کاربرد بیوتکنولوژی در آبزی پروری: ژینوژنز و آندروژنز(۲) | تعبیرستان
کاربرد بیوتکنولوژی در آبزی پروری: ژینوژنز و آندروژنز(۲)شیلاتکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

کاربرد بیوتکنولوژی در آبزی پروری: ژینوژنز و آندروژنز(۲)

ماده زایی(ژینوژنز) را می توان " فرایند تکامل جنینی تنها با محتویات ژنتیکی مادری، بدون دخالت مواد وراثتی پدری" تعریف نمود.در واقع ماده زایی نوع ویژه ای از بکرزایی (پارتنوژنز) می باشد که در آن جنین بعد از فعال شدن تخم با اسپرمی که از نظر ژنتیکی غیر فعال گردیده، رشد و نمو نموده و تنها حاوی مواد وراثتی منتقل شده از مادر می باشد. نرزایی یا آندروژنز فرآیندی است که در نتیجه ی آن نسلی تمام نر ایجاد می گردد. نر زایی طبیعی در ماهیان دورگه ای که فاصله ی ژنتیکی آنها از هم زیاد می باشد و یا ژنوم های سازگار ندارند دیده می شود. ماده زایی و نر زایی کوتاه ترین مسیر وموثرترین روش ها برای ایجاد لاین همخون هموزیگوت می باشند. با انجام آمیزش بازگشتی این لاین های همخون با ذخایر هتروزیگوت، نسلی با رشد ۳۰-۴۰ درصد بالاتر از نسل طبیعی ایجاد می شود. علاوه بر این از این تکنیک می توان در تولید جمعیت تک جنس بهره برد.
ماده زایی
ماده زایی را می توان " فرایند تکامل جنینی تنها با محتویات ژنتیکی مادری، بدون دخالت مواد وراثتی پدری" تعریف نمود.در واقع ماده زایی نوع ویژه ای از بکرزایی (پارتنوژنز) می باشد که در آن جنین بعد از فعال شدن تخم با اسپرمی که از نظر ژنتیکی غیر فعال گردیده، رشد و نمو نموده و تنها حاوی مواد وراثتی منتقل شده از مادر می باشد.در این حالت زیگوت (تخم لقاح یافته) N کروموزومی یا هاپلوئیدند. این ماهیها از لحاظ ریخت شناسی ناهنجار بوده (سندرم هاپلوئید) و قبل از تخم گشایی و یا بلافاصله بعد از آن می میرند.از علائم سندرم هاپلوئید در ماهی می توان به منحنی شکل شدن ناحیه ی دمی اشاره نمود.
در ماده زایی طبیعی، بازگشت حالت دیپلوئید(N۲ کروموزومی) بطور خودانگیز صورت می پذیرد ولی در شرایط القاء مصنوعی ماده زایی این کار از طریق اعمال شوک های محیطی (شوک دمایی ،فشار هیدروستاتیک و ...) انجام می گیرد.
در برخی از گونه های خانواده کپور ماهیان دنداندار زنده زا(Poecilia formosa) و کپور ماهیان (Carassius auratus) ماده زایی طبیعی دیده شده است.
القاء ماده زایی
القاء مصنوعی ماده زایی از طریق حذف یا تغییر ماهیت مواد ژنتیکی(DNA) اسپرم بوسیله ی اشعه ی U.V. ،اشعه ی گاما یا مواد شیمیایی و فعال کردن تخم ها با اسپرم های اشعه دیده انجام می گیرد. از آنجایی که در اثر از بین رفتن محتویات ژنتیکی اسپرم، تخم ها بعد از لقاح فاقد کروموزوم پدری می باشند، در نتیجه هاپلوئید خواهند شد. همانطوریکه قبلا بیان گردید، ماهیهای هاپلوئید از لحاظ ریخت شناسی ناهنجار بوده (سندرم هاپلوئید) و قبل از تخم گشایی و یا بلافاصله بعد از آن می میرند. بدین دلیل بازگرداندن حالت دیپلوئیدی (N۲ کروموزوم) در جنین با استفاده از شوک های محیطی، ضروریست.
روش های ماده زایی
▪ ماده زایی میوزی یا ماده زایی هتروزیگوت
در این روش تقسیم میوزی تخمک در مرحله ی متافاز میوز دو متوقف می گردد؛ به عبارت ساده تر از خروج گویچه ی قطبی دوم جلوگیری به عمل می آید. در این روش بعد از از بین بردن محتویات ژنتیکی اسپرم و لقاح تخم با این اسپرم های غیر فعال از لحاظ وراثتی ولی فعال از لحاظ بیولوژیکی، با بکار بردن شوک های محیطی دومین گویچه ی قطبی در تخم محبوس می گردد. نتیجه ی این فرایند تولید زیگوت دیپلوئید (N۲ کروموزوم) با رشد طبیعی که از لحاظ وراثتی حاوی کروموزوم های مادری بوده و دارای جنسیت ماده است، می باشد.
▪ ماده زایی میوزی یا ماده زایی هموزیگوت
در ماده زایی میتوزی بعد از لقاح تخم توسط اسپرمی که محتویات ژنتیکی آن توسط اشعه ی U.V. ،اشعه ی گاما یا مواد شیمیایی از بین رفته است، اجازه خروج دومین گویچه ی قطبی از تخم داده می شود ( برخلاف روش قبلی) .در نتیجه تخم های لقاح یافته ایی بدست می آید که داری یک سری کروموزوم( Nکروموزوم ) می باشند. با توقف روند طبیعی تقسیم میتوزی در اولین تقسیم سلولی ، این تخم های هاپلوئید به جنین N ۲ کروموزومی تبدیل می گردند. نکته ی کلیدی در این روش شوک دهی در زمان بین همانند سازی کروموزوم ها و جدا شدن کروموزوم ها و ورود محتویات سلولی به دوسلول مجزا می باشد.
آنچه در القاء ماده زایی در ماهی حائز اهمیت می باشد، زمان دقیق شوک دهی و مدت زمان لازم برای اشعه دادن اسپرم برای از بین بردن محتویات ژنتیکی ، بدون از بین رفتن فعالیت بیولوژیکی آن می باشد. به عنوان مثال مدت زمان اشعه دادن اسپرم کپور ماهیان هندی ۱۷-۲۰ دقیقه و برای کپور معمولی ۳۵-۴۰ دقیقه گزارش شده است. شرایط مطلوب حبس دومین گویچه ی قطبی (در ماده زایی میوزی) و شوک دهی در ماده زایی میتوزی در گونه های محتلف متغیر می باشد. در باس دریایی شوک سرمایی(۰-۱ درجه سانتی گراد) به مدت ۱۵-۲۰ دقیقه ، ۵ دقیقه پس از لقاح و فشار هیدروستاتیک ۸۵۰۰ پی.اس.آی ، ۲ دقیقه پس از لقاح بهترین نتایج را در پی داشته است.در تیلاپیا ، ماده زایی میتوزی بوسیله ی شوک حرارتی (۴۱ درجه سانتی گراد) به مدت ۵/۳ دقیقه در ۵/۲۷ -۳۰ دقیقه پس از لقاح القاء گردیده است.
۵-۲- ۲) نرزایی
نرزایی یا آندروژنز فرآیندی است که در نتیجه ی آن نسلی تمام نر ایجاد می گردد. نر زایی طبیعی در ماهیان دورگه ای که فاصله ی ژنتیکی آنها از هم زیادمی باشد و یا ژنوم های سازگارندارند دیده می شود. مانند دورگه ی کپور معمولی ماده و کپور علفخوار نر.
دو روش برای القای نر زایی در ماهیها معمول می باشد. اولین روش ژنوم مادری با استفاده از اشعه U.V. گاما یا مواد شیمیایی (مشابه آنچه در ماده زایی بر روی اسپرم انجام می گیرد) از بین برده و در ادامه تخم های اشعه داده شده با اسپرم های طبیعی لقاح داده می شود. سپس در زمان اولین تقسیم سلولی برای جلوگیری از تقسیم سلول ها شوک های حرارتی یا شوک فشار هیدروستاتیک بر تخم وارد می گردد که به واسطه ی آن دو هسته ی هاپلوئید (N کوروموزومی) با هم ترکیب شده وهسته ی دیپلوئید(N۲کوروموزومی) تولید می شود. در روش دوم ابتدا محتویات ژنتیکی تخم بوسیله ی اشعه از بین رفته و سپس با اسپرم یک ماهی تتراپلوئید (N ۴کوروموزومی) لقاح داده می شود.
کاربرد ماده زایی و نر زایی
ماده زایی و نر زایی کوتاه ترین مسیر وموثرترین روش ها برای ایجاد لاین همخون هموزیگوت می باشند. با انجام آمیزش بازگشتی این لاین های همخون با ذخایر هتروزیگوت، نسلی با رشد ۳۰-۴۰ درصد بالاتر از نسل طبیعی ایجاد می شود. علاوه بر این از این تکنیک می توان در تولید جمعیت تک جنس بهره برد.



منابع
۱- کلباسی، محمدرضا،جزوه ی درسی ژنتیک و اصلاح نژاد، دوره ی کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس،۱۳۸۲.
۲-Foresti, F., Biotechnology and fish culture, Hydrobiologia, ۴۲۰:۴۵-۴۷,۲۰۰۰
۳-Lutz, C.G., practical genetics for aquaculture, Fishing News Books, ۲۰۰۱
۴-Peruzzi, S., Chatani, B., Pressure and cold shock induction of meiotic gynogenesis and triploidy in the European seebass, Dicentrarchus labrax: relative efficiency of methods and parental variability. , Aquaculture, ۲۰۰۰, ۱۸۹(۱-۲):۲۳-۳۷
۵-Thomas, P.C., Rath, S.C., Mohapatra, D.K. Breeding and seed production of Fin fish and Sellfish. Daya puplishing house. ۲۰۰۳.
سید مرتضی ابراهیم زاده
دانش آموخته ی دانشگاه تربیت مدرس
مقطع کارشناسی ارشد
برگرفته از سایت آفتاب

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
اسرافیل آمد (حجت الاسلام مسعود عالی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند
  10 : 20  
  10 : 20