سونو دیگر در سه ماهه اول دوران بارداری داده می شود . بیشتر از این موارد ممکن است عوارضی در نهایت روی جنین داشته باشد . اساس کار سونوگرافی بر اساس انعکاس و انکسار است و یا به عبارتی : Reflextion رفراکشن است : اگر یک سری امواج از محیطی وارد محیط دیگر شود در محل تلاقی دو سوم محیط به علت مقاومت صوتی متفاوت در این مرز یکسری منعکس و بیشتر منکسر می شود .
امواج منعکس بر حسب یک سری فعل و انفعالات که انجام می دهد برمی گردند روی اکران و تصویری که ما روی اکران می بینیم در حقیقت بر پایه انعکاس امواج است به خاطر همین ما تأکید روی پر بودن مثانه در اوایل دوران بارداری داریم .
در ضمن ما یکسری از ژل استفاده می کنیم چون یکسری حباب هوا مابین این دو محیط بوجود می آید پس مقاومت هوا نمی گذارد امواج منعکس شود در نتیجه ژل زده می شود تا انعکاس کامل باشد و تصاویر را ببینیم . امواج دارای فرکانسهایی است . فرکانسهائی که در امواج اولترا سونوگرافی استفاده می شود بین ۲۰ـ۱ مگاهرتز است در نتیجه گوش ما این امواج را نمی شنود . در سونوگرافی معمولاً ۷ـ۵/۳ مگاهرتز استفاده می شود و در داپلر تا ۱۱ مگاهرتز استفاده می شود . بخصوص در شریان مغزی داپلر نمی گذاریم چون فرکانس بالا ممکن است مغز را آسیب برساند .
سیستمهای به کار رفته در سونو :
۱) سیستم : تصاویر اندامهای جنین را مشخص می کند که برای اندازه گیری ها مثلاً بای پریتال و … به کار می رود .
۲) سیستم : مثلاً قلب جنین را فرکانسش را اندازه می گیریم حتی ریتم و ریت کار کرده اند .
Dopler :
از هفته ۱۸ بارداری استفاده می شود . موارد استفاده داپلر :
۱) IUGR
۲) اگر مادر دیابتی باشد .
۳) اگر در مادر احتمال اکلامپسی یا توکسمی حاملگی باشد .
▪ اساس داپلر:
وقتی سونو می کنیم مشخصه بافت بررسی نمی شود بلکه آن ساختمان تشریحی یا نوع فعالیت بافت در سونو مشخص می شود . امواج منعکسه از داپلر با توجه به سرعتش که جسم دارد تغییر فرکانس داده و ما متوجه می شویم که مثلاً جریان خون در شریان نافی طبیعی است یا نه .
توجه : داپلر به طور روتین داده نمی شود .
در داپلر رنگی : با تغییر رنگی که متناسب با شدت جریان خون در رگ است که اگر مثلاً نارسایی در قلب ، شنت عروق باشد را به ما نشان می دهد .
موارد ایمنی در داپلر :
بیشتر مواقع برای Screening از امواج Continous vave استفاده می شود و فقط در مواقع لازم از امواج Cardi vave استفاده می شود . برای کم کردن اثرات داپلر روی جنین باید :
۱) دستگاه حساسیت کافی داشته باشد .
۲) سونوگرافیست اطلاعات کافی از دستگاه داشته باشد که با حداقل نیروی لازم ازدستگاه استفاده کند .
۳) زمان داپلر کافی باشد (چون طولانی شدن زمان داپلر روی DNA اختلال ایجاد می کند) .
توجه :
۱) اگر IUGR در سونو اول با دانستن دقیق LMP مشخص شد سونو دوم جهت کنترل ، ۲ هفته بعد تکرار می شود و اگر همان نتیجه بود در آن صورت داپلر توصیه می شود .
۲) در هفته ۵/۵ از LMP سونو با پروپ واژینال به ما کمک می کند که ۱ هفته جلوتر ساک حاملگی دیده شود یا نشود و معمولاً سونوی واژینال در موارد غیر طبیعی حاملگی مثلاً : E.P سقطهای ناقص و … به کار می رود .
۳) تستهای ایمونولوژی در قبل ۱۲ هفته دقیقتر از سونوگرافی است .
۴) با علائم کلینیکی : تهوع بیشتر از حد مادر ، رحم بزرگ مادر و … شک به مول شد در هفته پنجم در سونوی واژینال مول به صورت خوشه انگور دیده می شود .
موارد استفاده از سونو در حاملگی :
الف) مطالعه سن جنین : بررسی و تعیین سن جنین بعد ۴ـ۳ هفته معنی ندارد . برای تعیین سن جنین با سونو باید قبل از هفته ۲۴ باشد و از آن به بعد ارزشی ندارد چون نسبت رحم و جنین اندازه مناسب نمی دهد .
▪ محاسبه آن بر اساس : اندازه گیری بای پرینال ، طول فمور FL ، ترانسورس ابدومینال ، مخچه ، کف پا ، دور بازو ، محیط دور شکم مشخص می شود . تا هفته ۲۴ـ۲۵ حاملگی اندازه سربلوم عین اندازه واقعی سن جنین است مثلاً اگر سربلوم mm۱۷ باشد یعنی سن حاملگی ۱۷ هفته است .
توجه : برای تعیین سن جنین حتماً باید چند فاکتور کنار هم باشد تا ارزیابی دقیق سن جنین شود .
ب) مطالعه بیولوژیک و مورفولوژیک :
یک سری اندازه ها است که کمک می کند برای :
۱) سن جنین
۲) آیا بچه حالت طبیعی دارد یا نه ؟
مثلاً اگر فموری را در سن ۳۱ هفته ببینیم که مثلاً cm۳ است و کوچک می باشد می آئیم بررسی جدی تر می کنیم می آئیم اندازه قفسه سینه ، دور شکم و … را می بینیم در نتیجه مطالعه بیولوژیک منجر به مطالعه مرفولوژیکی می شود . این بررسیها از طریق اندازه ها و جداول مربوطه انجام و مقایسه می شود . مثلاً اگر بای پرینال دیامتر از سن حاملگی بزرگتر باشد می توان تشخیص ماکروسفالی و … داد .
▪ توجه : مطالعه بیومتریک منجر به مطالعه مرفولوژیکی می شود .
اندازه کف پا باید تقریباً به اندازه فمورباشد و الا منجر به تشخیص بعضی بیماریها می شود .
▪ اندازه گیری استخوان بینی :
در بعضی از تریزومیهای صورت که استخوان بینی تغییر فرم می دهد مثلاً در تریزومی ۲۱ که اندازه استخوان بینی کوچکتر می شود و در arnold shialie تغییر شکل بینی حالت قوسی دارد و اندازه اش فرق می کند . اگر ما ناهنجاری را تشخیص دهیم می آئیم اندازه گیری بیولوژیک مجدداً کاملتر انجام می دهیم .
▪ از نظر مرفولوژی :
بررسی قلب جنین ، فرم سر، فرم ابدومن ، مثلاً در آبدومن معده وجود دارد یا ورودی رگ نافی وجود دارد یا نه که در اندازه گیری ها مهم است . آیا مثانه وجود دارد یا نه که در صورت نبودن می تواند آژنزیها و ناهنجاریهای کلیه و مجاری ادرار را می دهد . البته وقتی مغز جنین را دیدیم قلب را با ۴ کاویته (دو دهلیز و دو بطن) باید ببینیم .
ج) بررسی و ارزیابی فتال Well Being Fetal :
که ۴ فاکتور مؤثر است :
۱) حرکات تنفسی (که فقط دیافراگم بالا و پائین می آید و الا تنفس واقعی نداریم)
۲) حرکات تونوسیته جنین (F.m فتال موومنت)
۳) قلب جنین که ریت آن min/۱۶۰ـ۱۲۰ است و در هر حرکتی دو پرید یا دوبار بالا و پائین کامل داشته باشد که در مانیتورینگ هم همینطور است .
د) بررسی مقدار مایع آمنیوتیک : مثلاً در آترزی مری دهان بسته و باز نمی شود و بلع انجام نمی شود .
توجه :
۱) تمام این بررسیها باید در عرض ۳۰ دقیقه باشد .
۲) ماماها در فرانسه سونوی حاملگی و زنان را انجام می دهند و اعتراف بر این نکته زیاد است که تشخیصشان در مالفورماسیونها در حاملگی بالاست .
F.M (Fetal Movement) : هر زمانی که جنین حرکت کند باید یک علامتی ثبت شود اگر نشد جنین را تحریک می کنند ببینند که این علامت و پرید تشدید می شود یا نه . در F.M باید ۲ پرید تشدید شده در حرکت معمولی باید داشته باشیم .
ه) وضع قرار گرفتن پلاسنتا و اندازه گیری آن :
برای سن حاملگی و زمان فرارسیدن زایمان به کار می رود . در ضمن بررسی پلاسنتا هم می توان انجام داد . چیزی که مهم است این که قبل از ۳۲ هفته کلسیفیکاسیون جفت و گرید ۳ نداشته باشیم چون خطرناک است و ممکن است منجر به از بین رفتن جنین شود .
و) تشخیص بعضی مالفورماسیونها :
از جمله آنانسفالی ، هیدروسفالی ، آترزی مری ، آژنزی معده ، دیفورمیتی صورت ، بعضی مالفورماسیونها یک حالت ژنتیکی و بیماری کروموزومی است وبا یک سری علائم کلینیکی خاص در سونوگرافی می توانیم تشخیص دهیم ولی مستلزم این است که یک سری تشخیصهای invasive پره ناتال انجام دهیم .
مثل : آمنیوسنتز (در هفته ۱۴ـ۱۳ حاملگی) ، کوردوسنتز ، کوریوسنتز ، … که در سنین مختلف بارداری انجام می شود .
استفاده از سونوگرافی در سه ماهه های مختلف بارداری :
▪ سه ماهه اول بارداری که شامل :
ـ هفته ۴ تا ۷ بارداری
ـ هفته ۷ تا ۱۲ بارداری
ـ هفته ۱۲ تا ۱۵ بارداری
▪ هفته ۷ـ۴ :
اهمیتش در تشخیص مالفورماسیونها یا تشخیص abortion است . دراین هفته ها یک ساک حاملگی که داخلش ان اکوژن است و اکویی در داخلش نداریم دیده می شود . یولک ساک u.s چیزی است که فتال کورد من را تغذیه می کند و u.s در هفته ۱۲ با ، جفت ادغام می شود .
در هفته ۷ بارداری U.S کم کم بزرگتر می شود و تقریباً نصف رحم را می گیرد و در اینجا به خاطر اکوژنیستیه داخلش اکوژن دیده می شود که همان فتال کورد است که تبدیل به جنین آینده می شود .
▪ هفته ۱۲ـ۷ بارداری :
در این هفته ها CRL اندازه گیری می شود . یولک ساک ، CRL ، ساک آمنیوتیک ، فتال هارت ریت (FHR ) ، فتال کورد دیده می شود . اگر ساک حاملگی دفرمه باشد که احتمال abortion در مادر وجود دارد که برای : تشخیص زودتر abortion جنین به کار می رود .
۳۰ + قطر ساک = سن حاملگی
توجه :
۱) قبل از هفته ۷ بهترین تشخیص حاملگی تستهای ایمونولوژیک است نه سونوگرافی
۲) اگر ساک حاملگی خالی و همراه خونریزی باشد که ممکن است احتمال حاملگی داخل رحمی همراه حاملگی خارج رحمی باشد .
▪ هفته ۱۲ تا ۱۵ حاملگی :
آنومالیها زودتر تشخیص داده می شود مثل : آنانسفالی ، هیدروسفالی . در آنانسفالی CRL به سن حاملگی نمی خورد و کوچکتر است . در اینجا اندازه گیری دقیق B.P ترانسورس ابدومینال و … را داریم .
در تشخیص انواع سقطها : مانند ناکامل ، سقط خود به خودی missab ، اگر خانمی با IUD حاملگی داشته باشد در اینجا نحوه قرارگرفتن IUD مهم است که اگر نزدیک isthm باشد سریع در می آوریم و اگر در ناحیه فوندال باشد تا آخر دوران بارداری در آنجا باقی می ماند ولی ریت عفونت بالاتر می رود .
سه ماهه دوم بارداری : از هفته ۱۵ تا ۲۸ بارداری است . چون مرفولوژی کامل همه اندامها را داریم بررسی کامل شامل : اندازه گیری دور مایع بچه ، بررسی پلاسنتا و …
توجه :
۱) مطالعه بیومتریک در سه ماهه دوم بارداری از هفته ۱۵ شروع تا هفته ۲۸ ادامه دارد .
۲) در این سه ماهه دوم نیازی به پر بودن مثانه نیست چرا که پربودن امکان دارد دیواره خلفی رحم به دیواره قدامی فشار بیاورد و اشتباهاً Placenta previa گزارش کنیم در این فاز مثانه باید نیمه پر باشد .
▪ اندازه گیری بیومتریک :
ـ بررسی B.P.D روتین انجام می شود .
ـ بررسی F.O (اکسی پوتو فرونتال) فقط در الیگوسفالی اندازه گیری می شود .
خط Falx یا خط نیمکره مغزی که کره مغز را به دو نیمکره تقسیم می کند حتماً باید در سونو این خط دیده شود و یک Land mark می باشد . عمل جذب و دفع مایع نخاع باید در وانتریکول سوم انجام شود که کم دیده می شود و اگر واضح دیده شد معلوم می شود که اختلال در جذب و دفع مایع نخاعی را مطرح می کند و اگر در داخل آن اکوفری هم باشد و وانتریکول جانبی من بزرگ باشد نشان دهنده هیدروسفالی ، مننگوسل و عفونتهای توکسوپلاسموز را می رساند .
خیلی مهم است که با Structure سر جنین کاملاً سونولوژیست آشنا و اطلاعات کافی و تجربه کافی داشته باشد . به طور کلی اندازه گیری روتین در سر B.P.D می باشد ولی اگر براکی سفال و هیدروسفالی باشد در اینجا اندازه گیری F.O در همین کوپ هم انجام می دهیم .
برای بررسی مخچه کوپ را تغییر داده که شکل یک بادام زمینی است مخچه خودش می تواند یک Land mark اندازه گیری سن جنین باشد که فقط تا ۲۴ هفته برای تعیین سن جنین به کار می رود . کمی پائینتر می آئیم و در ناحیه گردن از نظر مننگوسل بررسی می شود که آیا وجود دارد یا نه بعد ساف تیشو گردن را اندازه می گیریم ( بافت نرم گردن که در تریزومی ۲۱ کلفت می باشد ) . مرفولوژی فرم سر و شناخت Structure سر مهم است . ممکن است فرم سر خاجی مانند (در بعضی بیماریها مثل سندرم آپر ) ویا دوکی شکل و یا … باشد .
▪ نکته :
درصد اشتباه اندازه گیری مخچه برای تعیین G.A کم می باشد ولی کلاً در اندازه گیری جنین همیشه ۱۰% اختلاف وجود دارد . چون ما تصویر یا image می بینیم که ممکن است کاذب باشد . مثلاً یک نقطه اکوژن کاذب و بی معنا داشته باشیم مثل موی جنین که ممکن است تشخیص اشتباهی تومور داده شود .
معده حتماً باید دیده شود نبودن آن آترزی را مطرح می کند .



تارنمای ایرانیان استرالیا

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
کفشهای الاغی (آقای رائفی پور)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند