مراحل مختلف رشد اووسیت در ماهی | تعبیرستان
مراحل مختلف رشد اووسیت در ماهیشیلاتکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

مراحل مختلف رشد اووسیت در ماهی

مقدمه
محیط های آبی شور وشیرین، بیش از ۲۰۰۰۰ گونه از ماهیان استخوانی را در خود جای داده است. پراکنش وسیع گونه های ماهی بیان کنندة این مطلب است که استراتژی های مختلفی برای تولید مثل آنها وجود دارد. بسیاری از اطلاعات موجود در زمینه ی تکامل تخمدان در ماهیان استخوانی مربوط به تعداد کمی از گونه ها می باشد؛ که بسیاری از آنها از لحاظ اقتصادی حائز اهمیت هستند. بیشترین گروه مطالعه شده ی اقتصادی ،در بین آزاد ماهیان Salmonids) ) قرار دارند. آزاد ماهیان مورد مطالعه شامل سالمون پسفیک (Oncorhynchus spp)، سالمون آتلانتیک(Salmo salar)، گونه هایی از قزل آلا، چار(Salvelinus spp.) و سفید ماهی (Coregonus spp.) می باشد. تیلاپیا (Tilapia spp.)، کپور (Cyprinus spp.)، گربه ماهی (Claria spp.) از گونه هایی هستند که بیشترین مطالعات را از گونه های تجاری آب شیرین ، غیر از آزاد ماهیان به خود اختصاص داده اند.
گونه هایی از ماهیان دریایی که نحوة تکامل و رشد تخمک آنها مورد بررسی قرار گرفته شامل :
▪ پلیسplaice (Pleuronectes platessa)،
▪ فلاندر زمستانی (Pseudopleuronectes americanus )،
▪ هالیبوت (Hippoglossus hippoglossus) ،
▪ باس دریایی (Dicentrarchunus labrax) ،
▪ سیم دریایی (Sparus auratus ) ،
▪ ماکرل (Scombber scomber ) ،
▪ کاد (Gadus morhua ) می باشد.
مراحل مختلف رشد اووسیت
در ماهیان استخوانی ، تعدادی از بافت ها را به عنوان منشا اووسیت معرفی کرده اند. این بافتها شامل لومینال اپیتلیوم و بافت پیوندی استروما، زیر لومینال اپیتلیوم می باشد. همچنین دیوارة تخمدان رابه دو لایة داخلی و خارجی تقسیم کرده اند؛ که لایة خارجی را tunica albuginea و لایة داخلی را اپیتلیوم زاینده germinal epithelium می نامند. tunica albuginea حاوی بافت پیوندی و فیبرهای ماهیچه ای صاف می باشد. کانالهای خونی نیز در کناره های دیواره وجود دارد. اپتلیوم زاینده نیز شامل دو لایه است که در مراحل مختلف تکاملی تخمک نقش دارد.سلولهای فولیکول سوماتیکی ( گرانولوزا) منشا مزانشیمی یا اپتلیومی دارد.اگرچه منشا اصلی آن در همة مهره داران ، سلولهای ژرمینال می باشد؛ که از تقسیم شدن سلول های ژرمینال اصلی در طول اولین مرحله جنین سازی بوجود می آیند .در بیشتر مهره داران تکثیر این سلول های ژرمینال باعث بوجود آمدن جمعیت اصلی اووگونیا می شود ؛که تعداد آنها در تخمدان جنینی و لاروی مشخص می باشد. در بسیاری از مهره داران قبل از اینکه ماده ها به رسیدگی جنسی و فعالیت تولید مثلی برسند. اووگونیا وارد مرحلة اووژنز یا دژنره شدن می شود. بنابراین تعداد محدود اووگونیا در بسیاری از رده های مهره داران فاکتور محدود کننده در طول فعالیت تولید مثلی گونه می باشد. اگرچه ماهیان استخوانی ( و آمفبین ها) بر خلاف همه ی مهره داران ، تقسیم اووگونیا در تخمدان بالغ استمرار وتقسیم میوزی آنها ادامه می یابد. اووسیت ها در طول زندگی جاندار تشکیل می گردد . بنابراین در ماهیان استخوانی محدودیتی برای تعداد اووسیت هایی که در تخمدان می تواند تولید شود ، وجود ندارد. اووگونیا در ماهیان استخوانی بطور معمول قطری کمتر از ۱۰ میکرون دارد.
همانطوری که ماهی ماده رشد می کند ، سلول اووگونیای تخمدان نیز ازدیاد پیدا کرده و تکامل می یابد و تبدیل به اووسیت می گردد؛ که بطور رایج به آن تخمک می گویند. مرحلة مهم، تقسیم اول میوزی است که نتیجة آن کاهش تعداد کروموزوم ها به نصف می باشد. روند تقسیم میوزی به چند مرحله در تکامل تخمک تقسیم می شود و تنها در هنگام لقاح کامل می گردد. تکامل اولیه تخمدان و ساختمان داخلی آن بطور وسیعی کارکردی از اندازة بدن می باشد. مباحث مربوط به مراحل اصلی تکامل اووسیت در ماهی توسط Wallace وSelman (۱۹۸۱ ) بیان شده است:
مرحله ۱ از تکامل اووسیت شامل تکامل ساختمان سلولی پایه، از قبیل افزایش رشد هسته و ظهور هستک های متراکم و ارگانهای داخل سلولی، مانند کورتیکول آلوئل ،که در زمان لقاح نقش مهمی را بازی می کند، می باشد. مقداری پروتئین سنتز شده در اووسیتِ در حال تکامل وجود دارد که به این پدیده ویتلوژنز درونزا می گویند. دو لایه سلولی، تک و گرانولوزا تکامل می یابد و اووسیت را به شکل فولیکول پوشانده و در بقیه ی مراحل رشدی، آن را حمایت می کنند. سلول تک و گرانولوزا نقش تولید استروئیدهای تولید مثلی را بر عهده دارند. در پایان مرحلة ۱، اووسیت دارای دیوارة مشخصی هستند که مانند روکشی آنرا در بر گرفته است.
در مرحلة۲ پروتئین زرده سنتز و جذب تخمک می شود( ویتلوژنز). این پروتئین مواد غذایی مورد نیاز برای تکامل جنین را فراهم می کند. ویتلوژنز حاصل واکنش متقابل هیپوفیز قدامی در مغز ، سلول فولیکول ، کبد و تخمک می باشد. هیپوفیز قدامی هورمونهایی که گنادوتروپین می گویند را تولید کرده و به جریان خون رها می کنند. گنادوتروپین ها مستقیما باعث تحریک سلول تک و گرانولوزا برای تولید استروژن ها می شوند. این استروژن ها به خون رها شده و باعث تحریک کبد برای تولید ویتلوژنین می شود. ویتلوژنین سازنده پروتئین زرده تخمک می باشد. این ماده به داخل خون ترشح و توسط گیرنده های خاص موجود در اووسیت جذب می شود. ویتلوژنین توسط فرایندی تبدیل به پروتئین زرده شده و برای جنین ذخیره می گردد. ویتلوژنز طولانی ترین مرحله ی رشد اووسیت بوده و نیاز به ورود مواد غذایی بالایی می باشد. مواد غذایی می تواند مستقیما از غذا یا از ذخیرة ماهیچه بدن و چربی تامین شود. اگر مقدار ناکافی پروتئین زرده در اووسیت ذخیره شود، لاروهای تولیدی از این تخمک ها تکامل نمی یابند و در مرحلة داخل تخم یا لارو دارای کیسة زرده دچار مرگ و میر بالا می شوند.
در مرحله ۳ از تکامل اووسیت ، رسیدگی کامل تخمک، تحت تاثیر هورمونهای استروئیدی (پروژسترون) انجام می شود .این مرحله ،مرحله نهائی از تکامل تخمک بوده و نیاز به ۲۴-۷۲ ساعت دارد. برای انجام تخم ریزی این مرحله باید بطور کامل انجام پذیرد . در طول این مرحله ، هستـه تخمک از مرکز به سمت کناره های تخمک مهاجرت می کند و تقسیم میوزی دوباره از سر گرفته می شود؛ اما قبل از کامل شدن تقسیم، دوباره متوقف می گردد .در این هنگام غشا محاط کننده هسته ناپدید می شود ایــن فرآیند را اصطلاحا شکست و یزیکول ژرمینال می گویند . بسته به گونه های مختلف جذب آب در طول رسیدگی( Maturation) انجام می گیرد .بدین خاطر ،در این مرحله، در ناحیة شکم ماهیان بر آمدگی دیده می شود. در زمان کامل شدن رسیدگی، تحت تاثیر پروستاگلاندین ها، اووسیت از فولیکول خارج می گردد.
مرحلة ۴ تخمک گذاری می باشد؛ که باید در فاصلة کوتاهی از رسیدگی انجام گیرد ؛ در غیر این صورت تخمک فوق رسیده خواهد شد . تخم ریزی نیاز به محیط مناسب یا فاکتور نهایی برای بروز رفتار تخم ریزی می باشد. این شرایط شامل طول روز ، دمای آب و اثر متقابل بین جنس نر و ماده می باشد .



سید مرتضی ابراهیم زاده
دانش آموخته ی دانشگاه تربیت مدرس-مقطع کارشناسی ارشدsm_ebrahimzadeh@hotmail.com
منابع
۱- ابراهیم زاده، سید مرتضی، نحوه ی رشد و تکامل اووسیت در ماهیان استخوانی، سمینار دوره ی کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس ، ۱۳۸۲
۲-Grier J., Uribe M. C., Parenti L. R., Germinal Epithelium,Folliculogenesis, and Postovulatory Follicles in Ovaries of Rainbow Trout,Oncorhynchus mykiss (Walbaum, ۱۷۹۲)(Teleostei, Protacanthopterygii, Salmoniformes). JOURNAL OF MORPHOLOGY ۲۶۸:۲۹۳–۳۱۰ (۲۰۰۷)
۳- James, F.; Ronald, J. ;( ۱۹۸۸). Recent Advance in Aquaculture .Publ. Crom Helm Ltd. London. P: ۶۳-۸۲
۴--Tyler, C.R.; Sumpter ;( ۱۹۹۶). Oocyte Growth and Development in Teleosts. Fish Biology and Fisheries.۶: ۲۸۷-۳۱۸
کانون دانش

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
طنز شب اول عروسی (استاد محسن قرائتی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند