احکام اسلامی در ارتباط با شیوه ی مصرف نهاده ی آب ـ بخش پایانی | تعبیرستان
احکام اسلامی در ارتباط با شیوه ی مصرف نهاده ی آب ـ بخش پایانیکشاورزی و باغداریکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

احکام اسلامی در ارتباط با شیوه ی مصرف نهاده ی آب ـ بخش پایانی

عدم اتلاف:
هیچ یک از مصرف کنندگان حق اتلاف آب را نداشته و هم چنین این نهاده در مخازن، هنگام انتقال و آبیاری، نباید تلف شود. به تعبیر اقتصادی اگر کارآیی فنی آب حداکثر نبوده یا به عبارت دیگر میزان تولید به ازاء هر واحد آب بیشینه نباشد، می توان اظهارداشت آب تلف می شود. اگر متقاضی به دلیل ارزان بودن آب آن را هدر دهد مسوولیت شرعی دارد.
از سوی دیگر ذخیره ی آب در مخازن یا برداشت از آن ها نباید موجب هدر رفتن آب شود؛ به هنگام انتقال نیز قانون عدم اتلاف جاری و آب رسانان موظف به رعایت آن هستند.
عدم اسراف:
اگر آب به بهترین مصرف خود نرسد اسراف شده است. پرارزش ترین مصرف آن است که مصرف کننده بیشترین تقاضا را برای آب داشته و حاضر باشد قیمت بیشتری برای آن بپردازد. بنابراین در میان مصارف کشاورزی، صنعتی و مسکونی، آب به هر کدام که ارزش افزوده بیشتری دارد، باید اختصاص یابد تا اسراف نشود. گرچه نیاز شرب ارزشمندترین مصرف است، اما با مقدار کمی مصرف، این تقاضا تامین می شود و آب باید به پرارزش ترین مصرف بعدی برسد. اگر این مصرف کشاورزی باشد، باید آب به محصولی تخصیص یابد که بیش ترین ارزش افزوده را ایجاد می کند. ملاحظه می شود که اجرای قاعده ی عدم اسراف موجب به حداکثر رسیدن کارآیی تخصیصی آب می شود.
هرسیاستی مانند قیمت گذاری نادرست که باعث شود آب به مصرفی که قیمت تقاضای آن بیشتر است نرسد موجب اسراف آب و باید هر چه زودتر اصلاح شود؛ به کارگیری الگوی کشت نامناسب نیز موجب اسراف شدن آب می شود.
لاضرر:
ـ هیچ کشاورزی حق ندارد آب را به گونه ای مصرف یا عرضه کند که باعث زیان سایر کشاورزان یا مصرف کنندگان شود؛ آلوده کردن آب توسط کاربرد بیش از حد کود و سم موجب ضرر زدن به استفاده کنندگان بعدی از همین آب می شود.
ـ استفاده ی بیش از حد از سفره های مشترک زیرزمینی موجب خشکاندن چاه ها و قنات های مجاور و ضرر زدن به صاحبان آن ها می شود، از دیگر موارد این حکم می توان به مشارکت نکردن یک یا چند کشاورز در طرح های یک پارچه سازی اراضی یا الگوی کشت یا برنامه های دفع آفات و بیماری ها اشاره کرد.
اجرای این دستور از انتقال هزینه ی جاری تولید به دیگران جلوگیری کرده و هزینه های خصوصی و اجتماعی تولید را به هم نزدیک می کند، بنابراین تقاضای آلوده کنندگان آب را کاهش داده و منجر به افزایش تقاضای دیگران و در نهایت، بهینه شدن مصرف آب، تخصیص بهینه ی آن و افزایش رفاه اجتماعی می شود؛ چراکه کاستن ضایعات آب موجب افزایش تقاضای آن نیز می شود.
عدم ازدحام:
ـ بهره برداری مشترکان از یک منبع مشترک آب نباید موجب ازدحام در بهره برداری از آن شود. اجرای این قانون چنان که در پیش نیز گفته شد، موجب آسیب نرسیدن به سفره های زیرزمینی و حفظ حقوق و امتیازات مشترکان و مانع از شکست بازار آب می شود.
ـ از سوی دیگر سایر قواعد همانند عدم هرج و مرج و عدم اختلال نظام نیز موجب حفظ و تداوم بهره برداری از مشترکات می شود.
ـ دستور عدم هرج و مرج آن را از املاک بی صاحب خارج کرده و عدم اختلال نظام بهره برداری بهینه از آب و نیز تمام منابع تجدیدشونده را در طی زمان، تضمین می کند.
رعایت حق تقدم:
در مواردی که تقاضای بهره برداران بیشتر از عرضه ی منبع آب سطحی یا زیرزمینی باشد حق تقدم با متقاضیانی ست که زودتر آب را حیازت کرده و یا به منبع آب نزدیک ترند. البته در این موارد بهره برداران بیشتر از حقابه و نیاز خود نمی توانند از آب منبع مشترک برداشت کنند. این ضوابط را فقها به تفصیل بحث و تبیین کرده و نحوه ی تعلق حق تقدم یا اولویت را در شرایط و موارد گوناگون تشریح کرده اند (۳).
در مجموع قواعد یاد شده به نحوی تقاضای تولید کنندگان را برای آب مدیریت و تنظیم می کنند که کارآیی فنی و تخصیصی آب بهینه شده و ارزش افزوده ی آب و سود کشاورزان بیشینه شود. هم چنین با پرداخت هزینه های آلودگی آب ها توسط تولیدکنندگان، رفاه اجتماعی را نیز حداکثر می کنند.



تدوین:
مهندس حمید بابایی دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبیاری دانشگاه تهران ـ خبرنگارمهندسی کشاورزی سرویس مسائل راهبردی خبرگزاری دانشجویان ایران
منابع و مأخذ:
۱- سلطانی، غلامرضا، کارایی اقتصادی آب با تاکید بر تبصره (۱) ماده ۱۰۶ قانون برنامه سوم، معاونت برنامه ریزی، دفتر اقتصاد آب، سازمان مدیریت منابع آب، وزارت نیرو ۱۳۸۱.
۲- نظام های نرخ گذاری آب کشاورزی، گزارش ارائه شده در نخستین نشست عمومی ارکان کمیسیون تعرفه های آب، معاونت برنامه ریزی، دفتر اقتصاد آب، سازمان مدیریت منابع آب، وزارت نیرو ۱۳۸۱.
۳Sadr, Kazem: Water Markets and Pricing in Iran in Water Management in Islam, Ed. By faruqui, N A. Biswas/ and M. s. Bino/ United Nations university. Press, N. Y ۲۰۰۱.
خبرگزاری ایسنا ( www.isna.ir )

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
مردانگی شهید ابراهیم هادی (حجت الاسلام عالی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند