نسخه نویسی صحیح در سالمندان | تعبیرستان
نسخه نویسی صحیح در سالمندانپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

نسخه نویسی صحیح در سالمندان

براساس اطلاعات موجود روند سالخوردگی درکشور عزیزمان ایران رو به پیشرفت است. در حال حاضر ۷ تا ۸% جمعیت شهرهای کشورمان بالای ۶۵ سال سن دارند. با افزایش سن، شیوع
نسخه نویسی صحیح در سالمندان بیماریهای مزمن و به دنبال آن تجویز و مصرف داروهای نسخه یی افزایش می یابد. تداخل دارویی و عوارض مصرف چند دارویی در سالمندان نسبت به افراد بالغ جوانتر، جدی و گاه کشنده است. بررسی هایی که در کشورهای توسعه یافته انجام شده است، نشان می دهد ۲۵% همه ی سالمندان نیازمند استفاده از خدمات درمانی هستند.
عوامل زیر:
▪ تغییرات فارماکوکینتیک وفارماکو دینامیک وابسته به سن
▪ کاهش ظرفیت عملکردی ارگانها
▪ هموستاز تخریب شده
▪ پذیرشCompliance کمتر
▪ استفاده از خود درمانی
بیماران مسن تر را در ریسک بالاتری نسبت به افراد جوان تر در معرض عوارض جانبی ناشی از مصرف داروها قرارمی دهد.
نتایج بررسی های انجام شده در کشورهای توسعه یافته عوارض جانبی ناشی از مصرف داروها در این گروه را ۵/۱ تا ۳ برابر بیشتر از سایر بالغان گزارش کرده است. در کشور ما بررسی خاصی در این زمینه انجام نشده است ولی با توجه به سرعت بالای درخواست خدمات درمانی در این گروه، مشکلات مصرف داروها و عوارض آنها در ایران نیز لااقل به همین میزان یا بیشتر پیش بینی می شود.
بنابراین به نظر می رسد دانش زمینه یی داروها و فارماکوکینتیک داروها، جذب آنها و اثرات متقابل داروها و غذاها یکی از نیازهای آموزشی پزشکان و کادر بهداشتی و پرستاران سالمندان است. عوارض دارویی مثل افت فشارخون ارتوستاتیک واثرات آنتی کولینرژیک ها سبب عدم تعادل می شوند که برای سلامتی سالمندان خطر آفرین است.
دراین مقاله اصول عمومی درمان سالمندان توضیح داده شده است. دانستن این مطالب به پزشکان کمک می کند تا نسخه ی دارویی مؤثرتری با عوارض جانبی کمتر برای سالمندان تجویز کنند.
تغییرات فارماکوکینتیک و فارماکودینامیک داروها در سالمندان
▪ جذب
نتایج بررسی ها نشان داده که تأثیر شیوه ی زندگی و بیماریهای همراه و استفاده از چند دارو در میزان جذب داروها بیشتر از سن به تنهایی است. مثلاً مصرف آنتی اسید با کلستیرامین و آنتی کولینرژیکها میزان تأثیر آنها را کاهش می دهد. در مجموع جذب داروها در سالمندان به صورت کامل انجام می شود ولی ممکن است به میزان خیلی جزئی به دلایل زیر پیشرفت کاهش یابد.
ـ غلظت پایین دارو
ـ افزایش زمان شروع اثرات دارویی
سرعت شروع اثرات درمانی داروها و اوج اثر آنها مشخصه ی اصلی میزان جذب و توزیع دارو در بدن است. این موضوع ازنظر کلینیکی از اهمیت ویژه یی برخوردار است به دلیل اینکه اگر مدت زمان شروع تأثیر داروهای ضد درد خیلی طولانی باشد، روی قضاوت بیمار درمورد مؤثر بودن آن تأثیر می گذارد.
▪ فراهمی زیستی
دسترسی زیستی به موارد متعدد از فارماکوکینتیک بستگی دارد. ازجمله:
ـ جذب دارو
ـ حجم در حال توزیع و گردش
ـ متابولیسم دارو و ترشح آن
ـ اتصال به پروتئین
ـ دسترسی زیستی بیشتر داروها درسالمندی تغییر نمی کند.
لیست داروهای خوراکی با دسترسی زیستی بالا به شرح زیر هستند که این داروها باید در سالمندان با دوز کمتری نسبت به جوانان تجویز شوند.
ـ Labetalol
ـ Levodopa
ـ Lidocaine
ـ Nifedipine
ـ Omeprazole
ـ Ondansetron
ـ Propranolol
ـ Morphin
ـ Verapamil
ـ Desipramin
توزیع دارو
هیچ گزارش تأیید شده یی از تغییر در توزیع داروها در سالمندی و تغییر توزیع دارو بر حسب جنسیت موجود نیست.
▪ اتصال به پروتئین
در مجموع در اتصال به پروتئین پلاسما در سالمندان روی تعداد کمی از داروها تأثیر مهمی می گذارد. استثناء در این زمینه شامل وارفارین و بعضی از داروهای ضد صرع است. داروهایی مانند PhenylbutazoneوAzapropazone که جانشین وارفارین می شوند و به آلبومین متصل می شوند و باعث مهار متابولیسم وارفارین می شوند تأثیرات ضد انعقادی دارند. براساس میزان تمایل به اتصال به آلبومین پلاسما داروها ممکن است جابه جا شوند و خاصیت و میزان متابولیسم شان تغییر کند.
▪ متابولیسم کبدی
بسته به موارد زیر تفاوتهای بین فردی در متابولیسم کبدی داروها وجود دارد:
ـ سن
ـ ژنوتیپ
ـ شیوه ی زندگی
ـ جریان خون کبدی
ـ تداخل داروها
ـ جنس
برای مثال اگزازپام از خون مردان سالمند زودتر از زنان سالمند پاک می شود.
بسیاری از داروها توسط آنزیمهای سیتوکرومP۴۵۰ درسالمندان بسیار آهسته تر از افراد جوان متابولیزه می شود. این کاهش کلیرانس ممکن است وابسته به:
کاهش توده ی کبدی وابسته به سن و در نتیجه ی آن کاهش ظرفیت متابولیک کبدی اتفاق افتد. (برای مثال: وارفارین، دیازپام، ناپروکسن، فنی توئین) کاهش جریان خون کبدی وابسته به سن (متابولیسم پروپرانولول، مورفین، وراپامیل و دزیپیرامین به مقدار دارویی که به کبد می رسد محدود می شود. توجه کنید که فراهمی زیستی خوراکی این داروها به علت کاهش متابولیسم اولیه ی کبدی افزایش پیدا می کند.
متاسفانه، هیچ روش متداول کلینیکی برای اندازه گیری تغییرات متابولیسم کبدی داروها وجود ندارد. تغییرات بین فردی در متابولیسم کبدی داروها دیده شده اما هیچ روش بالینی متداولی برای ارزیابی آن وجود ندارد.



دکتر فخرالسادات امامی
پزشکی اجتماعی
هفته نامه پزشکی امروز

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
درمان دیابت با خام گیاهخواری
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند