مرکز آموزش مهارتهای بالینی چیست ؟ | تعبیرستان
مرکز آموزش مهارتهای بالینی چیست ؟پزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

مرکز آموزش مهارتهای بالینی چیست ؟

به واسطه کوتاه شدن دوره بستری در بیمارستانها ، کاهش تخت های بستری و افزایش مراقبت بیماران در جامعه، اغلب افراد بستری در بیمارستان موقعیت مناسبی را برای یادگیری مهارتهای بالینی پایه دانشجویان پزشکی فراهم نمی کنند. از سوی دیگر, با توجه به محدودیتهای یادگیری بر بالین بیمار و مورد توجه قرار گرفتن حقوق بیماران, امروزه تأکید بر آموزش مهارتهای بالینی و ارتباطی و ایجاد نگرش در دانشجویان بسیار مورد توجه قرار گرفته است.مرکز یادگیری مهارتهای بالینی (CSLC) در پاسخ به تغییرات ایجاد شده در نحوة آموزش، فرصتی را فراهم می آورد تا دانشجویان پزشکی با استفاده از انواع وسایل کمک آموزشی، مدلها و مانکن ها بتوانند مهارتهای بالینی و ارتباطی خود را در محیطی آرام و کنترل شده افزایش دهند. در بررسی که بر روی ۲۰ مرکز مهارتهای بالینی در نقاط مختلف دنیا از طریق اینترنت، همراه با مرور مقالات مربوط به CLSC به عمل آمد, مشخص شد که CLSC توانسته است پیوندی بین مطالب تئوری و مهارتهای عملی ایجاد کرده، استرس دانشجویان را در برخورد اولیه با بیمار کاهش داده و مهارتهای ارتباطی را در کنار مهارتهای عملی در برخورد بهتر با بیماران، به آنها آموزش دهد. یک CLSC موفق باید قابل انعطاف در برنامه ریزی، صحیح و بدون نقص در برنامة آموزشی و مطابق با اهداف آموزشی دانشگاه باشد و برای رسیدن به این منظور, نیازمند به برنامه ریزی و سازماندهی می باشد. این مقاله سعی دارد با کنار هم قرار دادن و مقایسه کردن مراکز مهارتهای بالینی در دانشگاههای مختلف دنیا یک نمای کلی از CLSC و کاربردهایش ارائه دهد.
مقدمه
شکل سنتی آموزش بالینی تا حد زیادی بر اساس روش «استاد ـ شاگردی » (apprenticeship based) بوده به خوبی مشخص است که استادان قادر نیستند با استفاده از روشهای سنتی تمام مهارتها را به طور مؤثر به دانشجویان یاد دهند و این امر خصوصاً در مورد دانشجویان بالینی صدق می کند . همزمان با پیشرفت علوم پزشکی و تغییراتی که در سیستم ارائه خدمات بهداشتی و درمانی صورت گرفته است , دانش «آموزش پزشکی » نیز دچار دگرگونی هایی شده به طوری که امروزه تأکید بیشتری بر آموزش مهارتهای بالینی و ایجاد نگرش (attitudes) در پزشکان می شود . به واسطه کوتاه شدن دورة بستری در بیمارستان ، کاهش تخت های بستری و افزایش مراقبت در جامعه ، نحوة آموزش دانشجویان به تغییرات اساسی نیاز دارد . از طرف دیگر, یادگیری بر بالین بیمار دارای محدودیتهایی از جمله تراکم دانشجویان ، کمبود فضا، استرس دانشجو در مواجهة اول و در نظر گرفتن حقوق بیماران می باشد، به طوری که آموزشهای بالینی از کنار تخت بیمار به سوی سالنهای کنفرانس و کریدورها کشیده شده است . تعارض بین محیط کار کلینیکی که تأکید بر مهارتهای بالینی دارد و آموزشهای آکادمیک که تأکید بر درک تئوری دارد, باعث وارد آوردن زیان بر یادگیری مهارتهای بالینی شده است . هنگامی که انواع منابع اطلاعاتی و روشهای آموزشی همراه با هم بکار گرفته شوند, آموزش مؤثرتری خواهیم داشت . از این رو, وجود «مرکز آموزش مهارتهای بالینی » CSLC (Clinical Skills Learning Center) که در آن دانشجو با استفاده از انواع وسایل کمک آموزشی و مدلها قادر خواهد شد مهارتهای بالینی و ارتباطی را در محیطی آرام و کنترل شده ، قبل از ورود به محیط های واقعی فراگیرد، لازم به نظر می رسد. همان گونه که در کنفرانس جهانی آموزش پزشکی تأکید شده و بسیاری از دانشکده های پزشکی نیز سعی در انجام آن دارند، دانشجویان پزشکی باید هر چه زودتر با مهارتهای بالینی اساسی آشنا شوند و پس از آموزش این مهارتها، هر چه زودتر آنها را تمرین کنند . البته CSLC جای آموزش بر بالین بیمار و کار در شرایط واقعی را نمی گیرد . دانشجویان باید قبل از ورود به محیط های بالینی, حداقل با شرح حال گیری ، معاینه فیزیکی و کار با وسایل پزشکی و معاینه آشنا شوند که این هدف در CSLC قابل دستیابی است ولی متأسفانه در بسیاری از دانشکده های پزشکی ، آموزش این مهارت ها که مرحلة آماده سازی برای تجربه بالینی هستند, برای اولین بار هنگام ورود دانشجو به بخش ها اتفاق می افتد .بر اساس یک نظرسنجی در مورد رضایتمندی دانشجویان از CSLC ، ۹۰ درصد عقیده داشتند CSLC پیوندی بین مطالب تئوری و مهارتهای عملی ایجاد کرده است . این مقاله سعی دارد با بررسی مراکز آموزش مهارتهای بالینی در دانشگاههای مختلف دنیا یک نمای کلی از CSLC و کاربردهایش ارائه دهد.
تعریف مرکز آموزش مهارتهای بالینی
CSLC با فراهم آوردن وسایل کمک آموزشی ، معاینة فیزیکی و مدلها، فرصتی ایجاد می کند تا دانشجویان علوم پزشکی در محیطی آرام ، کنترل و هدایت شده ، مهارتهای تکنیکی و ارتباطی را قبل از ورود به عرصة بالینی فراگیرند . در واقع CSLC می خواهد یادگیری هنر پزشکی را برای دانشجو تسهیل کند تا او برای اولین برخورد با بیمار آماده شود CSLC می تواند به عنوان پلی بین کلاسهای تئوری و عرصه بالینی عمل کند. یادگیری مهارتها به دور از محیط های واقعی, یک تجربة خالی از استرس و لذت بخش برای دانشجویان است و آمادگی لازم برای تجربه بالینی در بیمارستان و جامعه را فراهم می نماید.CSLC موفق باید قابل انعطاف در برنامه ریزی (flexible) صحیح و بدون نقص در برنامه آموزشی (integral) و مطابق با اهداف آموزشی (relevant) دانشگاه باشد و برای رسیدن به این منظور نیازمند به برنامه ریزی و سازماندهی می باشد . محدودیت CSLC این است که یک محیط مشابه و تقلیدی را فراهم می کند و هرگز جای یک تجربة بالینی واقعی را نمی گیرد
اسامی دیگری که برای مرکز آموزش مهارتهای بالینی استفاده شده است عبارتند از:
Clinical Skills Center
Clinical Skills Training Center
Clinical Skills Laboratory
.Skills Lab
کاربرد مرکز آموزش مهارتهای بالینی در مراکز آموزش مهارتهای بالینی
علاوه بر آموزش تکنیکهای معاینه و پروسیجرها، مهارتهای ارتباطی نیز مورد توجه قرار می گیرد و در کنار این آموزش ها, از وسایل سمعی و بصری و کامپیوتر برای تکمیل آموزش استفاده می شود. کاربرد مراکز آموزش مهارتهای بالینی بسته به اهداف آموزشی هر دانشگاه و میزان گستردگی گروههای هدف استفاده کننده ، متفاوت است . در کل , حیطة فعالیت CSLC را در پنج مورد می توان شرح داد:
▪ آموزش مهارتهای ارتباطی و مصاحبه . مورد توجه قرار گرفتن حقوق بیماران و افزایش درک عمومی این نیاز را فراهم نموده تا در آموزش حرفه ای علاوه بر توجه به دانش و مهارت ، به افزایش رشد شخصیتی و مهارتهای ارتباطی دانشجو نیز توجه شود . ضعف در برقراری ارتباط باعث اختلال در گرفتن اطلاعات ، اختلال در رضایتمندی بیمار و اختلال در پذیرش (compliance) بیمار خواهد شد . در دانشگاه کشور امارات متحده, دانشجویان در ۴ سال اول جمعاً ۴۸ ساعت مباحث آموزش مهارتهای ارتباطی می گذرانند .
▪ آموزش مهارتهای معاینه فیزیکی . آموزش معاینه فیزیکی باید شامل موارد طبیعی و غیر طبیعی باشد. در یک بررسی میزان اشتباه در معاینه فیزیکی در میان رزیدنتها ۱/۱۳ درصد و در میان اینترنها ۶/۱۵ درصد برآورد شده است . از طرف دیگر, بطور کلی ۷۰ درصد از تشخیص ها به تنهایی به وسیله شرح حال گرفتن قابل دست یابی است و همراه با معاینه فیزیکی این رقم به ۹۰ درصد می رسد ، بنابراین, اهمیت آموزش این مهارتها امری بدیهی به نظر می رسد.
▪ آموزش مهارتهای تشخیصی ، آزمایشگاهی و درمانی (پروسیجرها). در این دسته ، آموزش انجام مهارتهای تکنیکی مد نظر قرار می گیرد، مانند: خون گیری ، جمع آوری ادرار، سوندگذاری ، تزریقات ، تهیه اسمیر خلط ، تهیه اسمیر خون ، احیاء قلبی ریوی ، بخیه زدن و ...
▪ ارزیابی دانشجویان . تأکید بر این است که ارزیابی مهارتهای بالینی با روشهای سازماندهی شده و عینی انجام شود. ارزیابی های سنتی که بر اساس نظارت مستقیم و قضاوت شخصی ارزیاب استوار است , دارای تورش (biased) بوده ، بیشتر ذهنی (Subjective) است . انجام روشهای ارزیابی که قابل اعتماد، قابل اندازه گیری و علمی باشند, دشوار به نظر می رسند. روش آزمونهای بالینی ساختاردار عینی (Objective Structured Clinical Examination-OSCE) مقداری از ابهامات ارزیابی کلینیکی را برطرف کرده است. CSLC می تواند مکان مناسبی برای اجرای OSCE به منظور ارزیابیهای تصدیقی و تشخیصی باشد .
▪ برگزاری انواع کارگاهها. یکی از روشهای ایجاد نگرش ، برگزاری انواع کارگاهها است که از این میان می توان به مواردی مثل «آموزش بر اساس مشکل »، «استدلال بالینی »، «پزشکی مستدل » و «بحث موردی » اشاره نمود. از طرف دیگر, تعدادی از موضوعات بهتر است به روش کارگاههای عملی تدریس شوند, از جمله, کارگاه احیاء قلبی ـ ریوی ، کارگاه جراحی های سرپایی و ... . همچنین این کارگاهها می توانند به دوره های بازآموزی و آموزش مداوم پزشکان و دیگر پرسنل پزشکی نیز اختصاص داده شوند.
منابع و روشهای آموزشی در مرکز آموزش مهارتهای بالینی
در CSLC از انواع روشها، وسایل و منابع می توان در جهت آموزش بهره جست که در زیر چند مورد از آنها شرح داده می شود:
۱) مدل ها و مانکن ها (Simulation Models). تعدادی از مانکن ها مثل مانکن معاینه پستان ، معاینه ته چشم ، معاینه پروستات و ... برای انجام معاینه فیزیکی مفید هستند. پروسیجرهای دردناک بهتر است ابتدا در CSLC و بر روی مدلها انجام شوند. این مدلها برای انجام پروسیجرهایی مثل بخیه زدن ، سوندگذاری ، خون گیری ، تزریقات و ... قابل استفاده هستند . مانکن های پیشرفته ای برای آموزش عملیات احیاء قلبی - ریوی وجود دارند. استفاده از مانکن ها خصوصاً برای پروسیجرهایی که ممکن است دردآور و دستپاچه کننده باشند, مفید است .
۲) بیمارنما (Simulated Patient - SP). بیمارنما فردی است که آموزش می بیند تا چگونه مرحله به مرحله یک بیماری یا علامت را تقلید کند . از این شخص برای آموزش مهارتهای ارتباطی و ارزیابی دانشجویان نیز کمک گرفته می شود .
از جمله کارهایی که SP می تواند انجام دهد، به موارد زیر می توان اشاره کرد:
▪ SP با دانشجویان (فردی یا گروهی ) برای ارتقاء مهارتهای ارتباطی کار می کند.
▪ بعضی از SPها آموزش می بینند تا دانشجویان چگونگی انجام معاینه فیزیکی را توسط آنها و بر روی بدن آنها فراگیرند .
▪ امتحان کردن دانشجویان داروسازی در مورد مشاورة بیمار هنگام دارو - درمانی .
▪ استفاده در ارزشیابی دانشجویان در مورد گرفتن شرح حال و معاینه فیزیکی .
▪ گرفتن شرح حال دانشجویان از بیمارنما توسط دانشجویان و ضبط ویدیویی این مصاحبه ها به منظور مرور دوبارة آنها با استاد.
از جمله فواید بیمارنما نسبت به بیمار واقعی ، به موارد زیر می توان اشاره کرد :
▪ همیشه در دسترس هستند.
▪ کمتر خسته می شوند.
▪ پزشک و دانشجو درحضور آنها به راحتی می توانند صحبت کنند.
▪ اضطراب دانشجو کم می شود.
▪ حالاتی که باعث عدم تمرکز دانشجو می شود, حذف می گردد.
▪ سطح پایین تری از حالات واقعی است .
▪ می توان به آنها آموزش داد تا بازخورد نشان دهند.
در تحقیقی که نظرات ۴۹ اینترن و دانشجو را منعکس می کند, بیش از ۹۰ درصد افراد، بیمارنما را باعث افزایش اعتماد به نفس و مفید برای آموزش معاینه فیزیکی دانسته اند . در بعضی دانشگاهها فرمی برای استخدام و بکارگیری SP وجود دارد و دستمزد این افراد گاهی تا سقف ۱۰۰ دلار به ازای هر ۵/۱ ساعت می رسد .
۳) تمرین مهارتهای ارتباطی. دانشجو در این جلسات طریقه گرفتن شرح حال و مصاحبه را می آموزد. آموزش مهارتهای ارتباطی باید تداوم داشته و به تدریج ، در موقعیتهای پیچیده تر تکمیل شود . در مصاحبه , ابتدا باید مشکل بیمار مشخص شود, پس از آن گرفتن شرح حال و در نهایت ، ارائه توصیه های لازم صورت گیرد. تعدادی مهارت های ارتباطی که می تواند مورد تأکید قرار گیرد عبارتند از: هنر گوش دادن ، طرح سؤالات باز و بسته ، ارتباط در موقعیت های خاص (مثلاً بیماران روانپزشکی )، مشاورة خانواده ، مهارت اعلام خبرهای بد به بیمار، خلاصه کردن اطلاعات و... . در مصاحبه و گرفتن شرح حال باید تعادلی بین بیمار محوری و پزشک محوری برقرار کرد و توجه داشت که مهارت در مشاوره ، اساس رضایتمندی بیمار است . اگر مصاحبه ها ضبط ویدیویی شوند می توانند توسط دانشجویان و استاد بازبینی شده و بازخورد مناسبی به دانشجو داده شود. از اتاقهایی با شیشه یک طرفه می توان برای مشاهدة همزمان مصاحبه توسط دیگر دانشجویان و استاد استفاده نمود .
۴) وسایل سمعی بصری و کامپیوتر. استفاده از فناوری ارتباطات و کامپیوتر به صورت فزاینده اهمیت خود را در یادگیری دانش و مهارتها نشان می دهد . بسیاری از نوارها و نرم افزارهای کامپیوتری وجود دارد که به راحتی می توانند آموخته های ما را تکمیل و یا مورد آزمون قرار دهند. در زیر به مواردی اشاره می شود:
▪ استفاده از دوربین مداربسته برای کنترل اتاقها و مشاهدة مصاحبه ها.
▪ ضبط ویدیویی و تهیه برنامه های آموزشی .
▪ در Videotaped Teaching مصاحبه ها ضبط می شوند و سپس مورد آنالیز قرار می گیرند. مصاحبه ها در سه حالت دانشجو با دانشجو، بیمارنما با دانشجو، بیمار واقعی با دانشجو انجام می شود . بیش از ۲۳ دانشجویان که از ضبط ویدیویی استفاده کرده اند اذعان داشته اند که مهارتهای مشاوره و مصاحبه با بیمار در آنها تقویت شده است . کارایی این روش بدون فیدبک بسیار کمتر خواهد شد .
▪ کاربرد کامپیوتر برای استفاده از اینترنت ، مدلاین ، آنالیز اطلاعات، CDهای آموزشی و ... امروزه اجتناب ناپذیر است . همچنین می توان از کامپیوتر در آموزش صداهای قلبی و ریوی و شبیه سازی استفاده نمود.
▪ آرشیو فیلم های آموزشی ، گرافی ، اسلاید و CD مکمل آموزشهای پزشکی هستند. امروزه تصاویر زیادی روی دیسک های لیزری فراهم است که شامل گرافی ها، انواع ECGها، نماهای پاتولوژیک و ... می باشد برای مثال در دانشگاه سن جیمز ۱۲ هزار تصویر پزشکی بر روی دیسکهای لیزری ذخیره شده است . پروسیجرهایی که حساسیت بیشتر داشته و یا کمتر اتاق می افتند می توانند به وسیله دیدن فیلم به راحتی یاد گرفته شوند.
۵) کار با وسایل معاینه فیزیکی . انواع وسایل معاینه فیزیکی باید در CSLC فراهم باشد تا دانشجویان به صورت فردی یا گروهی از آنها استفاده کنند. معاینات را می توان به دو صورت انجام داد: معاینه روی یکدیگر, معاینه روی مانکن و معاینه روی بیمارنما .
در تحقیقی نشان داده شده که دانشجویان دختر در استفاده از هیچ قسمت از بدن یکدیگر برای معاینه راضی و راحت نبوده اند . در تجربه ای نیز که در مرکز آموزش مهارتهای بالینی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان داشتیم, این موضوع مشاهده گردید .
برنامه ریزی آموزشی در مرکز آموزش مهارتهای بالینی
روش اجرای برنامه های آموزشی در CSLC بستگی به چارت آموزشی دانشگاه ، اهداف آموزشی ، گروههای هدف ، تعداد دانشجویان و امکانات موجود در مرکز دارد. در تعدادی از مراکز گروه هدف تنها دانشجویان پزشکی هستند در حالی که در اغلب مراکز، دانشجویان پرستاری ، دندانپزشکی ، داروسازی ، مامایی و حتی دانش آموختگان گروه پزشکی از امکانات CSLC می توانند استفاده کنند
. اساس نحوة آموزش در CSLC, تشکیل گروههای کوچک ، دانشجو محوری ، آموزش فعال و آموزش بر اساس طرح درس می باشد . آموزش در این مراکز یا به صورت خودآموزی و یا تحت نظارت استاد خواهد بود. آموزشیاران بیشتر نقش کمک کننده و هدایت کننده دارند تا فردی که تنها اطلاعات را منتقل می کند . توصیه شده که تعداد دانشجویان در هر گروه کوچک بین ۶ تا ۸ نفر در نظر گرفته شود. در CSLC اصفهان هر گروه ۸ نفره دوره مقدمات بالینی تحت نظارت یک آموزشیار (پزشک عمومی ) به انجام معاینه فیزیکی بر روی یکدیگر یا مانکن ها می پردازند.وقت دانشجویان در CSLC نباید صرف دادن یا شنیدن سخنرانی گردد بلکه فرصت ها باید صرف تمرین مهارتهای عملی شود. همچنین برنامه ریزی باید به نحوی باشد که کوتاهترین فاصله بین آموزش تئوری و کار عملی باشد .در تعدادی از دانشگاهها دوره ای تحت عنوان Basic Clinical Skills وجود دارد که مهارتهای ارتباطی و کلینیکی آموزش داده شده ، در پایان دوره, ارزیابی می کنند. مثلاً در دانشگاه فلوریدا پس از شرکت در ۸۵۰ دقیقه سخنرانی ، ۸ جلسة ۳ ساعته برای کارهای عملی و ۳ مصاحبة ویدیویی با بیمارنما، امتحان به صورت پرکردن ۷ چک لیست معاینه فیزیکی و انجام ۲ مصاحبه با بیمارنما برگزار می شود . در دانشگاه سَن جیمز گروههای ۶ تا ۸ نفره در سال سوم هفته ای ۷۵ دقیقه در CSLC کارگاه دارند و در دانشگاه رویال , دانشجویان در سال سوم معاینه فیزیکی و پروسیجرهای ساده و در سال پنجم پروسیجرهای پیچیده را در CSLC می آموزند . از طرف دیگر, در اکثر دانشگاهها استفاده از CSLC به صورت تدریجی در طول دورة تحصیل است و دانشجویان هفته ای ۶۰ تا ۱۲۰ دقیقه وقت خود را CSLC می گذرانند .
موضوعات دوره یا جلسة آموزش باید کاملاً مشخص شود. فهرست انواع مهارتهای ارتباطی ، انواع معاینات فیزیکی ، انواع پروسیجرها و کارگاهها مشخص شود. سپس منابع مورد نیاز از قبیل زمان ، استاد، فضا، تجهیزات و گروه های هدف مشخص گردند و مطابق آن یک برنامه واقع گرایانه تهیه شود. جدول ۱ نمونه ای از برنامه این مرکز در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان است .
از عواملی که کارایی CSLC را کم خواهند کرد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
▪ عدم گذراندن درس تئوری و عدم پیش مطالعة دانشجویان قبل از حاضر شدن درکلاسها.
▪ گذراندن وقت کلاسهای عملی به سخنرانی (lecture).
▪ بکاربردن روشهای سنتی در آموزش و ارزیابی .
▪ مشخص نبودن اهداف آموزشی و طرح درسها.
سازماندهی و مدیریت مرکز آموزش مهارتهای بالینی
انتخاب مکان و فضای ساختمانی CSLC بستگی به امکانات ، بودجه و برنامه ریزی آموزشی دارد. بیشتر CSLCهای موجود در دنیا در یک مکان متمرکز هستند که یا در بیمارستان و یا در دانشکده های پزشکی می باشند . نکته کلیدی در انتخاب فضای ساختمانی و مراقبت وسایل از خراب شدن یا مفقود شدن ، باید مراقبت اختصاص اتاقها به CSLC انعطاف پذیری است . می توان در ابتدای راه اندازی CSLC از مکانهای موجود استفاده کرد (converted for the purpose) تا اینکه مکانی برای CSLC ساخته شود (purpose-built) . در دانشگاه سیدنی ابتدا در چند اتاقِ بدون استفاده بیمارستان , یک mini-skills lab طراحی شد. دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در شروع راه اندازی CSLC از اتاقهای درمانگاه یکی از بیمارستانهای آموزشی و از روش راه اندازی مرکز در چند فاز استفاده نمود, این درحالی است که تعدادی از دانشگاهها، محلی را مخصوص CSLC طراحی و ساخته اند که بیشتر از مدل «مرکز ـ ستاره » پیروی می کند یعنی اینکه یک اتاق مشاهدة مرکزی وجود دارد و بقیه اتاقها در اطراف آن می باشند. هر اتاق به سیستم مداربسته صوتی تصویری مجهز است .
جدول ۱. لیست پیشنهادی برای نمونه ای از مهارتها مطابق با گروه هدف در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.
lIntroduction to Clinical Medicine Cardio Pulmonary Resuscitation; Advanced Cardiac Life Support.
[IMG]http://www.aftab.ir/articles/health_therapy/medical_science/images/9b9b848839ea18e3ae7ba3407760bb20.jpg[/IMG]
می توان از اتاقها و فضاها به صورت چند منظوره استفاده نمود و نیز می توان هر اتاق را بنا به کاری که در آن انجام می شود, نامگذاری کرد. برای مثال, دانشگاه بریستول تقسیم بندی زیر را دارد :
Computer Assisted Learning Room
Clinical Procedures Room
Clinical Examination Room
فضای CSLC باید طبق وضعیت بالینی طراحی شود:
▪ روپوش پوشیده شود.
▪ وسایل شخصی بیرون مرکز گذاشته شود.
▪ دیوارها و کریدورها توسط پوسترهای آموزشی پوشیده شود .
▪ فضا مانند شرایط بیمارستانها و کلینیک های منطقه مرتب و دکورسازی شود.
وسایل و تجهیزات مورد نیاز مانند تجهیزات اداری ، سمعی و بصری ، تجهیزات معاینه فیزیکی ، مانکنها و مدلها و تجهیزات بیمارستانی با توجه به برنامه آموزشی و تعداد دانشجویان تهیه شود. با توجه به گرانی و نیاز به دقیقی از وسایل صورت گیرد. با این حال, باید تعادلی بین دستیابی آزاد به وسایل (open access) و خودآموزی (self learning) و مراقبت از وسایل فراهم شود . مفید بودن CSLC را افرادی که درگیری بیشتری با کار عملی دارند بهتر لمس می کنند بطوری که در یک تحقیق ، اینترنها نسبت به دانشجویان سال ششم دید مثبت تری در مورد مفید بودن CSLC داشته اند . مرکز ممکن است به طور مداوم و یا تنها در ساعات صبح یا بعدازظهر فعال باشد. به هر حال, باید ساعاتی را به استفاده آزاد از CSLC اختصاص داد و شخصی باید هماهنگ کننده این برنامه ها باشد.
استراتژی درجهت پیشرفت و گسترش CSLC به موارد زیر بستگی دارد :
▪ چه وقت و چگونه مهارتهای اساسی آموزش داده شوند.
▪ منابع و تجهیزات آموزشی مشخص باشند.
▪ کمیته های پیشرفت آموزشی تشکیل شود.
▪ درستی استفاده از CSLC مرتب مورد ارزیابی قرار گیرد.
▪ تحقیقات در زمینه آموزش صورت گیرد.
نتیجه
پیشرفتهای علوم پزشکی و تغییراتی که در ارائه خدمات بهداشتی ـ درمانی بوجود آمده است ، آموزش دانشجویان را مستلزم اصلاحاتی نموده است . ایجاد مراکز آموزش مهارتهای بالینی در دانشگاههای علوم پزشکی در واقع پاسخی به پیشرفتها و نیازهای آموزشی و مورد توجه قرار گرفتن حقوق بیماران است. اگرچه مراکز آموزش مهارتهای بالینی در نقاط مختلف دنیا، به واسطة نوع چارت آموزشی و میزان امکانات ، دارای حیطة فعالیت ، گروههای هدف و منابع آموزشی نسبتاً متفاوتی می باشند ولی همگی در این هدف که آموزش و تمرین مهارتهای بالینی و ارتباطی به دانشجویان علوم پزشکی باید سازمان یافته و هر چه زودتر انجام شود, مشترک هستند. این مراکز توانسته اند استرس روحی دانشجویان را در برخورد اولیه با بیمار که ناشی از فقدان مهارت کافی ، ترس از اشتباه و بیم از شکست است , به خوبی برطرف سازند و دانشجو را برای اولین برخورد و تجربه با بیمار واقعی آماده سازند. در یک نظر سنجی ، ۹۳ درصد از دانشجویان CSLC را در یادگیری خود با ارزش دانستند و تنها ۲۰ درصد گذراندن زمان در CSLC را غیرمفید شمردند. همچنین تمام اینترنها آموزش مهارتهای ارتباطی را در CSLC مورد نیاز دانستند و تنها ۲۵ درصد موافق بوده اند که معاینه را بهتر است از ابتدا روی بیمار واقعی فرا گیرند . نکته قابل توجه این است که CSLC تنها یک مکان فیزیکی برای آموزش مهارتها نباشد، بلکه از روشهای جدید علمی برای آموزش و ارزیابی دانشجویان در این مکان استفاده شود. حفظ انعطاف پذیری در راه اندازی ، برنامه ریزی ، سازمان دهی و مدیریت این مراکز از نکات کلیدی در موفقیت آنها می باشد.



فرشاد جعفری, محمدرضا حکیمیان, مسیح صبوری
منابع
۱. Boulay C, Medway C. The clinical skills resource: a review of current practice. Med. Edu ۱۹۹۹; ۳۳: ۱۸۵-۱۹۱.
۲. Bligh J. Techniques in medical education: the clinical skills unit .Postgraduate J ۱۹۹۵; ۷۱: ۷۳۰-۳۲.
۳. Lowry S. Trends in health care and their effects on medical education. Med. Edu ۱۹۹۳; ۳۰۶: ۲۵۵-۸.
۴. University of Arkansas for Medical Sciences. The clinical skills centre facilities. http://www. uams.edu/csc ۲۰۰۱.
۵. Chan Yan C, Gillies H, Ruedy Montaner SG, Marshall SA. Clinical skills of medical residents: a review of physical examination. CMAJ ۱۹۸۸; ۱۳۹: ۶۲۹-۳۲.
۶. Elzubier M, Sherman M. Nursing skills and practice. Br J Nurs ۱۹۹۵; ۴(۱۹): ۱۰۸۷-۹۲.
۷. Rafferty D. Implication of the theory - practice gap for project ۲۰۰۰ students. Br J Nur ۱۹۹۲; ۱(۱۰): ۵۰۷-۱۳.
۸. Premkumar K, Baumber JS. A learning resources centre: it’s utilization by medical students. Med. Edu ۱۹۹۶; ۳۰: ۴۰۵-۱
۹. University of Newcastle. clinical skills lab. http:// www.ncl. ac.uk ۲۰۰۱.
۱۰. General Medical Council. Tomorrow&#۰۳۹;s Doctors: Recommendations on Undergradute Medical Education. London: GMC ۱۹۹۳.
۱۱. University of Bristol. About the clinical skills centre. http: //www.bris.ac.uk ۲۰۰۱.
۱۲. Cox K. Experience plus explation. Iranian Journal of Medical Education ۲۰۰۰; ۱: ۷-۱۳.
۱۳. University of New South Wales. A report of Clinical Skills Training Centre. Sydney: The University, ۲۰۰۰.
۱۴. Chinese University of Hong Kong. Clinical Skills Learning Centre. http://www.cuhk.edu.hk/ ipro/۰۱۰۵۰۷e .htm ۲۰۰۱.
۱۵. Dalen JV, Zuidweg J, Collet J. The curriculum of communication skills teaching at Mastricht medical school. Med. Edu ۱۹۸۹; ۲۳: ۵۵-۶۱.
۱۶. Elkan R, Robinson J. Project ۲۰۰۰: The gap between theory and practice. Nurse Edu Today ۱۹۹۳; ۱۳: ۲۹۵-۸.
۱۷. Yassin T. Exacerbation of a perenial problem: the theory - practice gap and changes in nurse education. Professional Nurse ۱۹۹۴; Dec: ۱۸۳-۷.
۱۸. Dacre J, Nicol M. Clinical skills: the learning matrix for students of medicine and nursing. Radcliffe Medical. Oxford Press. ۱۹۹۶.
۱۹. Ramalingswami V. Medical education and changing public expectation. Med. Edu ۱۹۹۴; ۲۸(۱): ۲۷-۹.
۲۰. Das M, Townsend A. The views of senior students and young doctors of their training in a skills laboratory. Med. Edu ۱۹۹۸; ۳۲: ۱۴۳-۴۹.
۲۱. Harrison A, Glasgow N. Communication skills training early in the medical curriculum: the UAE experience. Medical Teacher ۱۹۹۶; ۱۸(۱): ۳۵-۴۱.
۲۲. University of Florida. Why learn basic clinical skills. http: //www.medinfo.ufl.edu ۲۰۰۱.
۲۳. D&#۰۳۹;connor HM, McGraw RC. Clinical skills training: developing objective assessment instruments. Med. Edu ۱۹۹۷; ۳۱: ۳۵۹-۶۳.
۲۴. University of Florida. Using standardized patients to teach and assess basic clinical skills. http://www med. ufl.edu ۲۰۰۱.
۲۵. University of Leeds. The clinical skills learning center. http://www.leeds.ac.uk/ medicine/ divisions /surgery/academic/ clinical.htm ۲۰۰۱.
۲۶. McMaster University. Clinical skills lab. http://www .fhs. mcmaster.ca/ lro/ clinskillab.htm ۲۰۰۱.
۲۷. Del Mar C, Isaacs G. Teaching consultation skills by videotaping interviews: a study of student opinion. Medical Teacher ۱۹۹۲; ۱۴(۱): ۵۳-۵۸.
۲۸. University of Puerto Rico. Clinical skills laborotory. http: //rcm-medicine.upr.clu.edu/ clinicalskillslaboratory .html ۲۰۰۱.
۲۹. Jafari F, Hakimian MR. Establishment of a Clinical Skills Learning Center in Isfahan University of Medical Sciences. ۲۰۰۱. (unpublished).
۳۰. StBartholomew&#۰۳۹;s Hospital. The center&#۰۳۹;s facilities. http: //www.clinicalskillscentre.ac.uk/facility.htm ۲۰۰۱.
۳۱. University of Dundee. What is a successful health-care professional. http://www.dundee.ac. uk/ cit/hcln/ c-skills/htm ۲۰۰۱.
۳۲. Curry RH, Makoul G. An active-learning approach to basic clinical skills. Acad. Med. ۱۹۹۶; ۷۱: ۴۱-۴۴.
۳۳. University of Dundee. How can you learn in the center. http://www.dundee.ac.uk/cit/hcln/c-skills/c-skills ۲۰۰۱.
۳۴. Central Manchester Healthcare NHS Trust. Clinical skills laboratory.http://www.cmht.nwest. nhs.uk/libraries/ndergraduae /skill.htm. ۲۰۰۱.
۳۵. Dacre J. The development of a clinical skills center. Journal of the Royal College of Physician of London. ۱۹۹۶; ۳۰(۴): ۳۱۸-۲۴.
فرشاد جعفری, مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی خدمات بهداشتی درمانی استان اصفهان, اصفهان.
مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
چرا نماز را به عربی میخوانیم (حجت الاسلام رفیعی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند