Swot در بخش منابع طبیعی - جنگل، مرتع ، آبخیزداری ـ بخش پنجم | تعبیرستان
Swot در بخش منابع طبیعی - جنگل، مرتع ، آبخیزداری ـ بخش پنجمکشاورزی و باغداریکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

Swot در بخش منابع طبیعی - جنگل، مرتع ، آبخیزداری ـ بخش پنجم

وضعیت بخش جنگل ، مرتع و آبخیزداری:
از ۱۶۴ میلیون هکتار عرصه کشور، ۴/۱۳۶میلیون هکتار (۲/۸۳درصد) آن را منابع طبیعی تجدیدشونده تشکیل می دهد که از این میزان ۴/۱۲میلیون هکتار( ۶/۷درصد)جنگل، ۹۰ میلیون هکتار (۹/۵۴درصد) مرتع و ۳۴ میلیون هکتار (۷/۲۰درصد) بیابان می باشد.
به منظور جلوگیری از روند روبه رشد تخریب و بهبود کمی و کیفی جنگل های شمال طی برنامه های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، سیاست ها و شیوه هایی اتخاذ گردید که مهم ترین آن ساماندهی خروج دام از جنگل، تجمیع خانوارهای پراکنده جنگل نشین، اصلاح شیوه های جنگلداری، حفاظت فیزیکی و فنی، جایگزینی سوخت مناسب به جای هیزم و ذغال، اجرای برنامه های آموزشی و ترویجی، توسعه مشارکت مردم در اجرای طرح ها، بهره برداری بهینه از جنگل، توسعه و مراقبت از راه های دسترسی در جنگل، توسعه و احیا جنگل های تخریب شده و صیانت از جنگل های شمال کشور می باشد.
با اجرای طرح های فوق در سه سال اول برنامه تاکنون از ۲/۸۵۴ هزار هکتار از اراضی تخریب شده جنگل های شمال کشور، حدود ۴/۲۴هزار هکتار احیا و بازسازی گردیده که میزان عملیات اجرایی نسبت به پیش بینی به عمل آمده در اهداف برنامه های توسعه حدود ۱/۷۷ درصد تحقق یافته است.
همچنین تاکنون ۱۰۶۰ هزار واحد دامی نیز از جنگل های شمال کشور خارج گردیده اند که به طورمتوسط ۷۲ /۵۶هزار واحد دامی هر سال از این جنگل ها خارج شده اند. تاکنون برای ۱۰۵۰ هزار هکتار از حوزه های جنگلی شمال کشور طرح های مطالعاتی توجیهی و تفصیلی اجرایی تهیه گردیده است.
درخصوص جنگل های خارج از شمال نیز تاکنون درسطح یک و نیم میلیون هکتار طرح های مطالعاتی و اجرایی تهیه و به مرحله اجرا درآمده است. با توجه به قابلیت تولید ۷/۱۰میلیون تن عـلوفه خشک یا ۹/۵میلیون تن TDN قابل برداشت مراتع کشور، تامین غذای حدود ۳۷ میلیون واحد دامی در طول ۷ ماه از سال ممکن می باشد که هم اکنون حدود ۱۲۰ میلیون واحد دامی از مراتع کشور تغذیه می نمایند که حدوداً ۵/۲برابر بیشتر از حد مجاز آن می باشد.
اقدامات پیش بینی شده در برنامه های توسعه کشور در بخش مرتع با هدف اصلی حفظ و احیاء پوشش گیاهی، توسعه و بهره برداری اصولی از این منبع می باشد که به همین منظور طرح ممیزی مراتع، تهیه طرح های مرتع داری، تبدیل دیم زارهای کم بازده به مراتع دست کاشت، کشت علوفه، واگذاری طرح های مرتع داری به مرتع داران و تعاونی های مرتع داری و تعادل دام و مرتع از مهم ترین اقدامات اتخاذ شده در این زمینه می باشد.
▪ برنامه حفاظت آبخیز و آبخیزداری:
طی دوره ۸۲-۷۰ ۱۳حدود ۰۸/۱۲میلیون هکتار از سطح حوزه های آبخیز تحت پوشش عملیات اجرایی آبخیزداری قرار گرفته است. این مقدار حدود ۸/۸۲درصد از اهداف پیش بینی شده در برنامه می باشد. اتکا بیش از حد به اعتبارات محدود دولتی و عدم توجه لازم به مشارکت واقعی مردم، توجه بیش از حد به اقدامات مکانیکی به جای اقدامات بیولوژیکی و بیومکانیکی، پراکندگی اقدامات و عدم تبعیت از الگوی جامع از اهم مشکلات و معضلات در این زمینه می باشد.
▪ تهیه طرح های اجرایی بیابان زدایی:
در مجموع ۹/۵میلیون هکتار از بیابان های کشور تحت پوشش عملیات اجرایی بیابان زدایی قرار گرفته است که نسبت به اهداف پیش بینی شده ۳/۱۱۱درصد تحقق نشان داده است.
امکانات و قابلیت ها
- تنوع اقلیمی و وجود گونه های گیاهی متنوع جنگلی و مرتعی
- وجود ذخیره گاه های جنگلی و مرتعی و ذخایر بیوسفر جهانی
- وجود پوشش گیاهی جنگلی در نواحی ۵ گانه رویشی (هیرکانی، ایران، تورانی، زاگرسی، ارسباران، خلیج و عمانی) به میزان ۱۲.۴ میلیون هکتار
- وجود عرصه های مرتعی به وسعت ۹۰ میلیون هکتار
- وجود جاذبه های گردشگری (طبیعت گردی) و کانون های تفرجگاهی در عرصه های منابع طبیعی
- وجود نیروی انسانی متخصص، تشکل های مردمی، سازمان های غیردولتی، بخش های خصوصی و تعاونی ها در زمینه حفاظت، احیا، توسعه وبهره برداری ازجنگل ها و مراتع کشور
- بستر مناسب برای حفظ آب و خاک و ذخیره سازی و استحصال آب و تنظیم سیکل چرخش آب
- وجود مطالعات شناسایی ـ توجیهی ـ تفصیلی در بیش از یک چهارم سطح حوزه های آبخیز کشور
- دسترسی به فناوری های نوین، مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی در زمینه تحقیقات کاربردی منابع طبیعی و آموزش عالی نیروهای مورد نیاز زیربخش منابع طبیعی
- وجود امکانات آموزشی و ترویجی در زیربخش منابع طبیعی
- وجود قوانین، مقررات، ضوابط و دستورالعمل های لازم در زمینه حفاظت، اصلاح، احیا، توسعه و بهره برداری از منابع طبیعی
محدودیت ها و تنگناهای اصلی
- عدم وجود نظام های بهره برداری مناسب ازمنابع طبیعی کشور (عدم تعادل بین دام موجود با ظرفیت مراتع، وجود دام و جنگل نشینان پراکنده و....)
- ناهماهنگی دستگاه های اجرایی در عرصه های منابع طبیعی و مشکلات و موانع در اجرای قوانین موجود
- ناکافی بودن اشاعه اخلاق و فرهنگ استفاده صحیح از منابع طبیعی
- تخریب و تغییر کاربری اراضی ملی و دولتی به دلیل عدم وجود برنامه تفصیلی آمایش سرزمین
- افزایش کانون های بحرانی بیابان زایی
- ناکافی بودن امکانات حفاظتی با توجه به گستردگی عرصه های منابع طبیعی
- حفظ و پایداری اکوسیستم های مختلف منابع طبیعی ازطریق حفظ ، توسعه وبهره برداری در حد تعادل اکولوژیک و ظرفیت قابل تحمل مراتع (ظرفیت، وضعیت و گرایش مراتع)
- تقویت عزم ملی و فرهنگ عمومی برای حفظ ، احیا و توسعه پایدار منابع طبیعی
- مدیریت جامع بر عرصه های منابع طبیعی در قالب برنامه ریزی برای حوزه های آبخیز با تاکید بر تدوین نظام های بهره برداری مناسب
- ملحوظ داشتن اصول آمایش سرزمین و توان طبیعی در تعیین کاربری عرصه های منابع طبیعی و ساماندهی کاربری های ناسازگار
- توسعه و حمایت از سرمایه گذاری در تحقق اهداف حفظ ، احیا، توسعه و بهره برداری منابع طبیعی کشور
- حفاظت خاک، کنترل فرسایش و رسوب
- ارتقا بهره وری در حفظ ، توسعه و احیا منابع طبیعی کشور
اهداف کیفی پنجساله (جهت گیری های اصلی)
- تعادل دام و مرتع، خروج و سامان دهی دام و دامداران خارج شده از جنگل ها و تجمیع خانوارهای پراکنده جنگل نشین
- تقویت و توسعه عملیات آبخیزداری
- مقابله با بیابان زایی و تخریب منابع طبیعی
- جنگل کاری و توسعه فضای سبز و زراعت چوب
- پوشش کامل حفاظتی در جنگل های کشور
- پوشش کامل سوخت رسانی به عشایر، جنگل نشینان و روستائیان
- ارتقاء دانش فنی و استفاده از دانش بومی و مشارکت جوامع در تحقق اهداف زیربخش
- تعیین تکلیف نهایی منابع ملی و تثبیت مالکیت دولت بر عرصه های ملی و دولتی
- افزایش سطوح مدیریت جنگل ها و مراتع
- بهره برداری از جنگل صرفا براساس توان اکولوژیک و ضروریات حفظ جنگل
- ساماندهی و ارتقا وضعیت آمار و اطلاعات پایه از وضعیت منابع طبیعی کشور
- اصلاح، توسعه و تقویت ساختار تشکیلاتی و اصلاح و بهبود هرم نیروی انسانی
- پیوند منافع حاصل از بهره برداری و اجرای طرح های عمرانی منابع طبیعی با منافع و معیشت جوامع محلی و بهره برداران عرفی
- توسعه پوشش مدیریت علمی و پایدار بر کلیه عرصه های منابع طبیعی فاقد طرح های مدیریت
اهداف کمی
- پوشش کامل حفاظتی در جنگل های کشور (شمال، زاگرس، ارسباران، ایران و تورانی، خلیج و عمانی)
- خروج دام از جنگل و ساماندهی جنگل نشینان شمال به میزان ۷۰ درصد باقیمانده دام، جنگل نشینان در پایان سال ۱۳۸۳ (خروج ۲۴۰۰۰۰۰ واحد دامی ـ ساماندهی ۶۸۰۰۰ خانوار جنگل نشین)
- کاهش ۵۰ درصد دام مازاد از مراتع مناطق بحرانی و لغو و اصلاح پروانه های چرای مربوطه (شامل استان های همدان، مرکزی، فارس، خوزستان، اصفهان، کهکیلویه و بویراحمد هرکدام به میزان یک میلیون واحد دامی تا پایان برنامه چهارم جمعاً به میزان ۶ میلیون واحد دامی)
- اجرای عملیات آبخیزداری در ۲۰ درصد سطح حوزه های سدهای در دست اجرا، تمام شده (۷ میلیون هکتار) و ۱۰ درصد حوزه های سایر مناطق (۵/۶میلیون هکتار)
- توسعه فضای سبز و جنگل های دست کاشت به میزان حداقل ۵۰۰ هزار هکتار (۴۳۰ هزار هکتار جنگل کاری و غنی سازی ۷۰ هزار هکتار توسعه فضای سبز)
- اجرای عملیات کنترل کانون های بحرانی بیابان زا به میزان حداقل ۵/۱میلیون هکتار
- اجرای عملیات پخش سیلاب در حوزه های شهری، روستایی و سایر اراضی کشاورزی و منابع طبیعی به میزان یک و نیم میلیون هکتار
- پوشش کامل سوخت رسانی به عشایر، جنگل نشینان و روستائیان
- گسترش مشارکت شوراهای روستایی و بسیج محلی در حفاظت از جنگل ها و مراتع به میزان ۱۵ درصد از سطح عملیات اجرایی
- توسعه زراعت چوب به میزان ۱۰۰ هزار هکتار
- اتمام عملیات ممیزی اراضی منابع ملی و دولتی از مستثنیات اشخاص (۴۰میلیون هکتار اخذ سند - ۳۰ میلیون هکتار نقشه برداری)
فعالیت های محوری
- طرح ساماندهی خروج دام از جنگل و جنگل نشینان
- طرح بهبود و اصلاح مراتع
- طرح ممیزی اراضی و تفکیک منابع ملی و دولتی از مستثنیات اشخاص
- طرح جنگل کاری و توسعه فضای سبز
- طرح آبخیزداری در مناطق بحرانی فرسایش و رسوب
- طرح صیانت، حفاظت و توسعه جنگل های نواحی رویشی پنج گانه
- طرح مقابله با بیان زایی و کنترل کانون های بحران فرسایش بادی
- طرح سوخت رسانی به عشایر، جنگل نشینان و روستائیان
- طرح تهیه نقشه پوشش گیاهی و آمار پایه منابع طبیعی
- پیشگیری و مقابله با بحران ناشی از خشکسالی
- احداث، تکمیل و مرمت راه های جنگلی
- احداث مراکز آموزش جنگل و مرتع و تکمیل، مرمت و نگهداری آن (از فصل آموزش و پرورش)
- نظارت بر بهره برداری از جنگل های شمال (استانی)
- حفاظت آبخیز و آبخیزداری کنترل سیل گلستان
- پخش سیل و تغذیه آبخوانها در حوزه های شهری و روستایی کشاورزی و منابع طبیعی
- پخش سیل و تغذیه آبخوان در حوزه منابع طبیعی
- طرح مطالعات منابع طبیعی (از فصل تحقیقات)
سیاست های فضایی و منطقه ای
- برنامه ریزی عملیات و انجام فعالیت ها در چارچوب حوزه های آبخیز
- شناسایی و اولویت بندی مناطق بحرانی از نظر فرسایش آبی ـ بادی ـ تخریب سرزمین، بیابان زایی
- تعیین مناطق خاص از نظر تنوع زیستی و ملاحظات زیست محیطی (ذخیره گاه های جنگلی و مرتعی، پارک های جنگلی، و...)
- تدوین ضوابط و معیارهای زیست محیطی برای اصلاح و ساماندهی واگذاری عرصه های منابع طبیعی (اراضی ملی و دولتی)
- خارج ساختن خانوارهای پراکنده و روستاهای زیر ۲۰ خانوار در جنگل های شمال کشور و ساماندهی آنان در حاشیه جنگل ها
اقدامات
▪ طرح ساماندهی خروج دام از جنگل و جنگل نشینان:
- خروج دام جنگل های شمال
- ساماندهی جنگل نشینان پراکنده
شاخصها و مناطق مورد عمل درخصوص هدف خروج دام از جنگل های کشور در استان های گیلان , مازندران , گلستان و سمنان به شرح ذیل می باشد:
▪ طرح بهبود و اصلاح مراتع:
- حذف دام مازد از مراتع کشور از طریق کنترل پروانه چرا
- مرتع داری و مدیریت تعادل دام و مرتع
- بهبود و اصلاح مرتع
- اصلاح و احیا مرتع
▪ طرح ممیزی اراضی و تفکیک منابع ملی و دولتی از مستثنیات اشخاص:
- ممیزی اراضی کشور
- نقشه برداری
▪ طرح جنگل کاری و توسعه فضای سبز:
- جنگل کاری
- غنی سازی
- توسعه فضای سبز
- زراعت چوب
▪ طرح آبخیزداری در مناطق بحرانی فرسایش و رسوب:
- توسعه عملیات آبخیزداری در حوزه سدهای موجود و انجام شده
- توسعه عملیات آبخیزداری در حوزه سایر مناطق
▪ طرح صیانت، حفاظت و توسعه جنگل های نواحی رویشی پنج گانه:
- صیانت حفاظت و توسعه جنگل های ایران و تورانی
- صیانت حفاظت و توسعه جنگل های خلیج و عمانی
- صیانت حفاظت و توسعه جنگل های ارسبارانی
- صیانت حفاظت و توسعه جنگل های هیرکانی
- صیانت حفاظت و توسعه جنگل های زاگرسی
- اجرای طرح های پرورشی جنگل
▪ طرح مقابله با بیابان زایی و کنترل کانون های بحران فرسایش بادی:
- تهیه طرح بیابان زدایی
- مالچ پاشی
- ایجاد بادشکن
- مدیریت جنگل های دست کاشت
- عملیات بیولوژیک
▪ طرح سوخت رسانی به عشایر، جنگل نشینان و روستائیان:
- مطالعه و بررسی تامین سوخت روستائیان
- اجرای عملیات سوخت رسانی
▪ طرح تهیه نقشه پوشش گیاهی و آمار پایه منابع طبیعی:
- تهیه نقشه پوشش گیاهی با مقیاس ۵۰۰۰۰۰/۱
- تهیه آمار پایه منابع طبیعی در سطح کشور با مقیاس۵۰۰۰۰/۱
- تهیه نقشه لایه ملی انفال
▪ پیشگیری و مقابله با بحران ناشی از خشکسالی:
- ایجاد طرح های خشکسالی در مراتع
- انجام فعالیت های بیابان زدایی در مناطق بحرانی
- اقدامات پیشگیرانه و حمایتی از مرتع داران
- عملیات آبخیزداری (مجری وزارت کشور)
▪ احداث و تکمیل و مرمت راههای جنگلی:
- احداث جاده های جنگلی
- تکمیل و مرمت طرح مطالعات منابع طبیعی (از فصل تحقیقات)
- مطالعات توجیهی تفصیلی و اجرایی جنگل
- مطالعات توجیهی تفصیلی و اجرایی مرتع
- مطالعات توجیهی تفصیلی و اجرایی آبخیزداری
▪ احداث مراکز آموزش جنگل ومرتع و تکمیل، مرمت و نگهداری آن (از فصل آموزش و پرورش):
- احداث و توسعه فضای آموزشی
- تکمیل ساختمان مراکز آموزشی
- تجهیز مراکز آموزشی
- نگهداری مراکز آموزشی
▪ نظارت بر بهره برداری از جنگل های شمال (استانی):
- نظارت بر تهیه طرح
- نظارت بر تهیه چوب و بهره برداری و قطع درختان
- نظارت بر خروج چوب آلات از جنگل
▪ حفاظت آبخیز و آبخیزداری کنترل سیل گلستان:
- فعالیت های آبخیزداری
- فعالیت های مرتع داری
- ایجاد پوشش گیاهی و جنگل کاری
▪ پخش سیل و تغذیه آبخوان ها در حوزه های شهری و روستایی کشاورزی و منابع طبیعی:
- پخش سیل و تغذیه آبخوان در حوزه های شهری
- پخش سیل و تغذیه آبخوان در حوزه های روستایی
- پخش سیل و تغذیه آبخوان در حوزه های کشاورزی
- پخش سیل و تغذیه آبخوان در حوزه های منابع طبیعی



خبرگزاری ایسنا ( www.isna.ir )

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
هشت لیوان آب در روز درسته؟؟؟ (دکتر میرغضنفری)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند