از دباغی تا دبکی | تعبیرستان
از دباغی تا دبکیپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

از دباغی تا دبکی

کمتر از یک ماه پیش یکی از پیشگامان جراحی قلب جهان چشم از جهان فرو بست. باهم مروری بر زندگی سراسر رکورد او می کنیم.
مایکل الیس دبکی (Michael
از دباغی تا دبکی Ellis Debakey) در هفتم ماه سپتامبر سال ۱۹۰۸ در منطقه لیک چارلز از لوئیزیانای آمریکا به دنیا آمد. پدر و مادرش به نام های شاکر و رحیجا دباغی (که دو مهاجر لبنانی الاصل بودند)، نام او را مایکل دباغی گذاشتند، اما خود مایکل در سال های بعد نام خانوادگی خود را به دبکی تغییر داد.
دبکی به عرصه علم وارد شد
دبکی مدرک لیسانس خود را از دانشگاه تولان در نیواورلئان آمریکا گرفت و پس از آن به رشته پزشکی در دانشگاه مزبور وارد شد تا در سال ۱۹۳۲ و در سن ۲۴ سالگی از دوره پزشکی عمومی فارغ التحصیل شود. مایکل در نیواورلئان باقی ماند تا در رشته جراحی عمومی در بیمارستان کریتی ادامه تحصیل دهد. سپس به فرانسه رفت تا زیر نظر پروفسور رنه لویچ و در دانشگاه استراسبورگ دوره فلوشیب خود را بگذراند. پس از آن برای ادامه دوره فلوشیپی به دانشگاه هیدلبرگ آلمان رفت و زیر نظر پروفسور مارتینی کیشنر به فعالیت پرداخت. پس از طی دوره مزبور، دبکی دوباره به آمریکا برگشت تا از سال ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۸ به عنوان عضو هیات علمی رشته جراحی در دانشگاه تولان به تدریس بپردازد.
دبکی در ارتشدر جنگ جهانی دوم و طی سال های ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۶، دبکی برای مدتی از دانشگاه به ارتش فراخوانده شد و به عنوان یکی از اعضای شورای مشاوران جراحی در کمیته پزشکی ارتش به فعالیت پرداخت. حتی در سال ۱۹۴۵، دبکی به ریاست اداره جراحان ارتش منصوب شد و نشان شایستگی ارتش را نیز دریافت کرد. دبکی طی دوران فعالیت خود در ارتش، کارنامه موفقی از خود به جای گذاشت و به طور مثال بنیان گذار «بیمارستان جراحی سیار ارتش» گردید. در ضمن در طراحی و به راه اندازی نظام پژوهشی مرکز طبی جنگ زده ها نیز نقش چشم گیری داشت.
ورود به بیلور
دبکی در سال ۱۹۴۸ از دانشگاه تولان به دانشگاه بیلور نقل مکان کرد و به گروه جراحی این دانشگاه ملحق شد. در واقع از این سال تا سال ۱۹۹۳، مایکل دبکی سمت ریاست گروه جراحی دانشگاه بیلور را به عهده داشت که معادل ۴۵ سال ریاست گروه جراحی بود. طی این مدت و برای یک دوره ۱۰ ساله (از سال ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۹) وی به ریاست دانشکده پزشکی این دانشگاه نیز منصوب شد. بعدها در این دانشگاه بخش جراحی جدیدی به نام مایکل دبکی پایه گذاری گردید. در ضمن مرکز مطالعات قلب دانشگاه نیز به افتخار فعالیت های دبکی در زمینه جراحی قلب و عروق به نام او افتتاح و فعال شد.
دبکی، با مردم، برای مردم
دبکی تمایل بسیار زیادی برای انتقال دانش و دانسته های علمی به مردم داشت و به همین دلیل از رسانه ها برای افزایش آگاهی های علمی مردم سود می برد. همین موارد باعث شده بود که دبکی محبوب مردم و رسانه ها شود و حتی از سوی رؤسای جمهور آمریکا به سمت ریاست کمیسیون ریاست جمهوری در امور مربوط به بیماری های قلب و عروق، سرطان ها و سکته های مغزی و نیز عضویت کمیته مشاوران پزشکی کمیسیون هوور منصوب گردد. دبکی بسیار خستگی ناپذیر در بخش های مختلف و به منظور ارتقای استانداردهای ملی و بین المللی سلامت فعالیت می کرد و به همین دلیل حتی سه سال به عنوان عضو شورای مشاوران ملی قلب و ریه در سازمان ملی سلامت آمریکا (NIH) حضور داشت.
مغز مبتکر
بیشترین شهرت دبکی به خاطر مغز مبتکر و ابداعات جذاب وی بود که تا حدود قابل توجهی در روند تحول و پیشرفت علم پزشکی در قرن گذشته موثر بود. اولین ابداع دبکی، ساخت و ابداع Roller Pump در دانشگاه تولان بود که اگر چه تا ۲۰ سال پس از ثبت، کسی به ارزش آن پی نبرد، اما بعدها یکی از بخش های اساسی و اصلی ماشین قلب و ریه را تشکیل داد. در واقع بدون آن، انجام جراحی قلب باز هیچ گاه مقدور نمی شد. این پمپ امکان برقراری جریان مداوم خون طی عمل جراحی را فراهم می کرد.
دبکی و التون اکسنر از اولین افرادی بودند که فرضیه ارتباط سیگار با سرطان ها را ارایه دادند. در ضمن دبکی از اولین افرادی بود که جراحی بای پس قلب را انجام داد. در سال ۱۹۵۳، دبکی برای اولین بار در جهان به طور موفقیت آمیز جراحی اندآرترکتومی کاروتید را صورت داد و نام خود را بیشتر در جراحی مطرح کرد. اما اوج شهرت وی زمانی بود که اولین قلب مصنوعی را طراحی کرد و برای اولین بار یک پمپ خارجی قلب را با موفقیت برای یک بیمار کارگذاشت تا به عنوان پمپ بای پس بطن چپ، جان بیمار را نجات دهد.
اما ابداعات دبکی به همین جا ختم نشد. وی اولین مردی بود که از بافت های داکرونی به عنوان پیوندهای ترمیم عروق خونی استفاده کرد.
دبکی و دوربین فیلم برداری
دبکی تمایل بسیار زیادی به دوربین فیلم برداری داشت و به همین دلیل برای نخستین بار در جهان در دهه ۱۹۶۰، با کمک همکارانش جراحی های خود را ضبط می کرد. یک فیلم بردار روی یک صفحه افقی در بالای سر تیم جراحی قرار می گرفت و از جزئیات جراحی از دید جراح فیلم برداری می کرد. دوربین و پروژکتورها با تیم جراحی یک فاصله دو متری را رعایت می کردند تا در روند جراحی اختلال و مشکلی ایجاد نگردد.
همین اقدامات باعث شد که بعدها دبکی جوایزی را از جشنواره بین المللی فیلم های طبی و سلامت و نیز بزرگ ترین جایزه آکادمی فیلم های پزشکی را دریافت کند.یک قهر طولانی ماجرای این قهر از زمانی آغاز شد که دبکی با یکی از همکارانش در دانشکده پزشکی دانشگاه بیلور کار می کرد. مجله لایف در تاریخ ۱۸ آوریل سال ۱۹۶۹ در مقاله ای اعلام کرد که دنتون کولی (Denton Cooley) از معروف ترین جراحان آن زمان و همکار دبکی، بدون اجازه سایر همکاران و مسوولان دانشگاه، اولین قلب مصنوعی داخلی که در آن زمان در دانشگاه بیلور ابداع شده بود را در داخل قفسه سینه یک بیمار با موفقیت کارگذاری کرده و در واقع به اولین جراحی تبدیل شده که عمل کارگذاری جراحی قلب مصنوعی در داخل قفسه سینه را انجام داده است. دبکی احساس می کرد که این دستاورد سهم او بوده و این ماجرا باعث قهر و کدورتی شد که چندین دهه (تا همین اواخر عمر دبکی) طول کشید. ماجرای این قهر و آشتی سوژه داغ بسیاری از رسانه ها بود؛ قهر دو دانشمند معروف در سطح رسانه ها. این قهر تا سال ۲۰۰۷ طول کشید، زمانی که در مراسم اهدای مدال طلای کنگره آمریکا به دبکی، این دو دانشمند بالاخره پس از سال ها قهر در کنار هم ایستادند و آشتی کردند.
دبکی بداخلاق
دبکی علی رغم تمام هوش و استعدادی که داشت چندان خوش اخلاق نبود. او یک مرد ایده آلیست بود و تحمل هیچ نقص و کمبودی را نداشت و به همین دلیل همیشه با رزیدنت های جراحی و دانشجویانش با خشونت و سخت گیرانه رفتار می کرد. در واقع حتی کوچک ترین خطاهای رزیدنت های جراحی اش را با شدیدترین واکنش ها پاسخ می داد.
با این حال، دبکی بسیار سخت کوش بود و این مساله از طول عمر فعالیت های وی در رشته جراحی کاملا مشخص است. او سال ها پس از اینکه همکاران جراحش بازنشست شده بودند، هنوز به جراحی می پرداخت و کار می کرد. در واقع او تا آخرین روز عمرش به طبابت پرداخت و حتی در آخرین روز زندگی، بیمار ویزیت کرد. می توان گفت دبکی ۷۵ سال(سه ربع قرن) طبابت کرد که شاید در حد خود یک رکورد محسوب شود. وی در طول عمرش بیش از ۵۰ هزار بیمار را تحت جراحی قلب قرار داد که از معروف ترین آنها می توان به بوریس یلتسین رییس جمهور سابق روسیه اشاره کرد که در سال ۱۹۹۶ توسط دبکی تحت جراحی قلب قرار گرفت. بسیاری از مشاهیر و افراد سرشناس جهان زیر تیغ جراحی دبکی رفته اند که از آن میان می توان به محمدرضا پهلوی، ملک حسین پادشاه اردن، تورگوت اوزال رییس جمهور سابق ترکیه و چند تن از رؤسای جمهور سابق آمریکا نظیر کندی، جانسون و نیکسون اشاره کرد. وی طی ۵۰ سال گذشته تقریبا در تمام ادوار ریاست جمهوری آمریکا به عنوان مشاور پزشکی و مشاور عالی بهداشتی رؤسای جمهور این کشور فعالیت می کرده است.
دبکی در طب
دبکی در حدود ۷۰ نوع ابزار جراحی برای استفاده در جراحی های قلب ابداع کرده که روی بسیاری از آنها نام خود دبکی باقی مانده است. وی در راه اندازی کتابخانه ملی علوم پزشکی آمریکا (NLM) سهم قابل توجهی داشته و از مؤسسان آن محسوب می شود.
وی در طول زندگی خود بیش از ۱۳۰۰ مقاله به چاپ رسانده و در تألیف بخش های مختلفی از کتب مرجع پزشکی و جراحی نقش ایفا کرده است. بیش از هزار جراح زیردست دبکی آموزش و تعلیم دیده اند و در حال حاضر در سرتاسر جهان مشغول فعالیت اند. دبکی در مورد فعالیتش در حوزه طب می گوید: «من کارم را واقعا دوست دارم. من آن قدر عاشق کارم هستم که هیچ علاقه ای به انجام کارهای دیگر ندارم.» همین عشق و علاقه دبکی به شغلش باعث شد که مقامات آمریکایی به کرات از او حمایت کنند. به طور مثال، برای انجام مطالعه و فعالیت روی کارگذاری اولین قلب مصنوعی داخلی، وی موفق به اخذ یک گرنت ۵/۲ میلیون دلاری در سال ۱۹۶۲ از دولت آمریکا شد.افتخارات دبکی گنجینه ای از افتخارات ملی و بین المللی را جمع آوری کرده است. او در سال ۱۹۶۹ مدال آزادی را از رییس جمهور آمریکا دریافت کرد و در سال ۱۹۸۷ نیز از سوی رونالد ریگان جایزه و مدال ملی دانش به وی اعطا گردید. جایزه ویژه مؤسسه تحقیقات بیومدیکال در سال ۲۰۰۰، دریافت مدال طلای کنگره آمریکا از دست جورج دبلیوبوش، جایزه ویژه انجمن قلب آمریکا، جایزه ویژه کالج بین المللی آنژیولوژی، جایزه رادولف ماتاس در جراحی عروق (سال ۱۹۵۴)، جایزه برجسته انجمن بین المللی جراحی (سال ۱۹۵۸)، جایزه لریچ (سال ۱۹۵۹)، جایزه آلبرت لاسکی به منظور تحقیقات طبی بالینی (سال ۱۹۶۳)، قلب طلایی انجمن قلب آ مریکا (سال ۱۹۶۸)، عضویت افتخاری در آ کادمی علوم پزشکی روسیه (سال ۱۹۷۴)، جایزه مارکوویتز از آکادمی پژوهش های جراحی (سال ۱۹۸۸)، دکترای افتخاری علوم از دانشگاه فرانسیسکو ماروکین (سال ۱۹۸۹)، مدال جوناتان رود از انجمن فلسفه آمریکا، مدال مندل از دانشگاه ویلانووا (سال ۲۰۰۱)، جایزه ابداع برتر سال از ناسا (سال ۲۰۰۱) و جایزه لیندبرگ کرل (سال ۲۰۰۲) از مهم ترین جوایز دبکی محسوب می شوند.
قانون برای همه برابر است
علی رغم تمام شهرت و موقعیت دبکی، قانون برای او نیز صادق بود، به طوری که در سال های ۱۹۸۷ و ۱۹۹۰ وی دوبار به دادگاه خطاهای پزشکی تگزاس فراخوانده شد تا در مورد افزایش غیرمنتظره خطاهای پزشکی اش توضیح دهد. در واقع وی در یک دوره پنج ساله، سه بار به علت خطاهای پزشکی به دادگاه کشیده شده بود که به همین دلیل بورد پزشکی تگزاس نیز وی را بازخواست کرد. به هر حال، خوشبختانه هر دوی این دادخواست ها ختم به خیر شد و مشکلی برای دبکی ایجاد نگردید. اما بالاخره در سال ۱۹۹۴، به علت عدم پرداخت حق عضویت، برای مدت محدودی مجوز فعالیت دبکی در تگزاس لغو شد.
جدال با مرگ
جدال دبکی با مرگ از سال ۲۰۰۵ آغاز شد. در آخرین روز سال ۲۰۰۵، یعنی ۳۱ دسامبر، دبکی ۹۷ ساله دچار درد ناگهانی و شدید شکم می شود. هیچ کسی مثل خود دبکی با این علامت آشنایی نداشت و هیچ کسی مثل خود او نمی تواند مطمئن باشد که دچار پارگی آنوریسم شکمی شده است. این درد وی را به یاد خاطرات سال های گذشته طبابتش می انداخت که با مشاهده چنین دردی در بیمارانش به فکر ایجاد و ابداع یک روش جراحی جدید با نام Debakey procedure برای ترمیم آنوریسم های شکمی افتاده بود. دبکی به سرعت به بیمارستان و بخش خودش، یعنی بخش جراحی بیمارستان متودیست در هوستون تگزاس انتقال داده شد.
پس از بررسی های اولیه، تشخیص پارگی آنوریسم آئورت شکمی، برای وی تایید شد و همکاران و پزشکان بخش با پیشنهاد جراحی برای آماده سازی مقدمات مشغول به کار شدند اما دبکی لجباز و بداخلاق با این کار مخالفت کرد و اجازه جراحی را ندارد. مسلما از دست کسی کاری برنمی آمد، چون هیچ کس نمی توانست نظر دبکی را عوض کند.
بازهم رکورد
بیماری به سرعت پیشرفت کرد، به طوری که ظرف کمتر از چند ساعت، دبکی هوشیاری خود را کاملا از دست داد و این موقعیتی را فراهم کرد که کمیته اخلاق پزشکی بیمارستان یک جلسه اضطراری تشکیل دهد و بدون رضایت بیمار، مجوز انجام جراحی را برای وی صادر کند. به این ترتیب دبکی تحت عمل جراحی با روش Debakey procedure قرار گرفت و نام وی در تاریخ ثبت شد، چرا که وی تاکنون سالمندترین فردی است که تحت این عمل جراحی سخت قرار گرفته است.
وی پس از این جراحی سخت که ۷ ساعت طول کشید، به مدت ۸ ماه در بیمارستان بستری شد و اگر چه عوارض متعددی را تجربه کرد، اما بالاخره زنده از بیمارستان ترخیص شد تا یکی از پرهزینه ترین بستری های تاریخ را نیز به نام خود ثبت کند، چرا که هزینه درمان وی طی این مدت از یک میلیون دلار نیز فراتر رفت. به هر حال دبکی در سپتامبر ۲۰۰۶ با سلامت به فعالیت های حرفه ای اش بازگشت. وی در مصاحبه هایش گفت: «از اینکه از انجام جراحی سرباز زده بودم و با همکاران خودم مخالفت کردم پشیمانم. واقعا جراحی آنها جان من را نجات داد.»
اما به هر حال در ۱۱ جولای سال ۲۰۰۸، دبکی در محل کار خود، یعنی همان بیمارستان متودیست هوستون، به مرگ طبیعی جان باخت. این در حالی بود که پیش از وی، بسیاری از اعضای خانواده وی (نظیر همسرش که در سال ۱۹۷۲ با سکته قلبی فوت کرده بود و دو پسرش ارنست که در سال ۲۰۰۴ و بری که در سال ۲۰۰۷ فوت کرده بودند) از جهان چشم فروبسته بودند و در واقع دبکی در یک تنهایی خانوادگی زندگی می کرد. در مراسم تدفین دبکی بسیاری از سران مملکتی و مشاهیر و بزرگان علمی از سراسر جهان شرکت کرده بودند تا یاد و نام و خاطرات وی را گرامی بدارند. یادش گرامی باد.



دکتر علی غلامرضانژاد
هفته نامه سپید

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
مشکل کم خونی داری؟ (خانوم دکتر گیاهی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند