آشنایی با مبانی مهندسی زراعت | تعبیرستان
آشنایی با مبانی مهندسی زراعتکشاورزی و باغداریکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

آشنایی با مبانی مهندسی زراعت

واژگان
ـ فیزیولوژی گیاهی:
علم مطالعه ی ساختارهای گیاهی.
ـ اکولوژی:
بوم شناسی ـ مطالعه ی محیط زندگی.
ـ ژنتیک:
شاخه ای از علم زیست شناسی است که درباره ی انتقال وراثت بحث می کند.
ـ بیوشیمی:
شیمی زیستی ـ مطالعه ی مبانی شیمایی موجود زنده.
ـ بیوتکنولوژی:
فن آوری زیستی.
زراعت
کشاورزی در مفهوم وسیع، به کشت و کار یا تولید محصولات زراعی گفته می شود و مترادف با زراعت است؛ به بیان دیگر، زراعت هنر و علم تولید و بهبود گیاهان زراعی به کمک استفاده ی کارآمد از منابع خاک، آب و دیگر عوامل تولید است و درواقع شاخه ای از علم کشاورزی ست که درباره ی اصول و عملیات اداره ی مزرعه جهت تولید محصولات زراعی به بحث و بررسی می پردازد.
ارتباط زراعت با علوم پایه و مهندسی
زراعت دارای جنبه های به هم پیوسته ای ازعلوم مانند ریاضی، فیزیک، شیمی و زیست شناسی است، هم چنین دراین علم جنبه های کاربردی علوم گیاهان زراعی، خاک شناسی، علوم زیست محیطی، اقتصاد و جامعه شناسی مورد بررسی قرارمی گیرد.
تاریخچه ی زراعت
کشاورزی اولین شغل بشر بوده است، انسان کشاورز از طریق عملیات داشت (کوددهی، آبیاری، مبارزه با آفات، امراض و علف های هرز) سبب غالبیت ترکیبات ژنتیکی پرتولید در جوامع گیاهی مورد کاشت شده است، دراین باره انتخاب آگاهانه نیز برای بهبود کیفیت انجام شد. زراعت از نیمه ی دوم قرن ۱۸ به تدریج جنبه ی علمی پیدا کرد و ثابت شد که این علوم ارتباط تنگاتنگی با خاک، گیاهان زراعی و محیط دارد.
امروزه تلاش ها و اقدامات کاملاً آگاهانه و بسیار دقیقی برای رسیدن به کمیت و کیفیت بیشتر و بهتر محصولات در سطح جهانی به عمل می آید. درنتیجه ی فعالیت های به نژادی بشر، گیاهان اهلی شده و وابستگی شدیدی به حمایت و فعالیت انسان پیدا کرده اند و بقای این نوع از گیاهان در طبیعیت بدون حمایت انسان ممکن نیست.
امروزه علم زراعت براساس علوم زیستی هم چون فیزیولوژی، اکولوژی، بیوشیمی، ژنتیک، میکروبیولوژی و بیوفیزیک تعریف شده است.
شاخه های علوم زراعت
درکشورما رشته ی زراعت و میکروبیولوژی اصلاح نباتات به ۶ گرایش زیر تقسیم می شود:
▪ زراعت:
زراعت دارای ۲ گرایش فیزیولوژی و اکولوژی است، هدف فیزیولوژی گیاهان زراعی بالا بردن سطح کمی و کیفی محصولات با توجه به خصوصیات درونی گیاه است که این امر به وسیله ی دست کاری های خارجی قابل بهبود است. برای نمونه از کودی خاص و یا تنظیم کننده ی رشد گیاهی به صورت خارجی برروی گیاه به منظور بالا بردن خصوصیات کمی و کیفی آن استفاده می شود.
اکولوژی گیاهان زراعی نیز به موضوعاتی چون انتخاب بهترین شرایط و زمان کاشت با توجه به اقلیم منطقه و شرایط رشدی گیاه و کاشت به شیوه های اکولوژیک به منظور ایجاد کمترین خسارت برای محیط زیست می پردازد برای نمونه در این علم بیان می شود که از قارچ تثبیت کننده فسفر هم زیست با ریشه ی گیاه زراعی به جای کود شیمایی فسفره استفاده شود.
▪ علف های هرز:
هدف از اشاعه ی این علم، مبارزه با علف های هرز مزارع گیاهان زراعی با استفاده از شیوه ها و یا روش هایی است که کمترین خسارت را به محیط زیست و سلامت انسان ها می رساند.
▪ آگرواکولوژی ( کشاورزی اکولوژیک):
درکشاورزی اکولوژیک شیوه های نوین با هدف به کارگیری کم و یا درصورت امکان عدم استفاده از مواد شیمیایی و مصنوعی به منظور حفظ محیط زیست و سلامتی انسان ها مطرح می شود. این گرایش در برخی ازمواقع با اکولوژی گیاهان زراعی و علف های هرز مشترکاتی دارد اما باید به این نکته توجه کرد که در این علم به جنبه های وسیع تری از مسایل محیط زیستی نسبت به ۲ گرایش پیش گفته پرداخته می شود.
▪ علوم و تکنولوژی بذر:
اهداف این رشته انجام فرآیند های گوناگون پیش از کاشت بذر به منظور بالا بردن توانایی بذوردر مقابله با شرایط محیطی همانند نور، سرما، شوری، گرما و ... است. برای نمونه با توجه به آن که بذر چغندرقند در زمان جوانه زنی نسبت به شوری خاک بسیار حساس است بنابرابن می توان از ماده ی شیمیایی خاص به منظور افزایش مقاومت بذر چغندرقند به شوری استفاد کرد. از سویی دراین علم مباحثی هم چون نگهداری ذخایر ژنی گیاهان زراعی، شرایط بهینه ی انبارداری بذرها، تکنیک های تولید بذر و گواهی آن مورد بررسی قرار می گیرد.
▪ اصلاح نباتات:
در این شاخه ازعلوم زراعت به شیوه های بهبود کیفیت توارثی گیاهان زراعی از طریق انجام عملیات دو رگ گیری پرداخته می شود برای نمونه تلفیق رقم گندم پرمحصول حساس به بیماری با گندم کم محصول مقاوم به همان بیماری منجر به پیدایی رقم پرمحصول مقاوم به بیماری می شود. نتایج این تلفیق می تواند به شیوه های گوناگون برای سال های متوالی در گیاه جدید تولیدی ماندگار باشد.
علم اصلاح نباتات وابستگی زیادی به علوم مهندسی ژنتیک و فیزیولوژی گیاهان زراعی دارد و محصول نهایی تولید شده باید قبل از ورود به بازار گواهی تائید بذر را کسب کند. لازم به توضیح است فرآیند تولید یک محصول جدید تا ورود آن به بازار ممکن است درطی ۱۰ ـ ۱۶ سال انجام گیرد.
▪ بیوتکنولوژی گیاهان زراعی:
این علم همانند اصلاح نباتات به بهبود کیفیت توارثی گیاهان زراعی به منظور بالا بردن سطح کیفی و کمی گیاهان زراعی تولیدی می پردازد. شایان ذکر است که این گرایش درمقایسه با علوم اصلاح نباتات ازمحدودیت های کمتری برخورداراست؛ در اصلاح نباتات برای انتقال ژن ها باید دو گیاه همانند، با یکدیگر تلفیق داده شوند؛ اما در بیوتکنولوژی می توان برای نمونه صفت مقاومت به سرما را از درخت گردو و یا حتی باکتری مقاوم به سرما به گیاه زراعی مورد نظر (برای نمونه گندم) منتقل کرد. باتوجه به آن که روش های مورد استفاده درعلوم بیوتکنولوژی بسیار پیشرفته است بنابراین این گرایش از رشته های فن آوری برتر به شمارمی آید.
لازم به توضیح است محصولات به دست آمده ی حاصل از دست کاری ژنتیک ممکن است مشکلات زیست محیطی خاصی نیز داشته باشند. در این شیوه فرآیند تولید یک محصول به نژادی شده به مدت زمان بسیار کوتاه تری(حدود ۱تا ۲سال نیاز دارد.)
راهکار پیشنهادی:
▪ افزایش عملکرد محصول
با افزایش بی رویه ی جمعیت جهان و نیاز روز افزون به مواد غذایی ۲راه پیشنهاد شده است:
۱) افزایش سطح زمین های زیرکشت
۲) افزایش میزان محصول در واحد سطح ( افزایش عملکرد)
افزایش سطح زیرکشت نیاز به سرمایه گذاری کافی و منابع جدید از قبیل خاک و آب دارد؛ این امر موجب شده است تا در اکثرکشورها، توسعه ی اراضی جدید قابل کشت را متوقف کرده و میزان معین و ثابتی برای زمین زراعی درنظرگیرند.
دربسیاری از کشورهای توسعه یافته اراضی قابل کشت صرف توسعه ی شهر ها، شهرک ها، جاده ها، فرودگاه ها، سدها، پارک های مصنوعی، مناطق حفاظت شده، جنگل کاری و... شده است. باتوجه به آن که گسترش سطح زمین های زراعی مستلزم سرمایه گذاری عظیم است بنابراین بهترین راه، افزایش محصول در واحد سطح است، درکشورما نیز به دلیل کمبود آب امکان افزایش سطح زیرکشت وجودندارد بنابراین افزایش عملکرد محصول بهترین گزینه دراین باره است. ازسویی درسال های اخیر مباحث زیست محیطی نیز اهمیت زیادی پیدا کرده وباید افزایش تولید محصول در واحد سطح همراه با حفظ و نگهداری از محیط زیست باشد.



تدوین:
مرتضی ملازاده ـ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر دانشگاه تهران
منابع:
۱ ـ مبانی زراعت عمومی، داریوش مظاهری و ناصر مجنون حسینی
۲ ـ اصول و مبانی زراعت، محمد رضا خواجه پور
۳– Hon son , A.A ۱۹۹۰ . Proctical hand book of agricalturp science , CRCP ress. Boca Rutona , Florida.
خبرگزاری ایسنا

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
حفظ قرآن توی یک ثانیه
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند