تعیین ارزش غذائی علوفه تاج خروس (Amaranthus hypochondriacus) | تعبیرستان
تعیین ارزش غذائی علوفه تاج خروس (Amaranthus hypochondriacus)کشاورزی و باغداریکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

تعیین ارزش غذائی علوفه تاج خروس (Amaranthus hypochondriacus)

در این آزمایش، علوفه تاج خروس (Amaranthus hypochondriacus) از طریق اندازه گیری ترکیبات شیمیایی و تعیین ضریب هضمی مورد بررسی قرار گرفت. گیاه مورد نظردر سن ۱۱۵ روزگی برداشت شد
تعیین ارزش غذائی علوفه تاج خروس (Amaranthus hypochondriacus) تجزیه شیمیائی شامل تعیین ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی سلولز، لیگنین، کلسیم و فسفر بود. تعیین ضریب هضمی ماده خشک هم با استفاده از روش in vitro انجام پذیرفت. مقادیر ماده خشک، خاکستر خام، ماده آلی، پروتئین خام، دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی سلولز، کلسیم و فسفر بر حسب درصد ماده خشک در علوفه تاج خروس به ترتیب ۶/۲۱، ۴/۱۳، ۶/۸۶، ۴/۱۱، ۵/۴۴، ۷/۲۸، ۸/۲، ۸۶/۱ و ۳۰/۰ درصد بود. میزان قابلیت هضم ماده خشک به روش آزمایشگاهی در علوفه گیاه ۴/۷۲ درصد بود.
ترکیبات شیمیائی تاج خروس به خوبی با برخی محصولات علوفه ای معمول (یونجه، ذرت و گراسهای فصل سرد) قابل مقایسه می باشد. ارزش غذائی مناسب به همراه خصوصیات زراعی ویژه از جمله مقاومت به خشکی و کم توقع بودن، این گیاه را به ویژه برای مناطق خشک مناسب ساخته و می تواند به عنوان یک علوفه و سیلوی مناسب در مناطق دارای محدودیت منابع مورد استفاده قرار گیرد.
مراتع جهان تقریباً ۱۵۰۰ میلیون معادل گاوی (گاو، گاومیش، گوسفند، بز و شتر) را تامین می کند و علوفه ها بیش از ۹۰ درصد انرژی خوراک مصرفی توسط حیوانات علفخوار را تشکیل می دهند[۲]. گیاه تاج خروس جزء خانواده Amaranthaceae می باشد که این خانواده شامل گیاهان پرطاقت، علف هرز، علفی، سریع الرشد و شبه غله است[۱۳]. ویژگی مقاومت به خشکی این گیاه را به یک محصول آینده دار در مناطق خشک تبدیل می کند[۳]. تاج خروس به میزان ۱ تا ۶ تن دانه و تا بیش از ۷۰ تن علوفه سبز در هر هکتار تولید می کند[۱۲]. در تحقیقی[۸]، گونهA. cruentus L. به عنوان یک منبع بالقوه برای نشخوارکنندگان مصرف شده که به خاطر محتوای پروتئین بالا، سلولز پائین و غیاب مواد سمی در بخشهای رویشی گیاه است. تغذیه علوفه تاج خروس عملکرد خوب توسط نشخوارکنندگان را نشان می دهد. در تحقیقی نشان داده شده که رشد در برّه های تغذیه شده با تاج خروس مشابه یونجه بوده است[۱۰].
ارزش تغذیه ای علوفه تاج خروس معمولا ازلحاظ دیواره سلولی (NDF)، دیواره سلولی بدون همی سلولز (ADF)، لیگنین (ADL)، قابلیت هضم ماده خشک به روش in vitro (IVDMD)، پروتئین خام (CP) و پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه (UIP) از علوفه های معمول مورد استفاده بهتر است. میزان پروتئین خام گیاه تاج خروس در مراحل مختلف برداشت و در گونه های مختلف از ۸ تا ۵/۲۸ درصد ذکر گردیده و میزان NDF و ADF (متوسط گونه های مختلف گیاه و تاریخهای برداشت مختلف) نیز به ترتیب ۳۷/۴۲ و ۷۱/۲۴ درصد گزارش شده است[۹]. تاج خروس در مقایسه با یونجه از لحاظ همی سلولز و خاکستر بالاتر و از لحاظ دیواره سلولی بدون همی سلولز پائین تر است[۱۱].
متوسط لیگنین (ADL) این گیاه ۵۴/۳% گزارش شده است[۹]. مواد معدنی شبیه پتاسیم، آهن، منیزیم و کلسیم در غلظتهای معنی داری در A. hypochondriacus وجود داشته است[۱۳]. متوسط قابلیت هضم به روش آزمایشگاهی برای علوفه تاج خروس ۲۸/۷۱% گزارش شده است[۹]. هدف از این تحقیق بررسی و تعیین ترکیبات شیمیایی علوفه تاج خروس و سیلوی حاصل از آن می باشد تا بتوان آن را به عنوان یک منبع خوراکی جدید به جامعه دامپروری کشور معرفی نمود و از آن به عنوان یک گیاه مناسب برای ورود به تناوب زراعی کشور بهره گرفت.
مواد و روشها
گیاه تاج خروس (Amaranthus hypochondriacus) در مرحله خوشه دهی (سن ۱۱۵ روزگی) برداشت شد و نمونه برداری صحیح از آن به عمل آمد. ماده خشک (DM)، ماده آلی (OM)، خاکستر خام (Ash)، پروتئین خام (CP) و عناصر معدنی شامل کلسیم (Ca) و فسفر(P) در نمونه های مورد مطالعه بر حسب درصد ماده خشک با استفاده از روشهای استاندارد محاسبه شد[۱].
جهت تعیین میزان پروتئین خام مقدار ۳/۰ گرم از هر نمونه خوراک را بوسیله ترازو (با دقت ۰۰۰۱/۰ گرم) وزن کرده و با قیف مخصوص به لوله های مخصوص هضم منتقل نموده، پس از انجام عمل هضم و تهیه عصاره، درصد ازت با استفاده از دستگاه کلدال تعیین شد. حاصل ضرب عدد به دست آمده در ۲۵/۶ نشان دهنده درصد پروتئین خام در نمونه های آزمایشی می باشد[۱]. برای تعیین درصد کلسیم پس از تهیه عصاره هضمی، لوله های آزمایش را در دستگاه جذب اتمی قرار داده و با طول موج ۷/۴۲۲ نانومتر غلظت کلسیم قرائت شد. درصد فسفر با استفاده از روش اسپکتروفتومتری اندازه گیری شد. یون های اورتوفسفات در محیط اسیدی با محلول مولیبدنات- وانادات کمپلکس زرد رنگی را تولید می کنند. غلظت رنگ کمپلکس زرد در طول موج ۴۷۰ نانومتر توسط دستگاه اسپکتروفتومتر، قرائت شد.
درصد دیواره سلولی (NDF) و دیواره سلولی بدون همی سلولز (ADF) علوفه و سیلوی مورد بررسی در این تحقیق با استفاده از روش ون سوست تعیین گردید[۱۵]. برای تعیین دیواره سلولی، بعد از قرار دادن نمونه ها در دستگاه به هر کدام از آنها حدود ۱۰۰ میلی لیتر از محلول شوینده خنثی و ۲ میلی لیتر دکاهیدرونفتالن اضافه شد. پس از اضافه نمودن محلول به هر نمونه، گرم کن دستگاه را روشن نموده و به نحوی درجه حرارت دستگاه تنظیم می شود که در مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه محلول به جوش آید. سپس با تنظیم مجدد گرم کن و پایین آوردن درجه حرارت، جوشیدن محلول را در کمترین سطح ممکنه از درجه حرارت قرار داده و یک ساعت در این حالت نگهداری شد. بعد با ایجاد مکش محلول صاف شده، سپس بقایا را با آب مقطر داغ (۹۰ تا ۱۰۰ درجه سانتیگراد) شسته و استون به میزان ۴ الی ۵ میلی لیتر جهت زدودن مواد رنگی آنها اضافه گردید.
دوباره نمونه ها با آب مقطر شسته شده و عمل مکش انجام گرفت و سپس بقایا در آون خشک گردیده، به کوره منتقل شده و درنهایت درصد دیواره سلولی محاسبه گردید. مراحل تعیین دیواره سلولی بدون همی سلولز همانند مراحل روش تعیین دیواره سلولی می باشد، تنها تفاوت این دو روش در محلول های بکار برده شده است. در این قسمت از آزمایش ها، محلول شوینده اسیدی بکار گرفته شد. برای تعیین لیگنین (ADL) یک گرم نمونه در دستگاه ریخته شد، ADF آن تعیین گردید و بقایای حاصل بمدت سه ساعت در معرض اسید سولفوریک ۷۲% قرار داده شد. بعد ۱۰۰ میلی لیتر آب مقطر به آن اضافه و بقایا با فیلتراسیون جدا گردید. نمونه ها به آون و سپس به کوره منتقل شد و در انتها لیگنین (ADL) محاسبه گردید.
برای تعیین قابلیت هضم از روش آزمایشگاهی استفاده گردید. برای گرفتن شیرابه شکمبه در این آزمایش از سه راس گوسفند نژاد شال استفاده شد و مراحل آزمایش طبق روش دو مرحله ای تلی و تری (۴۸ ساعت انکوباسیون نمونه در شرایط بی هوازی با استفاده از مخلوط شیرابهشکمبه و محلول مک دوگال که با یک انکوباسیون ۴۸ ساعته بااستفاده از محلول پپسین اسیدی دنبال می گردد) انجام پذیرفت [۱۴].
تعیین ارزش غذائی علوفه تاج خروس (Amaranthus hypochondriacus)
نتایج و بحث
نتایج تجزیه شیمیائی علوفه تاج خروس در جدول (۱) آمده است. نتایج مطالعه حاضر نشان می دهد که ماده خشک علوفه ۶/۲۱، خاکستر خام ۴/۱۳ و میزان ماده آلی ۶/۸۶ درصد بر اساس ماده خشک می باشد. میزان پروتئین خام علوفه ۳/۱۱٪ بر اساس ماده خشک می باشد. میزان پروتئین خام در گونه ها و واریته های مختلف علوفه تاج خروس در سن ۱۱۲ روزگی از ۸ تا ۱۲ درصد گزارش شده است[۹]. میزان پروتئین در تحقیق حاضر در مقایسه با یونجه کمتر اما نسبت به گراسهای فصل سرد و ذرت بالاتر است. متوسط دیواره سلولی (NDF) در این مطالعه ۵/۴۵ درصد ماده خشک بود. میزان NDF در سن ۱۱۲ روزگی در گونه ها و واریته های مختلف تاج خروس از ۳۸ تا ۴۷ درصد گزارش شده است[۹]. میزان این پارامتر در یونجه تازه و قسمتهای هوائی ذرت به ترتیب ۴۵ و ۵۵ درصد گزارش شده است[۷]. میزان NDF در علف خشک گراسهای فصل سرد ۴/۶۴ [۶] و در یونجه خشک ۵/۴۹ درصد[۴] ذکر گردیده است. ملاحظه می گردد که حتی با برداشت محصول تاج خروس در سن ۱۱۵ روزگی میزان دیواره سلولی نسبت به یونجه، ذرت و گراسهای فصل سرد کمتر می باشد.
میزان دیواره سلولی بدون همی سلولز (ADF) علوفه تاج خروس ۷/۲۸ ٪ گردید. مقدار ADF در یولاف ۳۴٪ [۵]، یونجه تازه ۳۵٪، ذرت ۳۳٪ [۷] و در گراسهای فصل سرد ۵/۳۹٪ [۶] گزارش شده است، که در تمامی آنها میزان ADF نسبت به تاج خروس بیشتر بوده و این نشانه مثبتی از کاربرد تاج خروس در تغذیه دام می باشد. میزان لیگنین (ADL) در علوفه مورد آزمایش ۸/۲ درصد بود. یونجه با کیفیت خوب و یولاف به ترتیب ۶ و۶/۳٪ لیگنین داشته اند[۵]. میزان لیگنین در یونجه تازه ۹٪، در ذرت ۳٪ [۷] و در علف خشک گراسهای فصل سرد ۴/۶٪ [۶] ذکر شده است. مشهود است که میزان لیگنین تاج خروس نسبت به یونجه، یولاف، ذرت و گراسهای فصل سرد به حد چشمگیری پائین تر است. اجزای دیواره سلولی (NDF, ADF, ADL) در علوفه تاج خروس امیدوارکننده بوده و نشان می دهد که حتی با برداشت در مراحل انتهایی (۱۱۵ روزگی) علوفه کیفیت خوبی داشته و با سایر محصولات علوفه ای قابل قیاس می باشد. مقادیر کلسیم و فسفر در علوفه مورد آزمایش هم به ترتیب ۸۶/۱ و ۳۰/۰ درصد گردید.
قابلیت هضم ماده خشک به روش آزمایشگاهی در علوفه تاج خروس طی تحقیق حاضر ۴/۷۲٪ گردید، که رقم قابل ملاحظه ای می باشد. نتایج حاصل از تجزیه شیمیائی و قابلیت هضم علوفه بیانگر کیفیت مناسب این محصول می باشد.
در مجموع با در نظر گرفتن نتایج تجزیه شیمیائی و ضریب هضمی و مقایسه آنها با برخی خوراکهای معمول، به نظر می رسد که علوفه تاج خروس می تواند پتانسیل خوبی را به عنوان خوراک دام داشته باشد و در مناطق دارای محدودیت منابع پس از بررسی های گسترده تر می تواند جایگزین مناسبی در تغذیه دام باشند.



مهندس جواد رضائی- دانشگاه تربیت مدرس – پوستر
جواد رضائی، یوسف روزبهان
مراجع
[۱] AOAC.۱۹۹۰. Official methods of analysis. ۱۵thedition. Association of Official Analytical Chemists. Washington, D.C.
[۲] Givens, D.I; Owen, E; Axford, R.F.E. and Omed, H.M. ۲۰۰۰. Forage evaluation in ruminant nutrition. CABI Publishing. Walingford. Oxon OX۱۰ ۸E. UK. ۴۸۰p
[۳] Kauffman, C.S. and Weber, L.E. ۱۹۹۰. Grain amaranth. P,۱۲۷-۱۳۹. In: J. Janick and J.E. Simon (eds). Advances in new crops. Timber Press, Portland, OR.
[۴] MAFF.۱۹۹۰. Prediction of the energy values of compound feeding stuffs for farm animals. Summary of the recommendatiosns of a working party sponsored by the Ministry of Agriculture, Fisheries and Food. MAFFF publications, London, ۱۷pp.
[۵] Marten, G.C. and Andersen, R.N. ۱۹۷۵. Forage nutritive value and palatability of ۱۲ common annual weeds. Crop Science. ۱۵: ۸۲۱-۸۲۷
[۶] National Research Concil (NRC). ۲۰۰۱. Nutrient reqirements for dairy cattle. Academy press, Washington, D.C.
[۷] National Research Concil (NRC). ۱۹۷۸. Nutrient reqirements for dairy cattle .National academy press, Washington, D.C.
[۸] Pond, W.G. and Lehmann, J.W. ۱۹۸۹. Nutritive value of a vegetable amaranth cultivar for growing lambs. Journal of Animal Science. ۶۷: ۳۰۳۶-۳۰۳۹.
[۹] Sleugh, B.B; Moore, K.J; Brummer, E.C; Knapp, A.D; Russell, J. and Gibson, L. ۲۰۰۱. Forage nutritive value of various amaranth species at different harvest dates. Crop Science. ۴۱: ۴۶۶-۴۷۲.
[۱۰] Stallknecht, G.F. and Schulz-Schaeffer, J.R. ۱۹۹۳. Amaranth rediscovered. P,۲۱۱-۲۱۸. In: J. Janick and J.E. Simon (eds). New Crops. Willey, New York.
[۱۱] Stordahl, J.L; Sheaffer. C.C; DiCostanzo, A. ۱۹۹۹. Variety and maturity affect amaranth forage yield and quality. Journal of Production Agriculture. ۱۲: ۲۴۹-۲۵۳.
[۱۲] Svirskis, A. ۲۰۰۳. Investigation of amaranth cultivation and utilization in Lithuania. Agronomy Research. ۱: ۲۵۳-۲۶۴.
[۱۳] Teutonico, R.A. and Knorr, D. ۱۹۸۵. Amaranth: composition, properties, and applications of a rediscovered food crop. Food Technol. ۳۹: ۴۹-۶۰.
[۱۴] Tilley, J. M. A. and Terry, R.A. ۱۹۶۳. A two stage technique for in vitro digestion of forage crops. Journal of British Grassland Society, ۱۸:۱۰۴-۱۱۱.
[۱۵] Van Soest, P.J. ۱۹۸۲. Nutritional ecology of the ruminant. Oliver and Boyd Books, Corvallis, USA
موسسه مرغداری ایران

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
هفته ای یه بار دفع مدفوع داری؟ (دکتر رضایی پور)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند