تاریخ و بیمارستان | تعبیرستان
تاریخ و بیمارستانپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

تاریخ و بیمارستان

پزشکی به علت قرابت بسیارش با حیات انسانی و به علت تماس مستقیم آن با انسان یکی از پرسابقه ترین نهادهای اجتماعی است. بررسی ها و مطالعات نشان می دهد
تاریخ و بیمارستان که ریشه های این نهاد در مذاهب، اساطیر، سنن و آداب و رسوم اجتماعات گوناگون وجود دارد.
بیمارستان نیز گرچه مانند حرفه پزشکی تاریخچه ای بس طولانی دارد ولی از نظر درمان بیماری و ارائه خدماتی چون آموزش پزشکی و تحقیقات علمی قدمت چندانی ندارد. مفهوم کلمه بیمارستان در حال حاضر با گذشته تفاوت دارد. حتی تا شروع قرن بیستم در اغلب نقاط دنیا بیمارستان یک سازمان خیریه بود. مثلاً در کشورهای اروپائی بیمارستان ها، مکان هایی برای نگهداری و حمایت از فقرا، معلولان، آوارگان، سالخوردگان، ولگردان و ... نیز محسوب می شد.
در فرانسه بیمارستان ها را «مهمانخانه خدا » می نامیدند و در زبان انگلیسی hospital و بعدها در فرانسه hopital از مهمان نوازی گرفته شده است.
تا قبل از ظهور مسیح در دنیای غرب، محلی که بتوان آن را بیمارستان نامید، وجود نداشت و تا قرن پنجم میلادی مراقبت از بیماران و معلولین، خصوصی انجام می شد. پس از آن بیمارستان اساساً یک مؤسسه خیریه بود و تحت کنترل مقامات مذهبی قرار داشت، آثار مذهبی در آن به چشم می خورد و در نزدیکی کلیسا قرار می گرفت. سالن های آن به اماکن مقدس بیشتر شبیه بود و هر غیر مؤمنی نمی توانست به آن وارد شود. هزینه های بیمارستان توسط افراد خیّـر تأمین می شد که از طریق کمک به فقرا برای خود طلب بخشایش و رحمت خداوندی نمایند.
شرایط بهداشتی اسفناک بود، بستری شدن چندین بیمار روی یک تخت، وجود اپیدمی ها و انجام اعمال جراحی در حضور سایر بیماران رواج داشت. بیمارستان مانند جذامخانه برای بیماران نوعی طرد اجتماعی به حساب می آمد و برای پزشکان مبتدی، محلی برای مشاهده و تجربه بود که البته قدرت عمل پزشکان در این مکان ها بسیار محدود بود.
در قرون وسطی اولین بیمارستان یا پناهگاه ویژه بیماران روانی در دنیا توسط مسلمانان تأسیس گردید که در آن به مراقبت و درمان بیماران روانی با روش های خاص خود می پرداختند. در اروپا اولین بیمارستان روانی در سال ۱۴۰۹ میلادی در شهر والنسیا در اسپانیا تأسیس شد.
در ایران قدیمی ترین بیمارستان در محدوده دانشگاه جندی شاپور بود که مقارن با سلطنت شاپور اول (۲۳۸ق.م) است. شهر جندی شاپور شهرت خود را مدیون دانشگاه پزشکی و بیمارستان آن بود که به دست خسرو اول ساسانی پایه ریزی شد. وی استادانی را از یونان به ایران آورد. این بیمارستان پزشکان زیادی داشت که بعد ها به یکی از مراکز طب اسلامی تبدیل شد و فعالیت آن تا اواخر قرن سوم ادامه داشت.
بر خلاف اروپا، فعالیت های این بیمارستان منحصر به نگهداری از بیماران نبود و جنبه درمانی آن اهمیت داشت. پس از برپایی دولت عباسی مسلمانان با تمسک به شیوه رایج در جندی شاپور در سرزمین های متصرفه مبادرت به تأسیس بیمارستان کردند. با تأسیس بیمارستانی در بغداد، پزشکان به آن شهر کشیده شدند. بیمارستان دیگری که در حدود قرن سوم در ایران تأسیس شد «بیمارستان ری» می باشد که توسط محمد زکریای رازی برای درمان بیماران و آموزش پزشکی تأسیس شد.
در سرزمین های اسلامی در صدر اسلام به هنگام جنگ ها، محل خاصی برای نگهداری مجروحین ایجاد شد. پس از آن اولین بیمارستان (دارالمرضی) در دوره ولیدبن عبدالملک، ششمین خلیفه اموی (سال۸۶ هجری) در دمشق ایجاد شد که فعالیت آن محدود به نگهداری جذامیان و معلولین بود.
در قرن پنجم ناصرخسرو در هنگام دیدار از شهر بیت المقدس می نویسد «و بیت المقدس را بیمارستانی نیک است و وقف بسیار دارد و خلق بسیار را دارو و شربت دهند و طبیبان باشند که از وقف، مرسوم ستانند» در ایران بیمارستان به سبک بیمارستان های کشورهای اروپا، در زمان ناصرالدین شاه قاجار آغاز شد. در سال ۱۲۹۰ قمری، بیمارستانی به نام مریضخانه دولتی به ریاست ناظم الاطباء پزشک مخصوص شاه در تهران تأسیس شد. در سال ۱۳۱۹ به نام بیمارستان سینا تغییر نام داد.
در سال ۱۲۹۸، اداره بیمارستان مذکور به عهده چند پزشک انگلیسی واگذار شد، که یکی از آنها به نام «نلیگان» بیمارستان را در گزارشی از نظر ساختمانی کهنه، غیرمناسب و بدون جریان هوای کافی، بدون روشنایی کافی و با وضع بهداشتی بسیار بد توصیف می نماید. او از عدم وجود وسایل کافی، عدم جداسازی بخش های مختلف، عدم وجود رختشویخانه، خرابی حمام، نبود محل نگهداری اجساد و ... گلایه می کند.
همچنین او معتقد است پرستاران این بیمارستان نه تنها آموزشی ندیده اند، بلکه در وضعی هم نیستند که بشود این کار را انجام داد و تازه بیمارستان مقروض هم هست.
امروزه بیمارستان در نظام حرفه ای، مرکز سازمان یافته ای است که دیگر فقط محل اقامت نیست بلکه محل مراقبت است و در آن گروه شغلی پزشکی، کار می نمایند. بیمارستان ها امروزه دارای تنوع زیادی در عرصه خدمات بهداشت و درمان می باشند و شامل بیمارستان های عمومی، بیمارستان بیماری های مزمن، بیمارستان بیماری های روانی، بیمارستان بیماری های واگیر، بیمارستان های زنان و زایمان و ... می باشند.
بیمارستان در نظام نوین خدمات درمانی یک نهاد و مؤسسه علمی و در عین حال انسانی پراهمیت است که در حکم نهادی از قدرت اجتماعی حرفه پزشکی نیز به شمار می رود.



۱- عالی نژاد، زهرا. اصول پرستاری روانی تهران. ۱۳۵۵
۲- نجم آبادی، محمود. تاریخ طب در ایران پس از اسلام. انتشارات دانشگاه تهران ۱۳۵۳
۳- عیسی بک،احمد. تاریخ بیمارستان ها در اسلام.ترجمه دکتر نورالله کسایی ۱۳۷۱
۴- اعتمادیان، محمود. بهداشت شهری
۵- حکیم ناصرخسرو. سفرنامه. به کوشش نادر وزین پور
۶- الگودسیریل. تاریخ پزشکی ایران. ترجمه محسن جاویدان
۷- امامی میبدی، محمدعلی. تشریح و جراحی در قرون وسطی
۸- ویل وآریل دورانت. تاریخ تمدن مشرق زمین
زهرا ممتازپور
مجله الکترونیکی هوم

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
حاجی های تقلبی (حجت الاسلام شهسواری)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند