دنیای مولکول ها به روایت تصاویر | تعبیرستان
دنیای مولکول ها به روایت تصاویرپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

دنیای مولکول ها به روایت تصاویر

دستگاه PET که اختصارشده Positron Emission Tomography و در فارسی «برش نگاری با نشر پوزیترون» نامیده می شود، قابلیت های زیادی در تشخیص بیماری های سرطان، مغز و اعصاب و
دنیای مولکول ها به روایت تصاویر قلب و عروق دارد و از سیستم های پیشرفته تصویربرداری در دنیای پزشکی محسوب می شود که با توجه به هزینه گزاف راه اندازی و استفاده از آنها، تنها در حدود ۱۵۰ مرکز از آن در دنیا تاسیس شده است، به طوری که بیشترین مراکز در آمریکا، اروپا و ژاپن قرار دارد. از طرف، به دلیل نیمه عمر مواد رادیواکتیوی که در سیستم PET به کار می روند، این مواد باید در همان مرکز یا نزدیک آن تولید شوند.
اصول تصویربرداری در PET، بر پایه آشکار شدن فوتون های حاصل از نابودی جفت های پوزیترون و الکترون می باشد. بر همین مبنا، رادیو ایزوتوپ های C۱۱، N۱۳، O۱۵ و F۱۸ که به ترتیب نیمه عمری حدود ۲۰، ۱۰، ۲ و ۱۱۰ دقیقه دارند، به همین دلیل سیکلوترون تولیدی این رادیوایزوتوپ ها، باید در محل یا نزدیکی مرکز PET قرار داشته باشد (با حداکثر فاصله زمانی ۲ ساعت) و یا همراه با سیستم PET، یک سیکلوترون نیز خریداری شود که شاید هزینه زیاد آن (در حدود یک میلیون و هشتصد هزار دلار)، یکی از علل گسترده نشدن مراکز PET در دنیا باشد.
عناصر ذکر شده از نظر شیمیایی با نوع غیر رادیواکتیوشان، هیچ تفاوتی ندارند و به طور طبیعی در بدن انسان وجود دارند. بعضی از این رادیوایزوتوپ ها، به طور مستقیم و یا در ترکیب با داروها و موادی که جذب موضع خاصی از بدن می شوند و برای بررسی شرایط ویژه ای به کار می روند، مصرف می شوند.
چگونگی ایجاد تصاویر
پس از اینکه رادیو دارو به صورت تزریقی و یا تنفسی (به صورت گاز) به بیمار داده شد، در محل مورد نظر جذب شده و بسته به شرایط بیمار، در آن مکان توزیع می شود. این رادیوداروها، از خود پوزیترون ساطع می نمایند که با الکترون ها جفت شده و نابود می شوند که نتیجه آن، تولید دو پرتو پرانرژی در جهت مخالف است. بنابراین تعداد زیادی از این جفت پرتوهای وابسته در جهات مختلف از بدن بیمار ساطع می شوند که با آشکارسازهایی که در اطراف بدن بیمار قرار می گیرند، می توان تصاویری سه بعدی از عضو مورد بررسی، به دست آورد و ناهنجاری های آن را یافت. برای مقایسه سیستم PET با SPECT که در حال حاضر، متداول ترین سیستم مورد استفاده در بخش های پزشکی هسته ای می باشد، می توان موارد زیر را ذکر کرد:
۱) قدرت تفکیک مکانی سیستم PET در نشان دادن جزییات عضو مورد نظر، حدود ۴ الی ۵ میلی متر است که دو برابر بهتر از سیستم SPECT می باشد.
۲) وضوح و تفکیک بیشتر تصاویر، از مزایای عمده PET است.
۳) به دلیل امکان تصحیح برای جذب پرتوها در PET، آنالیز کمی اطلاعات امکان پذیر می شود که کاربرد زیادی در تعیین مرحله بیماری دارد.
۴) مهم ترین مزیت این سیستم، علاوه بر بررسی فرآیند فیزیولوژیکی بافت یا عضو مورد نظر، ارزیابی متابولیسم بافت می باشد.
الف) کاربرد در سرطان
در بیشتر بیماری ها، قبل از ایجاد تغییرات آناتومیک در بافت، تحولاتی در متابولیسم سلول های بافت یا عضو مورد نظر رخ می دهد که برخلاف سیستم های تصویربرداری رایج مانند سی تی اسکن یا ام.آر.آی، با PET می توان بیماری را در همان مراحل اولیه تشخیص داد و از گسترش بیماری، به ویژه سرطان ها که تشخیص آنها در مراحل ابتدایی بسیار مهم است، جلوگیری کرد.
به عبارت دیگر، با استفاده از PET، نه تنها محل تومور مشخص می شود، بلکه جهت و شرایط پیشروی آن نیز مشخص می گردد. از طرفی، با سیستم PET می توان درستی روش درمانی انتخاب شده را برای بیماران سرطانی ارزیابی کرد، به طوری که پس از مدت کوتاهی، کاهش متابولیسم گلوکز تومور توسط PET قابل ارزیابی است و نیازی به گذشت مدت زمان طولانی نیست تا روش های تصویربرداری مرسوم آنها را تشخیص دهند، به طوری که اگر کاهش متابولیسم وجود نداشته باشد، یعنی روش درمانی موثر نیست و باید درمان دیگری را پیش گرفت. بنابراین سیستم PET در تشخیص سرطان ها و متاستازها نسبت به دیگر سیستم های تصویربرداری، ارجحیت زیادی دارد که در میزان بقای بیماران تاثیر شگرفی می گذارد.
ب) کاربرد در قلب
در حال حاضر، PET دقیق ترین سیستم برای تشخیص وجود یا عدم بیماری های عروق قلب است که با ارزیابی متابولیسم ماهیچه قلب، به زنده بودن آن می توان پی برد. بنابراین می توان بیمارانی را که از عمل جراحی بهره ای نمی برند، از دیگران جدا کرد و در مابقی بیماران نیز میزان موفقیت عمل جراحی را ارزیابی نمود.
ج) کاربرد در نورولوژی
به دلیل کاهش متابولیسم بخش هایی از مغز در مراحل اولیه بعضی بیماری ها، اسکن PET می تواند سال ها قبل از بروز علایم دمانس یا آلزایمر آنها را تشخیص دهد، همچنین بیماری پارکینسون را بهتر از بقیه سیستم های تصویربرداری نشان می دهد. از طرفی با این سیستم می توان محل دقیق کانون های صرع را در مغز مشخص کرد و برای مداوای آنها اقدام نمود.
سخن آخر اینکه...
با توجه به قابلیت های تشخیصی PET، شاید ایجاد یک مرکز از آن در کشور جهت ارایه خدمات پیشرفته پزشکی و کمک به ارتقای سطح درمان در کشور مورد توجه قرار گیرد. مقرون به صرفه بودن تجویز تصویربرداری PET برای گروهی از بیماران، به گونه ای است که در بسیاری از کشورهای پیشرفته، سازمان های بیمه برای کاهش هزینه های درمانی، هزینه اسکن PET را که میان ۱۸۰۰ تا دو هزار دلار می باشد، تقبل کرده اند. به عبارتی دستگاه PET، نه تنها در صرفه جویی خدمات درمانی موثر است بلکه به کارگیری آن، باعث نجات جان انسان ها نیز می شود.



هفته نامه سپید

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
فجایع تلخ توی نوحه خونیها (علی اکبر رائفی پور)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند