رادیولوژی را بالای سر بیمار ببرید | تعبیرستان
رادیولوژی را بالای سر بیمار ببریدپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

رادیولوژی را بالای سر بیمار ببرید

در مواقع اورژانس یا هنگامی که امکان حمل بیمار به اتاق تصویربرداری به هر دلیلی وجود نداشته باشد، برای تصویر برداری از تجهیزات رادیوگرافی قابل حمل استفاده می شود. این دستگاه ها در هر دو نوع رادیوگرافی و فلوروسکوپی وجود دارند و از آن ها می توان در مکان های مختلف از جمله محل حادثه، اتاق بیمار، اتاق ریکاوری، بخش مراقبت های ویژه، بیمارستان های دورافتاده و حتی حیاط بیمارستان استفاده کرد. در دستگاه های رادیوگرافی پرتابل، هم می توان از فیلم های استاندارد رادیوگرافی و هم از صفحاتی شامل آشکارسازهای مخصوص به منظور دیجیتال کردن تصویر برای نمایش بر صفحه کامپیوتر استفاده کرد.
چرخ های موجود در زیر این تجهیزات امکان جابه جا کردن آن به مکان های دلخواه را فراهم می کند.
این دستگاه ها به دو دسته تقسیم بندی می شوند: دستگاه های دستی (پرتابل) و دستگاه های سیار (موبایل)
دستگاه های رادیوگرافی پرتابل
در مواقع عدم وجود اتاق رادیوگرافی به ویژه در مواقع اورژانس، گرفتن تصویر X-Ray توسط دستگاه رادیوگرافی پرتابل امکان پذیر است. توان الکتریکی این دستگاه ها نسبت به نوع سیار پائین تر است.
مشخصات فیزیکی این دستگاه عبارتند از:
▪ ابعاد
این دستگاه ها قابلیت باز شدن به بخش های کوچک تر را دارد که می توانند روی هم مونتاژ شوند. واحدهای اصلی آن عبارتند از: پایه تیوب، واحد کنترل و سر تیوب که از ترانسفورمر HT تشکیل شده است.
▪ وزن
هریک از بخش های جداشدنی دستگاه به اندازه کافی سبک و حمل آن آسان است اما ممکن است وزن ترکیب این قطعات برای حمل خیلی سنگین باشد. قسمت اعظم وزن دستگاه مربوط به پایه حمایت کننده و سر تیوب و ترانسفورمر HT است باید دقت داشت که اتصالات به درستی برقرار شده باشند تا مشکلی برای کاربر و بیمار به وجود نیاید. معمولا سر تیوب وزنی حدود ۳۰ کیلوگرم دارد و وزن پایه نیز تقریبا همین قدر است.
▪ چرخ ها
زیر دستگاه چرخ های کمکی کوچکی وجود دارد که به حرکت کردن و ثابت شدن دستگاه کمک می کند اما قطر کوچک چرخ ها محدودیت هایی در حرکت و چرخش به وجود می آورد.
▪ محدوده حرکت
چرخش تیوب حول محور بلند ۹۰ درجه است و معمولا حرکت عمودی آن محدود است. کلیه حرکت ها با قفل ها و چرخ دنده هایی کنترل می شود.
▪ تغذیه الکتریکی
منبع خاصی برای تغذیه این دستگاه مورد نیاز نیست و می توان آن را با پریز استاندارد خانگی Amp ۱۳ را اندازی کرد. برق ماکزیمم ۲۴۰ ولت تکفاز در ۱۴ آمپر پیک و برای پرتیری kvp۷۰ در mA۱۵-۱۰ است.
▪ نگهداری و ایمنی
در حین عمل باید به ایمنی الکتریکی توجه زیادی شود، چرا که ممکن است هنگام جا به جایی دستگاه مشکلاتی در کابل ها و اتصالات به وجود آید به همین دلیل بازبینی چشمی کابل ها و تست آن ها پیش از استفاده الزامی است.
▪ محاسن، معایب و محدودیت ها
یکی از محاسن اصلی رادیوگرافی های پرتابل این است که با این روش تصویر برداری در هر مکانی که فقط مجهز به تغذیه الکتریکی استاندارد باشد امکان پذیر است.
از معایب این دستگاه می توان به خروجی پایین آن (ماکزیمم kvp ۸۰ در mA۱۵ در هر ثانیه) اشاره کرد. اما بزرگ ترین عیب این تجهیزات این است که کنترل و حفاظت تشعشع در X-Ray مشکل و تقریبا نشدنی است.
دستگاه رادیوگرافی سیار
برخی از مشخصات فیزیکی دستگاه عبارتند از:
▪ سایز
دستگاه سیار باید به نحوی طراحی شده باشد که در فضای محدودی جا بگیرد یعنی قابلیت عبور از درگاه اتاق ها را داشته و بتوان آن را به کنار بستر بیمار برد. بخش ژنراتور و پایه می تواند در بالا یا پایین قرار گیرد.
▪ محدوده حرکت
محدوده حرکت قسمت های مختلف، یکی از مهم ترین فاکتورهای تاثیرگذار بر راحتی استفاده از دستگاه است. به منظور جلوگیری از بروز آسیب به کابل ها، باید کلیه حرکت ها با ترمز های مکانیکی کنترل شوند. چنانچه در شکل مشاهده می شود محدوده حرکت به پنج نوع اصلی تقسیم می شود. که عبارتند از:
ـ چرخش حول مرکز ستون(R)
ـ حرکت عرضی بازو جهت باز و بسته کردن سر تیوب نسبت به مرکز ستون (A)
ـ چرخش حول محور عرضی بازو(D)
ـ حرکت زاویه ای حول محور بلند سر تیوب(B)
ـ حرکت عمودی جهت بالا و پایین کردن ستون اصلی(H)
یکی از عواملی که تاثیر به سزایی در محدوده حرکت دارد، ماکزیمم فاصله مرکز ستون تیوب از سر تیوب است. فاصله (A) برای تنظیم سر دستگاه سیار روی تخت یا مکان بیمار است. اگر این فاصله خیلی کم باشد موقعیت تیوب نادرست بوده و تصویر گرفته شده درست و واضح نخواهد بود.
از دیگر عوامل موثر بر محدوده حرکت مرکز ثقل دستگاه است. هنگامی که مرکز ثقل پایین است نسبت به زمانی که مرکز ثقل بالاتر است، فاصله ای که سر تیوب نسبت به بدنه اصلی می تواند حرکت کند بیشتر خواهد بود.
مرکز ثقل وسیله سیار با بالا و پایین بودن قطعات متصل به بدنه اصلی تغییر می کند. دستگاه های تصویر برداری که مجهز به باتری هستند اغلب سنگین تر بوده و HT بزرگ تری دارند. هرچه ترانسفورمر در دستگاه پایین تر باشد پایداری بیشتر است.
در برخی دستگاه ها برای افزایش دامنه حرکت عمودی (H) ستون بلندتری وجود دارد که برای عبور دادن دستگاه از درهای معمولی می توان ستون را کوتاه تر کرد.
به منظور ثابت کردن کلیه قسمت های دستگاه در وضعیت های مختلف، چهار نوع قفل و محدود کننده حرکت وجود دارد. دسته اول قفل های اصطکاکی هستند. این قفل ها عموما گیره هایی بوده که با دست کنترل و قفل می شوند. از مزایای این قفل ها کارکرد ساده و ارزان بودن آن ها است اما بعضی مواقع استفاده از آن ها کفایت نمی کند. دسته دوم قفل های الکترونیکی هستند که از یک سولنویید برای سوییچ کردن گیره های اصطکاکی استفاده می کند و اغلب برای سهولت استفاده، از بخشی از سر تیوب فرمان می گیرد. یکی از معایب این قفل ها این است که زمانی که دستگاه خاموش است یا به منبع تغذیه وصل نیست، استفاده از این قفل امکان پذیر نیست. دسته سوم سیستم های کنترل تعادل است این سیستم ها از قفل های گازی/ روغنی و یا کابل هایی استفاده می کند تا نیرویی برابر اثر جرم سر تیوب در جهت مخالف اعمال کرده و باعث تعادل وزن شود. سیستم های کنترل تعادل باید در حین حمل دستگاه قفل باشند. لازم به ذکر است که قفل های گازی اغلب حجیم بوده و دامنه حرکت را محدود می کند. دسته چهارم نیز قفل های گرداننده الکتریکی چرخ دنده ها است. برخی دستگاه های سیار برای حرکت وسایل کمکی مجهز به موتور مجزایی هستند که فشار وارده به پرتو نگار برای حرکت و تغییر وضعیت دستگاه را کاهش داده و کار آن را تسهیل می کند. البته در صورتی که این قفل ها با مشکلی مواجه شوند امکان اپراتوری دستی وجود دارد.
▪ چرخ ها و راندن دستگاه
نیروی محرکه برای جابه جایی دستگاه های سیار به دو صورت است:
ـ نیروی بدنی، که پرتونگار برای جابه جایی دستگاه از نیروی بدنی خود استفاده می کند.
ـ نیروی موتوری ، که برای به حرکت در آوردن چرخ ها از یک موتور الکتریکی استفاده شده که اگر دستگاه به برق باشد از برق و اگر نباشد از باتری دستگاه تغذیه می شود. این موتورها می توانند تک سرعته، دو سرعته (قابل استفاده به دوصورت تند و کند) یا دارای سرعت متغیر باشند. بهتر است برای به حرکت در آوردن دستگاه به یک باره از موتور استفاده نشود و ابتدا دستی هل داده شود و بعد از موتور کمک گرفته شود . در اغلب دستگاه های تصویر برداری سیار دو چرخ کوچک در جلو و دو چرخ بزرگ تر در عقب آن وجود دارد.
▪ دیافراگم پرتو نور و کالیماتور
اغلب دستگاه های رادیوگرافی قابل حمل دارای کالیماتور نوری قابل تنظیم هستند و همچنین یک آشکار ساز نور خط مرکزی دارند. دستگاه های دشارژ خازنی یک شاتر فوق هادی دارند که هنگامی که خازن ها استفاده نمی شوند بسته می شوند، شارژ باقیمانده پس از استفاده توسط تیوب تخلیه می شود. دستگاه های قدیمی تر مجهز به کالیماتور نور نبوده و برخی از آن ها ترکیب پوینتری داشتند. برخی دیگر نیز پریسکوپی داشتند که با عدسی و آینه کار می کرد. گزینه دیگر استفاده از چند دیافراگم و مخروط های ثابت است.
برخی از دستگاه های جدید با استفاده از اولتراسونیک فاصله را اندازه گیری می کند و فاصله استاندارد را با آلارم صوتی مشخص می کند.
▪ تغذیه الکتریکی
بیشتر دستگاه های تصویربرداری سیار به ولتاژ تک فاز ۲۴۰ ولت با جریان ۱۳ آمپر نیاز دارند.
▪ نگهداری و ایمنی
اکثر دستگاه های سیار باید با فاصله زمانی تعیین شده توسط کمپانی سازنده سرویس دوره ای بشوند. این دستگاه ها باید دور از گازهای بیهوشی قابل انفجار قرار گیرند. هنگام جابه جایی دستگاه بین بخش ها و بستر بیماران باید به تمیزی آن اهمیت زیادی داد و دقت داشت که دستگاه از آلودگی های میکروبی، شیمیایی، ویروسی، هسته ای و حتی گرد و غبار مصون باشد. همچنین هنگام حمل دستگاه باید دقت شود که تیوب ضربه نخورد و صدمه ای به قسمت روتور آند وارد نشود.
▪ ژنراتورها
برای اینکه دستگاه های متحرک رادیوگرافی به بالین بیمار برده شوند، به منبع تغذیه ای نیاز است تا نیروی لازم برای لامپ اشعه X را فراهم کند. ژنراتورهای ذخیره نیرو بدون نیاز به منبع تغذیه خارجی این کار را انجام می دهند. این ژنراتورها به سه دسته تقسیم می شوند و برخی اوقات دستگاه رادیوگرافی سیار بسته به نوع ژنراتور مورد استفاده به همان نام خوانده می شوند.
▪ ژنراتورهای تک فاز با موج یکسو شده
یکی از مشخصات اساسی این ماشین ها این است که با برق خانگی ۲۴۰ولت ۱۳آمپر تغذیه می شوند. در برخی از این نوع ژنراتورها باید جبران ساز ولتاژ و گاهی جبران ساز فرکانس را با دو سطح مورد مقایسه قرار داد. یکسو کننده ها جریان متناوب خروجی ترانسفورم را به صورت جریان مستقیم درآورده و از قسمت خازنی مدار عبور می دهند. در حین پرتودهی ولتاژ واقعی تحویل شده به ترانسفورمر HT نه تنها به ولتاژ اصلی بستگی دارد بلکه امپدانس اصلی و مدار تصحیح نیز بر آن اثر می گذارد. امپدانس بالاتر باعث افت ولتاژ بیشتر هنگام پرتودهی می شود. مشکل اصلی مدارهای تک فاز با موج یکسو شده وجود ۱۰۰% ریپل است و اینکه تشعشع مفید تنها برای ۶۶% زمان پرتودهی تولید می شود.
▪ ژنراتورهای پتانسیل ثابت
این دستگاه ها بر دو نوع هستند. نوع اول که NiCad نام دارد برای کلیه عملکردها اعم از پرتودهی و موتور حرکتی از باتری های قابل شارژ نیکل-کادمیم( Nickel cadmium ) استفاده می شود. توان نامی این دستگاه ها ۱۰ کیلو وات است. نوع دوم ژنراتورهای پتانسیل ثابت، نوع ورودی خازنی است. این نوع بسیار پیچیده و پرتوان است. انرژی مورد نیاز برای پرتودهی در یک خازن ورودی بزرگ ذخیره می شود. این انرژی از نیروی برق یا از باتری تامین می شود. این دستگاه انرژی AC برق شهر را گرفته و به صورت DC تبدیل کرده تا در باطری شارژ و ذخیره شود . سپس دوباره به جریان AC تبدیل می شود تا بتواند از ژنراتور عبور کند.
▪ ژنراتورهای تخلیه خازنی
این ژنراتورها مجهز به سیستم تخلیه خازنی است. خازن ها به وسیله مداری شامل یک مبدل افزاینده و یکسوکننده تا ولتاژ بالایی شارژ می شوند و سپس بار خود را در داخل لامپ اشعه x تخلیه می کنند. این مدار دقیقاً مشابه مدارهای یکسو ساز است اما یک خازن جایگزین لامپ مولد اشعه x شده است . از آنجا که بار الکتریکی درون خازن به تدریج و درطول زمان تشکیل می شود لذا در مدار شارژ خازن می توان از یک مجموعه نسبتاً کوچک مبدل و یکسوکننده استفاده کرد .
در یک ژنراتور معمولی اشعه x ، ترانسفورمر و یکسوکننده ها باید به نحوی ساخته شوند که در کمتر از چند میلی ثانیه ( هزارم یک ثانیه ) حداکثر توان را به دست آورند و سپس این توان را در طول پرتودهی حفظ کنند . یک مدار تخلیه خازنی ممکن است جهت شارژ کامل به چندین دقیقه زمان احتیاج داشته باشد سپس در مدت نسبتا کوتاهی تخلیه شود. ولتاژ دو سر لامپ اشعه ایکس، در لحظه پرتودهی حداکثر مقدار خود را دارد. در این زمان خازن ها کاملاً شارژ هستند و یک جریان زیاد از لامپ اشعه x عبور می کند . همزمان با عبور جریان ، میزان بار در روی خازن کاهش یافته و ولتاژ افت می کند



مهندس شادی نقدی
ماهنامه تخصصي مهندسي پزشکي ( www.iranbmemag.com )

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
وقت نماز و بیخیالی (استاد قرائتی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند