استفاده از علوفه ارقام اصلاح شده گیاه تاج خروس در تغذیه نشخوارکنندگان | تعبیرستان
استفاده از علوفه ارقام اصلاح شده گیاه تاج خروس در تغذیه نشخوارکنندگانکشاورزی و باغداریکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

استفاده از علوفه ارقام اصلاح شده گیاه تاج خروس در تغذیه نشخوارکنندگان

یکی از گیاهانی که جدیداً به عنوان خوراک دام در کشور مطرح گردیده، شبه غله ای به نام تاج خروس (Amaranth) است. بخشهای رویشی و دانه گیاه در تغذیه دام و طیور اهمیت دارد. این گیاه تثبیت کننده ازت نوع C۴ است که فتوسنتز موثرتر و متابولیزم شدید ازت را دارا بوده و کارایی فتوسنتز آنها بالاست. گیاه به شرایط خشکی مقاوم بوده و برای کشت در مناطق خشک و کم باران و برای کاهش هزینه های آبیاری مناسب است.
دانه حاوی انرژی بالائی است و مقادیر زیادی پروتئین با کیفیت بسیار بالا در برگ و دانه وجود دارد. برخی واریته های تاج خروس به عنوان محصولات علوفه ای مورد توجه قرار گرفته اند که به خاطر رشد سریع، محتوای پروتئین بالا، سلولز پائین و غیاب مواد سمی در بخشهای رویشی گیاه می باشد. ارزش غذایی این علوفه از لحاظ دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی سلولز، لیگنین، قابلیت هضم، پروتئین خام و پروتئین غیرقابل تجزیه در شکمبه از علوفه های معمول مورد استفاده بهتر است. پروتئین گیاه از لحاظ لایزین و آمینواسیدهای گوگرد دار غنی است. تاج خروس می تواند به صورت علوفه خشک یا سیلو مصرف شود. مطالعات تغذیه ای در نشخوارکنندگان عملکرد خوب را نشان داده است. فقط باید در مورد نیترات و اگزالات احتیاط لازم به عمل آید زیرا در برخی مراحل رشد این دو عامل ممکن است در برخی واریته ها در حد مسمومیت زا باشد. به هر حال وقتی کلیه عوامل کیفی علوفه با هم در نظر گرفته شوند، تاج خروس یک علوفه با کیفیت خوب تا عالی در مراحل خاصی از رشد و نمو خواهد بود.
گیاه تاج خروس حدود ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در مکزیک همگام با ذرت، لوبیا و کدو اهلی شده است. اهلی شدن گیاه به طور مستقل در آند انجام شده است[۴]. گیاه تاج خروس جزء خانواده Amaranthaceae می باشد که شامل گیاهان پرطاقت، علف هرز، علفی، سریع الرشد و شبه غله است[۱۶]. جنس Amaranthus شامل ۶۰ گونه گیاهی است که تنها تعداد محدودی از انواع آن کشت شده، درحالیکه بیشتر به عنوان گونه های علف هرز مطرح هستند[۱۳]. برخی گیاهان تا بیش از ۲ متر ارتفاع دارند و تا ۵۰ هزار دانه بالغ می گردند. طول خوشه تا بیش از ۱ متر می رسد[۱۵]. تاج خروس به گیاهان تثبیت کننده CO۲ نوع C۴ تعلق دارد که فتوسنتز موثرتر، متابولیزم شدید ازت، به همراه صفات اختصاصی فیزیولوژیکی و بیولوژیکی طی فرایندهای متابولیکی را دارا هستند[۱۵].
ترکیب ظاهری ریخت آناتومیکی و متابولیسم C۴ در این گیاه موجب افزایش کارایی مصرف C۰۲ تحت دامنه وسیعی از شرایط حرارتی و رطوبتی شده است و در سازگاری جغرافیایی وسیع گیاه با شرایط محیطی مختلف نقش دارد[۱۳]. مشخصه مقاومت به خشکی این گیاه را به یک محصول آینده دار در مناطق خشک تبدیل می کند. محققان در چین گزارش کرده اند که نیاز آبی برای رشد تاج خروس دانه ای ۴۲ تا ۴۷% گندم، ۵۱ تا ۶۲% ذرت و ۷۹% پنبه است[۵]. نیاز آبی تاج خروس حدود یک دوم ذرت می باشد. این گیاه برای نواحیی که سورگوم و ارزن به خوبی رشد می کنند مناسب است[۱۸]. توانایی تاج خروس در سازش با شرایط نامناسب مثل خاکهای فقیر از مواد مغذی و یک محدوده وسیع حرارتی و تابش به همراه مقاومت آن به تنش خشکی استفاده از آن را به عنوان یک محصول سبز مغذی در مناطق نیمه خشک ممکن ساخته است[۸].
استفاده از تاج خروس به عنوان علوفه
چندین مطالعه نشان داده که کیفیت تغذیه ای تاج خروس از غلات معمول و محصولات علوفه ای بالاتر است[۱۲]. رشد برّه های تغذیه شده با تاج خروس مشابه یونجه بوده است[۱۳]. ارزش غذ ائی علوفه تاج خروس معمولاً ازلحاظ دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی سلولز، لیگنین، قابلیت هضم ماده خشک به روش in vitro، پروتئین خام و پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه از علوفه های معمول مورد استفاده بهتر است. مطالعات تغذیه ای با گوساله ها [۹] و گوسفند [۷] به ترتیب نشان داده که برگهای A. hybridus L. و A. retroflexus L. ، رشد طبیعی را در مقایسه با آنچه که از علف یولاف و یونجه بدست آمده افزایش داده است. پروتئین خام بالا و سلولز کم در A. cruentus موجود بوده و قابلیت پذیرش آن برای برّه های در حال رشد بالاست که پیشنهاد می کند این گیاه پتانسیل ارزشمندی به عنوان خوراک نشخوارکنندگان دارد. پروتئین خام بالا، محتوای سلولز پائین و غیاب ظاهری مواد سمی در بخشهای رویشی گیاه آن را تبدیل به یک جایگزین مناسب برای علوفه های مرسوم مثل یونجه کرده و یک منبع انرژی زای مناسب برای برّه های در حال رشد در سطوح بالای ۵۰ درصد ماده خشک جیره می باشد[۱۱].
قدرت تولیدی و ارزش غذایی علوفه تاج خروس
تاج خروس توانایی تولید ۱ تا ۶ تن دانه در هر هکتار را دارد و ماده سبز برداشتی تا بیش از ۷۰ تن می باشد[۱۵]. تاج خروس نوع cherginsky عملکرد بالایی از نظر تولید ماده سبز داشته و تا ۸۵ تن در هر هکتار ماده سبز تولید می کند[۱]. پروتئین گیاه از ۱۳ تا ۱۹ درصد در دانه و از ۱۲ تا ۲۷ درصد در گیاه کامل متغیر است[۱۲]. پروتئین برگ و دانه گیاه کیفیتی برابر با تخم مرغ دارد[۱۵]. برگهای تاج خروس حاوی ۴/۱۷ تا ۳/۳۸% پروتئین بر اساس ماده خشک است[۱۶].
پروتئین گندم، ذرت و برنج دارای کمبود در آمینواسیدهای ضروری لایزین و آمینواسیدهای گوگرددار متیونین و سیستئین هستند، اما تاج خروس از نظر این آمینواسیدها غنی است[۱۲]. قابلیت هضم و نسبت کارایی پروتئین (PER) در صورتی که دانه ها توسط حرارت فراوری شوند بهبود می یابد[۵]. میزان پروتئین خام در A. hypochondriacus در ۲۵ روزگی ۵/۲۹% و در ۴۰ روزگی ۷/۲۲% بوده است. میزان PER ۳/۲ با کازئین (۵/۲) قابل قیاس است[۱۰]. محتوای کلی چربی تاج خروس دانه ای از ۴/۵ تا ۱۷ درصد ماده خشک متغیر است که سطح بالایی از چربی غیر اشباع (حدود ۷۵%) دارد و شامل تقریباً ۵۰% اسیدلینولئیک می باشد[۲]. مواد معدنی شبیه پتاسیم، آهن، منیزیم و کلسیم در غلظتهای معنی داری در A. hypochondriacus وجود دارد[۱۶].
برگهای تاج خروس حاوی سطوح بالایی از ویتامین A و C است. مقادیر محدودی فعالیت شبیه ویتامین B۱۲ در برگهای A. hypochondriacus یافت شده که طبیعت دقیق این فعالیت مشخص نیست[۱۶]. تاج خروس در مقایسه با یونجه از لحاظ همی سلولز و خاکستر بالاتر و از لحاظ دیواره سلولی بدون همی سلولز پائین تر است. متوسط دیواره سلولی (NDF)،دیواره سلولی بدون همی سلولز (ADF) و لیگنین (ADL) برای چندین گونه تاج خروس به ترتیب ۴۲/۳۷، ۷۱/۲۴ و ۵۴/۳ درصد بوده است[۱۴]. میزان NDF نسبت به گراسهای فصل سرد کمتر است. میزان NDF برگ چندین گونه تاج خروس به طور خطی با افزایش سطوح کاربردی کود ازته کاهش یافته است. این امر می تواند یک مورد مدیریتی برای بهبود کیفیت علوفه تاج خروس تغذیه شده به دام باشد. مقادیر ADF برای گندم، یولاف، تریتیکاله و جو نسبت به برخی انواع تاج خروس مورد بررسی بالاتر بوده است. متوسط لیگنین (ADL) این گیاه ۵۴/۳% گزارش شده است. یونجه با کیفیت خوب ۶٪ و یولاف ۶/۳٪ ADL داشته اند.
مقادیر ADL بدست آمده برای انواعی از تاج خروس در تاریخهای مختلف برداشت اساساً نسبت به یونجه کمتر است و نشانه مثبتی از کاربرد تاج خروس به عنوان علوفه می باشد[۱۲]. نشاسته در این گیاه یک توده هموژنوس را تشکیل داده که به صورت بسیار قوی با هم پیوند شده، اما بسیار مستعد به حمله آمیلاز است[۱۶]. متوسط قابلیت هضم به روش آزمایشگاهی برای علوفه تاج خروس ۲۸/۷۱% گزارش شده است. این پارامتر بطور معنی داری تحت تاثیر نوع تاج خروس قرار دارد. میزان قابلیت هضم in vitro در طول فصل از میزان بالای ۷۹٪ برای A. cruentus (Rwanda) و A. hybridus (Puebla Mexico) در ۴۲ و ۵۶ روزگی تا مقدار کم ۶۳٪ برای A. cruentus (Zimbabwe) در ۱۱۲ روزگی کاهش یافته است[۱۲]. در مقایسه با یونجه و سنفیتون (Symphytum officinale L.) میزان بیشتری از پروتئین در تاج خروس با اجزای دیواره سلولی پیوند شده است. این امر پیشنهاد می کند که شاید گیاه پروتئین عبوری بیشتری داشته باشد.



جواد رضائی، یوسف روزبهان
مراجع
[۱] Anonymous. ۲۰۰۵. Cherginsky, Amaranth cultivar for Siberia. In: Siberian Branch of Russian Academy of Sciences.
[۲] Becker, R; Wheeler, E.L; Lorenz, K; Stafford, A.E; Grosjean, O.K; Betschart, A.A. and Saunders, R. M. ۱۹۸۱. A compositional study of amaranth grain. J. Food Sci. ۴۶: ۱۱۷۵-۱۱۸۰.
[۳] Cervantes, S.L.M. ۱۹۹۰. Amaranth (Amaranthus spp.) as a forage. p, ۴۷-۵۴. In Proc. ۴th Natl. Amaranth Symp: Perspective on productin, processing, and marketing, Minncapolis, MN. ۲۳-۲۵. Aug. ۱۹۹۰. Univ. Minn., St. Paul, MN.
[۴] Early, D.K. ۱۹۹۰. Amaranth production in Mexico and Peru. P, ۱۴۰-۱۴۲. In: J. Janick and J.E. Simon (eds). Advances in new crops. Timber Press, Portland, OR.
[۵] Kauffman, C.S. and Weber, L.E. ۱۹۹۰. Grain amaranth. P,۱۲۷-۱۳۹. In: J. Janick and J.E. Simon (eds). Advances in new crops. Timber Press, Portland, OR.
[۶] Lorenz, K. and Wright, B. ۱۹۸۴. Phytate and tannin content of amaranth. Food Chem. ۱۴: ۲۷-۳۴
[۷] Marten, G.C. and Andersen, R.N. ۱۹۷۵. Forage nutritive value and palatability of ۱۲ common annual weeds. Crop Science. ۱۵: ۸۲۱-۸۲۷
[۸] Meyers, R.L. ۱۹۹۶. Amaranth, New Crop Opportunity. In: Janick, J (eds), Progress in new crops. ASHS Press. Alexandria, VA, pp. ۲۰۷-۲۲۰.
[۹] Odwongo, W.O. and Mugerwa, J.S. ۱۹۸۰. Performance of calves on diets containing amaranthus leaf meal. Anim. Feed Sci. Tech. ۵: ۱۹۳-۲۰۴.
[۱۰] Osuntogun, A.B. and Oke, O.L. ۱۹۸۳. A note on the nutritive value of amaranth seed. Food Chemistry. ۱۲(۴): ۲۸۷-۲۸۹.
[۱۱] Pond, W.G. and Lehmann, J.W. ۱۹۸۹. Nutritive value of a vegetable amaranth cultivar for growing lambs. Journal of Animal Science. ۶۷: ۳۰۳۶-۳۰۳۹.
[۱۲] Sleugh, B.B; Moore, K.J; Brummer, E.C; Knapp, A.D; Russell, J. and Gibson, L. ۲۰۰۱. Forage nutritive value of various amaranth species at different harvest dates. Crop Science. ۴۱: ۴۶۶-۴۷۲.
[۱۳] Stallknecht, G.F. and Schulz-Schaeffer, J.R. ۱۹۹۳. Amaranth rediscovered. P,۲۱۱-۲۱۸. In: J. Janick and J.E. Simon (eds). New Crops. Willey, New York.
[۱۴] Stordahl, J.L; Sheaffer. C.C; DiCostanzo, A. ۱۹۹۹. Variety and maturity affect amaranth forage yield and quality. Journal of Production Agriculture. ۱۲: ۲۴۹-۲۵۳.
[۱۵] Svirskis, A. ۲۰۰۳. Investigation of amaranth cultivation and utilization in Lithuania. Agronomy Research. ۱: ۲۵۳-۲۶۴.
[۱۶] Teutonico, R.A. and Knorr, D. ۱۹۸۵. Amaranth: composition, properties, and applications of a rediscovered food crop. Food Technol. ۳۹: ۴۹-۶۰.
[۱۷] Van Soest, P.J. ۱۹۹۴. Nutritional ecology of the ruminant. Comstock Publ.,Ithaca, NY.
[۱۸] Weber, L.E. ۱۹۸۷. Amaranth grain production guide ۱۹۸۷. Rodale Research Center. Rodale Press, Inc. ۲۱p.
موسسه مرغداری ایران

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
با مال حرام که نمیشه (حجت الاسلام پناهیان)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند