آنکه باد بکارد، توفان درو خواهد کرد | تعبیرستان
آنکه باد بکارد، توفان درو خواهد کردعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

آنکه باد بکارد، توفان درو خواهد کرد

در موضوع تقلب علمی، با دو رویکرد می توان وارد بحث شد. رویکرد اول یک رویکرد تربیتی و اخلاقی است. در این رویکرد آنچه مورد توجه است بخش اخلاق علمی، رعایت سنت های علمی، تربیت علمی و بلوغ علمی است که ذیلا به اجمال به این مفاهیم، می پردازیم...
مقصود از اخلاق علمی، پایبندی به موازینی است که به تدریج در جامعه علمی شکل گرفته تا از تخلفات اخلاقی، از جمله تقلب و عدم رعایت حقوق مالکیت معنوی افراد جلوگیری شود. سنت های علمی نیز پاره ای از قراردادهای نوشته و نانوشته ای است که در جامعه علمی به یک هنجار تبدیل شده است. این سنت ها برآنند که به نحوی از رفتارهای ناهنجار در جامعه علمی جلوگیری نمایند. برای مثال یکی از سنت های مورد قبول جامعه علمی، اعتماد است. اگر کسی یا کسانی از این اعتماد سوءاستفاده کنند و یا مرزهای آن را مخدوش کنند، دچار نوعی ناهنجاری علمی شده اند.
نمونه این افراد کسانی هستند که برای مثال، هم زمان یک مقاله را برای چند مجله ارسال می کنند. در حالی که امروز هر محقق جوانی می داند که این کار برخلاف سنت های رایج علمی پذیرفته شده است و اگر کسی یا کسانی این کار را انجام دهند و هم زمان مقاله ای را برای دو یا چند مجله علمی ارسال کنند و اتفاقا در هر دو مجله پذیرفته شود، شما ملاحظه خواهید کرد که چگونه مرزهای اعتماد در جامعه علمی که نتیجه عدم تبعیت از یک سنت پذیرفته شده علمی براساس اعتماد است، در هم خواهید ریخت.
اما در مورد تربیت علمی باید به نحوه پرورش یک محقق و پژوهش اشاره کرد. اینکه پژوهشگران در چه محیطی تربیت علمی یافته اند و نزد چه کسانی شاگردی کرده اند و خلاصه اینکه به هنگام رشد و نمو علمی خویش تا چه حد مهارت و کارایی یافته اند. تقلب های علمی معمولا توسط کسانی رخ می دهد که تربیت علمی صحیحی نداشته اند.
بلوغ علمی فرآیندی است که یک پژوهشگر در طی سالیان درازی از تحقیق و پژوهش به آن دست می یابد و براساس همین بلوغ اعتبار پیدا می کند، مقاله منتشر می کند، به داوری مقالات می پردازد و... کسانی که این بلوغ علمی را طی نکرده اند و می خواهند یک شبه ره صد ساله را بپیمایند، متاسفانه از جمله کسانی هستند که بیشتر به تقلب و تخلف علمی آلوده می شوند.
رویکرد اجتماعی
رویکرد دوم در بررسی تخلفات و تقلب علمی، رویکردی اجتماعی است.
در این رویکرد افراد متقلب و متخلف نه اینکه گناهکار شناخته نشوند، اما گفته می شود که آنها نیز خود قربانیان سیاست هایی هستند که در یک جامعه به مرور زمان شکل گرفته است.
در این رویکرد که عمدتا بر ریشه یابی تقلبات و تخلفات علمی استوار است، گفته می شود اولا نظام اطلاع رسانی صحیحی در مورد پدیده های علمی وجود ندارد. برای مثال روزی ملاحظه می کنید که نوشتن دو فصل از یک کتاب که توسط یک ناشر بین المللی منتشر خواهد شد به عنوان یک موفقیت بزرگ علمی بر صفحه اول رسانه نقش می بندد، لذا کسانی فکر می کنند که این یک موفقیت بی نظیر است. این امر آنها را وسوسه می کند تا شاید نام آنها نیز بر صفحه اول رسانه ها نقش ببندد و چون توانایی چنین کاری را ندارند، با کمال تأسف به تقلب، کپی برداری و هر عمل زشت دیگری از جمله استخدام مترجم، نویسنده و تحلیل گر می پردازند تا شاید به چنین مقصودی دست یابند.
ثانیا کسی یا کسانی به عمد و با هدف های معین تلاش می کنند به علت حضور در مراکز قدرت و ثروت و تصمیم گیری و سیاست گذاری و قانون گذاری، نوعی برنامه ریزی کنند تا آنچه را که خود به آن دست یافته اند، ملاک و ضابطه ارزشگذاری باشد و لذا از آنجا که این ارزش گذاری های کاذب و نادرست و غیرعلمی ملاک بسیاری از امتیازات، چه امتیازات معنوی و چه امتیازات مادی در جامعه می شود، عده ای بدون آنکه بدانند در این دام گرفتار می شوند و به تقلب و تخلف علمی روی می آورند، بدون آنکه خود بدانند چه می کنند. در حالی که صحنه گردان و مسببان اصلی این نابسامانی علمی کسانی هستند که با اعمال ضوابط و قوانین نادرست و نابه جا و غیرعلمی عده ای را به این سمت سوق می دهند.
اما مساله سوم در این رویکرد یا در این نوع بررسی، وجود یک نوع نابرابری و بی عدالتی در صحنه های علمی یک جامعه است. وقتی عالمان واقعی و دانشمندان و پژوهشگران سختکوش مورد فراموشی قرار می گیرند و آنها که از ادب علمی محروم اند خود را در صفوف مقدم نشان می دهند و جا می زنند، این عمل یا این فرآیند خود به خود به فرآیند پرورش متقلب و متخلف علمی منجر خواهد شد.
علاوه بر این دو رویکرد که مورد اشاره قرار گرفت و برای هر یک از آنها نیز شقوقی مطرح شد، به این نکته نیز باید اشاره کنیم که متاسفانه در جامعه ما فضایی به وجود آمده است که تشخیص سره از ناسره را بسیار دشوار و مشکل کرده است. شاید این امر هم خود بر پیچیدگی موضوع تقلب و تخلف در فضای علمی افزوده باشد. به هر حال آنچه که باید مورد توجه قرار گیرد، این است که باید بدانیم: «هر که باد بکارد توفان درو خواهد کرد.» فراموش نکنیم آنچه که گفته شد، تنها به جامعه ما اختصاص ندارد، بلکه همه جوامع، حتی جوامع پیشرفته نیز دچار چنین مشکلاتی بوده و هستند. مهم این است که ما بتوانیم با این گونه ناهنجاری های بدون افراط و تفریط، برخوردی منطقی داشته باشیم.
نه آنچنان که تخلف و تقلب علمی را امری ساده بینگاریم و نه آنچنان که تقلب و تخلف علمی را به سان مرگ و نیستی علم تلقی کنیم. علاوه بر این، دو مرکز مهم در تصحیح و اصلاح و جلوگیری از ریشه های چنین پدیده زشت و غیراخلاقی می توانند اقدام کنند. اول دانشگاه ها و اساتید آن که باید محققانی تربیت کنند که همراه علم و دانش، اخلاق را نیز بیاموزند و تربیت علمی پیدا کنند و دوم رسانه ها که نقش بسیار تعیین کننده و حساس در این زمینه دارند.
اول اینکه از کاه کوه نسازند، و دوم اینکه محققان و پژوهشگران واقعی عرصه علم و دانش را جستجو کنند و معرفی کنند و سوم اینکه در این زمینه ها با اهل فن و صاحب نظر و خبره مشورت کنند. رسانه ها در این زمینه ها باید حساس باشند و امور خود را به افراد بی تجربه و بی اطلاع نسپارند. همه آنچه که گفته شد در کنار سایر نکاتی که دیگر اساتید و محققان گفته اند تا حدودی می تواند ما را از این پدیده زشت دور نگاه دارد.
ان شاءا....



دکتر علی منتظری و دکتر احمدرضا مرادی
هفته نامه سپید ( www.salamatiran.com )

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
ماجرای آبروداری خدا (استاد دارستانی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند