جایگذاری سوند ادراری در مردان | تعبیرستان
جایگذاری سوند ادراری در مردانپزشکی و بهداشتدانستنیها
×
بستن

جایگذاری سوند ادراری در مردان

اندیکاسیون ها
از جایگذاری سوند ادراری در مردان برای مقاصد تشخیصی و درمانی استفاده می گردد. در جنبه درمانی می توان از سوند برای کاهش فشار مثانه در بیماران دچار احتباس ادراری حاد یا مزمن در نتیجه وضعیت هایی چون انسداد مجاری ادراری زیر مثانه یا مثانه نوروژنیک استفاده نمود. در مبتلایان به هماچوری آشکار ممکن است سوندگذاری و سپس شست وشو برای خارج کردن خون و لخته ها از مثانه لازم گردد. در جنبه تشخیصی می توان از جایگذاری سوند ادراری جهت گرفتن نمونه ادرار غیرآلوده برای آزمون های میکروب شناختی، اندازه گیری برون ده ادراری در بیماران به شدت ناخوش یا طی اقدامات جراحی و یا اندازه گیری حجم ادرار باقی مانده پس از ادرار کردن در صورت عدم دسترسی به روش های غیرتهاجمی (مثل سونوگرافی) استفاده کرد.
نباید از سوند گذاری به عنوان درمان روتین بی اختیاری ادراری استفاده نمود. در صورت امکان باید از اقدامات کمتر تهاجمی (مثل پد بی اختیاری، سوندگذاری متناوب یا سوندهای پوشاننده پنیس(۱)) بهره گرفت تا از ایجاد عوارض ناشی از سوند پایدار جلوگیری به عمل آید. به علاوه در برخی بیماران، جراحی برای تصحیح بی اختیاری یا استفاده از داروهای ضد موسکارینی می تواند مفید باشد.
کنترا اندیکاسیون ها
تنها کنترا اندیکاسیون مطلق جایگذاری سوند ادراری عبارت است از آسیب به پیشابراه (چه تایید شده و چه مشکوک). آسیب به پیشابراه معمولا در بیمارانی وجود دارد که دچار ترومای قابل ملاحظه به لگن یا شکستگی لگن شده اند. یافته های فیزیکی مرتبط با آسیب به پیشابراه عبارتند از وجود خون در مئاتوس پیشابراه و هماچوری آشکار (که در بیش از ۹۰ موارد گسیختگی پیشابراه یافت می شود)، هماتوم پرینه و «بالا بودن
(high-riding)» غده پروستات. ممکن است بالا بودن غده پروستات در اثر وجود هماتوم بزرگ لگن مخفی شود یا در صورتی که بیمار به خاطر تندرنس ناحیه، مایل به انجام معاینه دقیق نباشد، نادیده گرفته شود. در صورت شک به آسیب به پیشابراه، استفاده از اورتروگرافی رتروگراد قبل از سوندگذاری اجباری است. کنترا اندیکاسیون های نسبی جایگذاری سوند ادراری عبارتند از تنگی پیشابراه، جراحی اخیر پیشابراه یا مثانه و مقابله یا عدم همکاری بیمار.
۱) آمادگی
وسایل مورد نیاز برای جایگذاری سوند ادراری غالبا در یک مجموعه آماده موجودند. این مجموعه نوعا حاوی دستکش استریل، محلول ضدعفونی کننده، پارچه [شان] استریل، سوند فولی، لوبریکان استریل، فورسپس و پنبه توپی، آب مقطر جهت پر کردن بالون و لوله و کیسه جمع آوری ادرار است. دیگر تجهیزات مورد نیازی که غالبا در این مجموعه آماده نیستند، عبارتند از لیدوکایین غلیظ، نوارچسب یا وسیله دیگری برای ثابت کردن سوند به بیمار و گاه محلول ضدعفونی کننده.
انواع سوندهای ادراری با اندازه های مختلف موجود است. بیشتر از سوند فولی (سوندی با مجرای دو گانه و نوک مستقیم) استفاده می گردد. نوک سوند کوده (caude&#۰۳۹;) نیمه سفت و خمیده است و جایگذاری سوند را در بیماران دچار بزرگی پروستات تسهیل می نماید. سوندهای سه مجرایی (سه راه) مسیری اضافه برای شست وشوی مثانه دارند. بیشتر سوندها دارای یک بالون احتباسی در انتهای دیستال خود هستند که وقتی با آب پر شود، سوند را در محل خود در مثانه نگه می دارد.
برای بیشتر مردان، اندازه مناسب سوند ۱۶ یا ۱۸ فرنچ است. ممکن است در بیماران دچار تنگی پیشابراه، سوندهای کوچک تر (۱۴-۱۲ فرنچ) و در بیماران مبتلا به بزرگی پروستات، سوندهای بزرگ تر (۲۴-۲۰ فرنچ) جهت جلوگیری از گره خوردن (kinking) سوند در هنگام عبور از پیشابراه پروستاتی، لازم باشد. در بیماران دچار هماچوری آشکار نیز باید از سوندهای بزرگ تر استفاده نمود تا از انسداد مجرا توسط لخته های خون و متعاقبا احتباس ادراری پیشگیری شود.
بسیاری از سوندها از لاتکس ساخته شده اند؛ البته انواع سیلیکونی نیز برای مبتلایان به حساسیت یا آلرژی به لاتکس موجودند. سوندهای دارای پوشش آلیاژ نقره در مقابل رشد باکتری مقاوم هستند و در بیماران پرخطر از نظر ابتلا به عفونت می توان از آنها استفاده نمود.
۲) سوندگذاری
تمام وسایل را وارسی کنید و در میز کنار تخت در دسترس قرار دهید. برای بررسی تمامیت کارکرد دریچه، موقتا بالون احتباسی را باد کنید و سوند را به لوله روی کیسه جمع آوری وصل کنید.
بیمار را روی برانکارد در وضعیت خوابیده به پشت قرار دهید و اگر ختنه نشده است، پره پوس را کاملا عقب بکشید. با یک سرنگ بدون سوزن ۱۵-۱۰ میلی لیتر لیدوکائین غلیظ را وارد مئاتوس پیشابراه نمایید تا مخاط بی حس و پیشابراه متسع گردد؛ در این صورت سوندگذاری تسهیل می شود. پس از تزریق لیدوکائین نوک پنیس را چند دقیقه فشار دهید تا ژل در پیشابراه باقی بماند.
جایگذاری سوند ادراری تحت شرایط استریل انجام می گیرد و در ادامه کار باید همیشه دستکش استریل به دست داشت. پس از پوشاندن ناحیه عانه و پروگزیمال ران ها با پارچه، شفت پنیس را با دست غیرغالب خود بگیرید و پنیس را در حالت کشیده با زاویه قائمه نسبت به صفحه بدن بیمار نگه دارید. اکنون این دست غیراستریل محسوب می شود و نباید پنیس را رها یا وسایل استریل را لمس کند. گلنس پینس را با حرکت چرخشی و با استفاده از پنبه توپی آغشته با ماده ضد عفونی کننده پاک کنید.
قبل از داخل کردن سوند، نوک آن را با ژل استریل یا لیدوکائین غلیظ لغزان کنید. در صورت استفاده از سوند کوده، نوک آن را در وضعیت ساعت ۱۲ بالا بگیرید تا عبور آن از لوب میانی غده پروستات تسهیل گردد. سوند را به ملایمت وارد مئاتوس کنید و آن را در پیشابراه به آهستگی به سمت پروگزیمال برانید. اگر در این مرحله با مقاومت زیادی مواجه هستید، سوند را به زور نرانید زیرا این رویکرد احتمالا ناموفق خواهد بود و ممکن است به ترومای پیشابراه بینجامد. در فاصله ۲۰-۱۶ سانتی متری که ناحیه اسفنکتر خارجی است، ممکن است مقاومتی احساس گردد. از بیمار بخواهید اسفنکتر را شل کند و نفس عمیقی بکشد؛ این کار ممکن است عبور سوند را تسهیل نماید. سوند را تا سطح قسمت باد کردن بالون پیش برانید.
ورود ادرار به لوله جمع آوری کننده، به معنای مناسب بودن موقعیت سوند است. اگر ژل لغزان ساز کاتتر را مسدود کرده یا مثانه خالی باشد، ممکن است جریانی ایجاد نگردد. سوند را با سالین پاک کنید؛ بازگشت آزاد ادرار یا سالین، مناسب بودن موقعیت سوند را تایید می کند. سپس بالون را با ۱۰ میلی لیتر آب باد کنید (ظرفیت بالون در انواع سوندهای مختلف ممکن است فرق داشته باشد؛ برای دانستن حجم مناسب قسمت باد کرده را در انتهای دیستال سوند وارسی کنید). فقط باید از آب استفاده نمود چرا که هوا ممکن است از بالون نشت کند و سالین ممکن است کریستالیزه شود و باعث کارکرد نادرست دریچه یا انسداد مجرا شده، مانع خالی شدن مناسب گردد. بسیار مهم است که بالون هنگامی پر شود که کاتتر به طور کامل جایگذاری شده است تا از باد شدن آن در داخل پیشابراه اجتناب گردد.
سرانجام سوند را به عقب بکشید تا بالون مقابل جدار مثانه قرار بگیرد. در بیماران ختنه نشده، جهت پیشگیری از پارافیموز (paraphimosis) اطمینان حاصل نمایید که پره پوس به موقعیت آناتومیک خود برگشته است. با نوارچسب یا یک وسیله تثبیت کننده دیگر، سوند را به ران یا جدار قدامی شکم بیمار ثابت کنید و کیسه جمع آوری را آویزان قرار دهید.
۳) رفع مشکل
در بیماران دچار بزرگی پروستات ممکن است در فاصله ۲۰-۱۶ سانتی متری، مقاومت در برابر راندن سوند ایجاد گردد. در این بیماران سوندگذاری موفق با سوند کوده حاصل می شود. در صورت در دسترس نبودن سوند کوده، می توان از سوند فولی و بزرگ (۲۴-۲۰ فرنچ) استفاده نمود. باید از استفاده از سوندهای کوچک پرهیز نمود زیرا ممکن است درصورت مواجهه با مقاومت گره بخورند.
اگر در اثر فیموز شدید یا تنگی مئاتوس نتوان سوند را وارد نمود یا اگر حین وارد کردن سوند مقاومت زیادی وجود داشته باشد، باید به مشاوره اورولوژی اقدام نمود. اگر سوند در پیشابراه گره بخورد و ترشح خونی دیده شود، امکان دارد پیشابراه سوراخ شده باشد. در این صورت باید سوند را درآورد و دیگر تلاشی در جهت راندن سوند ننمود و اقدام به مشاوره اورولوژی کرد.
عوارض
عفونت های مجاری ادراری پس از جایگذاری سوند ادراری شایع هستند و در ۱۰-۳ بیماران به ازای هر روز داشتن سوند رخ می دهند. هر چند بسیاری از عفونت ها تنها باکتریوری بی علامت هستند، در برخی موارد، پیلونفریت، باکتریمی و اوروسپسیس ایجاد می گردد. امکان ایجاد بیماری خطرناک یا مرگ واقعا وجود دارد زیرا معلوم شده است که عفونت های بیمارستانی مجاری ادراری، زمان بستری در بیمارستان را ۳ روز افزایش می دهند و میزان مرگ و میر را در بیماران دارای سوند ۳ برابر می کنند. بیمارانی که در معرض خطر بیشتری برای عفونت های مرتبط با سوند قرار دارند، عبارتند از سالمندان، دیابتی ها و مبتلایان به نارسایی زمینه ای کلیه یا بیماری های پیشرفته تهدیدکننده حیات.
موثرترین راه برای پیشگیری از عفونت های مجاری ادراری، اجتناب از سوندگذاری در حد امکان است. در صورت ضرورت سوندگذاری، اقدامات پیشگیرانه عبارتند از استفاده از روش سوندگذاری کاملا آسپتیک، بسته نگه داشتن سیستم جمع آوری ادرار با دقت و کاهش مدت سوندگذاری. استفاده روتین از آنتی بیوتیک های پروفیلاکتیک مفید نیست و تکثیر گونه های مقاوم را باعث می گردد. البته برای بیماران پرخطر از نظر ابتلا به عفونت و بیمارانی که تحت برخی اقدامات تهاجمی از جمله رزکسیون پروستات از طریق پیشابراه و پیوند کلیه قرار دارند، باید درمان آنتی بیوتیکی مدنظر قرار گیرد.
دیگر عوارض سوندگذاری عبارتند از پارافیموز و تروما به پیشابراه و مثانه. گاه ممکن است در اثر انسداد مجرای دوم یا کارکرد نادرست دریچه، خالی کردن بالون احتباسی مقدور نباشد. در صورت معیوب بودن دریچه، بریدن بازوی کناری و برداشتن دریچه ممکن است مشکل را حل کند. در صورت عدم موفقیت این کار، مشاوره اورولوژی اندیکاسیون دارد چرا که ممکن است لازم باشد بالون از طریق سوپراپوبیک و تحت هدایت سونوگرافی سوراخ شود.



هفته نامه نوین پزشکی

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
درمان خلط ته حلق (دکتر میرغضنفری)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند