احتیاط کنید! جاده لغزنده است | تعبیرستان
احتیاط کنید! جاده لغزنده استپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

احتیاط کنید! جاده لغزنده است

ارتباط جامعه پزشکی با مردم در عصر حاضر به سمتی می رود که بیماران بیش از گذشته با حقوق خود آشنا می شوند. به همین لحاظ دیگر نمی توان انتظار
احتیاط کنید! جاده لغزنده است داشت که اشتباهات پزشکان نادیده انگاشته شود و مورد پیگیری قرار نگیرد. آشنایی با حقوق و از طرفی جذاب بودن موضوع خطاهای پزشکی برای وکلا، موجب شده تا همه روزه پرونده های پزشکی زیادی از سوی مراجع ذی صلاح قضایی مورد بررسی قرار بگیرند. اما آنچه در کنار این پیگیری ها مهم است، آن است که بدانیم خطاها و اشتباهاتی که در نظام سلامت وجود دارد، بسیار مهم تر از خطاهایی است که ممکن است از سوی هر پزشکی در طی دوران طبابتش به صورت موردی سر بزند.
ریشه خطاهای پزشکی
۱)خطای رانشی:
نوع علم پزشکی به گونه ای است که محفوظات در آن نقش مهمی را ایفا می کند. در صورتی که پزشکی کمتر سراغ کتب مرجع و علمی برود، به مرور زمان بسیاری از آموخته هایش را فراموش خواهد کرد. ضمن آنکه گسترش سریع علم پزشکی (عنوان می شود که علم پزشکی هر ۲۰ ماه دو برابر می شود) موجب می شود تا اگر پزشک خود را به روز نکند، نتواند از آخرین شواهد علمی استفاده کند. بنابراین اگر پزشک برای مرور دانسته ها و به روز کردن علم خود وقت کافی نگذارد، به طور قطع در طبابت اشتباهاتی را مرتکب خواهد شد. پس با توجه به نوع این خطاها درمی یابیم که آنها قابل اجتناب هستند و با استفاده از ساز و کارهایی چون آموزش مداوم پزشکان می توانیم آنها را کاهش دهیم. اما متاسفانه مشاهده می کنیم که بخش زیادی از خطاهای پزشکی که امروزه در جامعه با آنها مواجه می شویم، از این گروه هستند، هر چند که بسیاری از آنها به آسیب و زیان بیماران منجر نمی شوند و متعاقبا مورد پیگرد قضایی نیز قرار نمی گیرند. تجویز آنتی بیوتیک های بی مورد یا درخواست اقدامات پاراکلینیکی بدون وجود اندیکاسیون علمی، از جمله این گونه خطاها هستند. هر چند که موارد زیادی از این گونه خطاها هم هستند که موجب آسیب های جبران ناپذیر برای بیماران می شود.
۲) خطا در قضاوت بالینی:
علم پزشکی در کنار دانش آن جنبه های تحلیلی و شناختی نیز دارد. این جنبه ها نیازمند برخورداری از درک و نوعی بینش بالینی است. به فرض آنکه یک پزشک، مبنای دانشی خوبی داشته باشد، لزوما نمی توان انتظار داشت که قضاوت بالینی خوبی نیز داشته باشد. چون تفاوت بالینی، با سطوح بالای شناختی افراد مرتبط است. خیلی اوقات به دلیل پیچیده بودن قضاوت بالینی در صورتی که پزشک همه اقدامات لازم درمانی و پاراکلینیکی را درست انجام داده باشد و درنهایت نتوانسته باشد تصمیم درستی براساس آنها اتخاذ کند، از خطای وی چشم پوشی می شود. این امر به لحاظ غیرقابل اجتناب بودن برخی اشتباهات در مسیر تحلیل داده ها و قضاوت بالینی است. متاسفانه مهارت های مرتبط با قضاوت بالینی در دوران تحصیل کمتر به پزشکان آموزش داده می شود. برای مثال، شیوه دخیل کردن نتیجه یک تست تشخیصی در فرآیند تصمیم گیری و آثار نتایج آزمون ها روی احتمالات پیش آزمون، مواردی هستند که کمتر در فرآیند آموزش پزشکی به آنها پرداخته می شود. آستانه تست های تشخیصی، آستانه درمان و مواردی از این دست از جمله آموزه هایی هستند که اگر در دوران تحصیل برای ارتقای توانمندی تحلیل و تصمیم گیری بالینی پزشکان به آنها یاد داده شود، کمک شایانی به کاهش این گونه خطاها خواهد کرد.
اما در کنار همه این موارد به لحاظ پیچیده بودن فرآیند قضاوت بالینی و تحلیل داده ها مجبور می شویم که از دانش بیوانفورماتیک استفاده کنیم. نرم افزارهای کمک کننده در تصمیم گیری بالینی از جمله ابزارهایی هستند که برای حل این مشکلات امروزه مورد استفاده قرار می گیرند. توجه کنید که این نرم افزارها تصمیم گیری نمی کنند اما به پزشکان در فرآیند تصمیم گیری کمک می کنند.
۳) خطا در اجرا:
سومین گروه خطاهای پزشکان را می توان به مقوله اجرای تصمیمات آنها نسبت داد. چرا که یک پزشک دارای دانش کافی اگر تشخیص درستی برای بیمار مطرح کند و تصمیم درستی را نیز اتخاذ کند، باید بتواند آن را به خوبی به اجرا بگذارد. اگر در مرحله اجرا پزشک اشتباهی مرتکب شود، مراحل قبلی نیز بی فایده خواهند بود. برای مثال، پزشکی که توانسته یک آپاندیسیت حاد را به درستی براساس علایم بالینی و شرح حال و پاراکلینیک تشخیص دهد و برای درمان عمل جراحی را توصیه کند، اگر پزشک جراح در حین آپانوکتومی به اجزای درون شکم آسیب برساند، نوعی از خطا را مرتکب شده است که مرتبط با مهارت های اجرایی وی است. خطاهای اجرایی خود بر دو نوع هستند. یک گروه، خطاهایی هستند که به صورت ناخواسته و با وجود تسلط پزشک رخ می دهند. از این خطاها با عنوان «لغزش» یاد می کنیم. برای مثال، پزشک جراح در حین عمل جراحی، یک شریان را قطع کند یا آنکه در حین کوله سیستکتومی مجرای صفراوی مشترک را قطع کند. گروه دیگر خطاهای اجرایی ناشی از ضعف پزشک و عدم تسلط وی بر اجرای یک پروسه است. برای مثال، پزشکی که در انجام لاپاروسکوپی مهارت کافی ندارد و یا در حین آندوسکوپی به ارگان های بیمار آسیب می رساند.
خطاهای سیستم را دریابیم
همان طور که عنوان شد، در کنار خطاهایی که هر یک از پزشکان در طول دوره طبابت شان مرتکب می شوند، علت های زمینه ساز فراوانی وجود دارند که موجب می شوند پزشکان در شرایطی قرار بگیرند که احتمال سرزدن خطا از آنان بالا باشد. پس اگر به جای آنکه گریبان هر پزشکی را که خطا می کند بگیریم، به سراغ این عوامل برویم موثرتر عمل کرد ه ایم. این گونه برخورد را «تحلیل علل ریشه ای خطاها» می نامند. بیشتر پزشکان شرایطی مانند کم بودن پرسنل کاری اورژانس یا درمانگاه، طولانی بودن ساعات شیفت های کاری، خستگی زیاد، کم بودن نور محیط، تجهیزات غیراستاندارد، پرسنل کم مهارت و.... را از جمله عواملی می دانند که موجب افزایش خطاهای آنان می شود.
بسیاری از کشورهای توسعه یافته با پیگیری این علل ریشه ای از هر خطایی که در جامعه بروز می کند به دلیل آنکه ریشه ناکارآمدی ها را مشخص می کند، استقبال می کنند. این نوع رویکرد، یک نوع رویکرد نظام مند به خطاهای سیستم است. در این رویکرد به جای آنکه افراد را سرزنش کنیم و با مجازات کردن آنها خیال خود را آسوده کنیم، برای سیستم در قبال هر خطا یک وظیفه تعیین می شود. وظیفه سیستم آن است که اشتباهات را در خود بیابد و آنها را اصلاح کند. این رویکرد نظام مند است که باعث می شود اگر شرایط مستعدی برای وقوع دوباره اشتباه فراهم است، تغییر کند تا شاهد رخ دادن اشتباه مشابه دیگر نباشیم.



هفته نامه سپید

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
محمد علی کلی از حجاب زنان می گوید
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند