سیاست های مدیریت ریسک در بخش کشاورزی ـ بخش پایانی | تعبیرستان
سیاست های مدیریت ریسک در بخش کشاورزی ـ بخش پایانیکشاورزی و باغداریکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

سیاست های مدیریت ریسک در بخش کشاورزی ـ بخش پایانی

▪ خبرنگار:
یکی از مشکلات اساسی در بیمه ی کشاورزی اطلاعات نامتقارن است. توضیح دهید که اطلاعات نامتقارن در بیمه ی محصولات کشاورزی چه مشکلاتی را به دنبال دارد؟
سیاست های مدیریت ریسک در بخش کشاورزی ـ بخش پایانی
ـ مهندس اردستانی :
اطلاعات نامتقارن بدان معنا است که اطلاعات کشاورز در زمینه ی خطرات تهدید کننده ی محصولش بیشتراز اطلاعاتی است که ما داریم. این موضوع همواره به عنوان مشکل اساسی دربیمه ی کشاورزی مطرح بوده و هست. اطلاعات نامتقارن منجربه ایجاد ۳ مشکل اساسی در پوشش بیمه ی کشاورزی می شود.
۱) انتخاب نادرست (Adverse Selection):
هنگامی که کشاورزان دانش بیشتری درباره ی عوامل خسارت زای قابل بیمه شدن داشته باشند، درنتیجه اقدام به خرید خطراتی می نمایند که که احتمال وقوع آن ها بیشتر است. بنابراین درمقابل خرید بیمه هایی که احتمال وقوع آن ها پایین است تمایلی از خود نشان نمی دهند. این موضوع درنهایت موجب کاهش توده(جمعیت) بیمه ای شده وتناسب ریسک پولینگ را برهم خواهد زد. از آنجایی که حق بیمه ها براساس میانگین خسارات وارده به کلیه کشاورزان محاسبه شده است این موضوع موجب خواهد شد که غرامت های پرداختی نسبت به حق بیمه های جمع آوری شده فزونی یابد و منجر به افزایش نسبت خسارت گردد.
۲) مخاطرات اخلاقی (Moral Hazard):
به عنوان تغییر رفتار کشاورز پس از خرید بیمه نامه مطرح می باشد، که همان تغییر مدیریت و تغییر الگوی کشت مناطق است. به بیان دیگر کشاورزان پس از خرید بیمه نامه ها ازمحصول خود مراقبت نکرده و عملیات های لازم را دراین زمینه انجام نمی دهد یا اقدام به کشت محصولاتی می نماید که مناسب آن منطقه یا اقلیم نیست. بنابراین دراثر این بی توجهی میزان تولیدات شان کاهش می یابد. دراین جا چون کشاورز مطمئن است که بیمه خسارت های وارده به محصولش را پرداخت می کند در نتیجه نیازی نمی بیند که ازمحصول خود مراقبت لازم را به عمل آورد. به بیان دیگر پس از وقوع خسارت کشاورز منافع حاصل از بیمه و هزینه نگهداری محصول را با یکدیگر مقایسه می نماید، به طوری که ممکن است درنهایت تصمیم به رها کردن محصول را مد نظر قرار دهد که این موضوع یکی از مهم ترین مشکلات مطرح در بیمه های انفرادی می باشد.
۳) کلاهبرداری (Fraud):
کلاهبرداری نیز مانند انتخاب نادرست برداشت اشتباهی از واژه مخاطرات اخلاقی است. اما نکته قابل توجه این است که مفهوم کلاهبرداری کاملا متفاوت با مخاطرات اخلاقی است.
منظور از کلاهبرداری سوء استفاده هایی که درتمام بیمه ها وجود دارد، برای نمونه ممکن است که کشاورز محصولی راکشت نکرده باشد یا دراصل چنین کشتی درمنطقه وجود نداشته، اما اظهار می کند که کشت این محصول را داشته است.
به بیان دیگر، زدوبندهایی که ممکن است پشت پرده میان ارزیاب و کشاورزو غیره رخ دهد به عنوان کلاهبرداری مطرح می باشد. مشکلات ناشی از کلاهبرداری درتمام بیمه ها وجود دارد اما دربخش کشاورزی به ویژه دربیمه های فردی بسیارحادتر و شدیدتراست.
در دنیا برای کاهش این مشکلات به ویژه دربیمه های فردی راهکارهای مختلفی اندیشیده شده است اما دوباره با مشکل مواجه می شوند، چراکه بیمه گذاران حرکت های جدیدی را درمقابل هر یک ازاین راهکارها به کار می گیرند. به همین دلیل است که دنیا از بیمه های فردی به سوی بیمه های عمومی و منطقه ای تغییرجهت داده است. دربیمه های گروهی ومنطقه ای به دلیل وجود شرایط خاص و به حد اقل رسیدن اطلاعات نامتقارن صددرصد تولید منطقه و قیمت محصول تحت پوشش بیمه قرارداده شود. چراکه دربیمه های انفرادی ۷۰ درصد تولید، و درصدی از قیمت را به دلیل مشکلات اخلاقی و.... تحت پوشش قرارمی دهند. بنابراین مشاهده می شود که دربیمه های گروهی و منطقه ای هم تخفیف های معنی دار و هم تسهیلات ویژه ای مطرح است.
ـ کارشناس بیمه :
در کشور ما صندوق بیمه باید به اجبار الگوی کشت نادرست را مورد حمایت قرار دهد
اکثر ابزارهای حمایتی گرایش به مدیریت بحران دارند، این درحالی ست که فرهنگ بیمه در واقع مدیریت ریسک است!
▪ خبرنگار:
میزان تاثیرگزاری بیمه برای ترغیب کشاورزان به اصلاح الگوی کشت در یک منطقه چگونه است؟
ـ مهندس فرزانه:
هنگامی که محصولی با مزیت نسبی درمنطقه ای تحت حمایت بیمه قرارمی گیرد، این موضوع سبب می شود که کشاورزان به کشت آن محصول علاقمند شوند. چرا که ممکن است کشاورزان به دلیل ریسک بالا تمایلی به کشت آن محصول نداشته باشند.
بکارگیری بیمه و ترغیب کشاورزان به کشت محصولی خاص نشان دهنده ی پویایی بیشتر دربخش کشاورزی و صنایع وابسته به آن است. این موضوع از جمله اهداف کشورهای درحال توسعه دربخش کشاورزی است.
هدف از بیمه در این کشورها ابزاری حمایتی درجهت کاهندگی ریسک است. این درحالی ست که اجرای چنین طرحی درکشورما به ساختار کشاورزی کشور و میزان حمایت دولت بستگی دارد.
بیمه می تواند مجموعه ای ازقوانین و استانداردها را در قالب قراردادها مد نظر قرار دهد. چرا که برای پوشش بیمه ای واحدهای تولیدی نیازمند مجموعه ای از شرایط و استانداردها هستیم، بالطبع واحدهایی که شرایط مورد نظر را نداشته باشند، نمی توانند به طورکامل از مزایای بیمه بهره مند گردند.
درکشورما به دلیل مشکلاتی چون« خرد بودن اراضی، نبود الگوی کشت مناسب و غیره » در زیرساخت های بخش کشاورزی، در عمل بیمه نمی تواند به نحو مطلوب خدمات خود را ارائه دهد.
البته این نکته قابل ذکر است که صندوق بیمه نمی تواند به عنوان متولی بخش، سیستم یا نظام کشت را تغییرداده واعلام کند که استفاده از این سازوکار از نظر بیمه ای غلط است. چرا که در کشور ما صندوق بیمه باید به اجبار این سیستم های غلط را از طریق بیمه تحت حمایت خود قرار دهد. تنها اقدامی که صندوق بیمه می تواند در این زمینه انجام دهد این است که در زمان پرداخت غرامت تا حدی عوامل سوء مدیریتی را از میزان غرامت کم کند.
برای نمونه صندوق بیمه، هم اکنون درحال تعریف شرایط استانداردی با توجه به اهداف توسعه ی پایداروالگو برداری از تجارب سایر کشورها است این استانداردها برای دام، طیور و آبزیان تعریف شده است اما برای باغات به دلیل مشکلاتی کند تر انجام می شود.
امید است که دراین زمینه به نتیجه ی واحدی رسیده و محیط های استانداردی را تعریف کرده و پس ازاین مرحله اقدام به بیمه کردن، کنیم. این درحالی ست که با اجرای بیمه های تضمین تولید و درآمد این استانداردها خود به خود تعریف شده اند.
بنابراین هنگامی که، بیمه گذاران ناچار به استاندارد کردن محیط های تولیدی شوند. این موضوع به تدریج باعث افزایش مدیریت وارتقاء تولید خواهد شد. همان طورکه می دانیم، بیمه ی کشاورزی در اکثر کشورها حمایت دولت ها را به همراه دارد. بنابراین، ضرورتاً بیمه ی کشاورزی دراین کشورها زیاد به دنبال مدیریت ریسک نیست.
بلکه بخش های خصوصی بیشتربه دنبال مدیریت ریسک هستند. تا به این وسیله تعادل میان منابع و مصارف خود برقرارنمایند.
▪ خبرنگار:
دولت یا وزارت جهاد کشاورزی دراین زمینه چه کمک هایی را می تواند انجام دهند؟
ـ مهندس فرزانه:
تعریف محیط های استاندارد برعهده ی متولی بخش است. با توجه به تجارب ۲۰ سال گذشته بخشی از زیر بخش های کشاورزی قادر به تعریف این استانداردها با شرایط مورد نظرهستند.
همان طورکه پیش ازاین نیزعنوان شد، صندوق بیمه دربخش دام و طیور، این استانداردها را تعریف کرده است، اما تعریف این استانداردها باید با هماهنگی بخش کشاورزی انجام گیرد. چنان چه برای اجرای شرایط مورد نظر، بخش کشاورزی هماهنگی های لازم را با صندوق بیمه نداشته باشد، این موضوع باعث ایجاد مشکلاتی در ارزیابی خسارت می شود. بنابراین صندوق معتقد است که باید با تعامل بیشتر با بخش کشاورزی و متولی بخش این کار را انجام شود.
▪ خبرنگار:
آیا بخش ترویج می تواند در این زمینه ی به بیمه کمک کند؟
ـ مهندس فرزانه:
بخش ترویج می تواند کمک شایانی در زمینه ی اشاعه فرهنگ بیمه در میان مردم داشته باشد. درحال حاضر در بخش کشاورزی صندوق های حمایتی زیادی وجود دارند.
برای نمونه می توان به صندوق کمک به خسارت دیدگان اشاره کرد این صندوق درکار خود از ابزار بیمه ای استفاده نمی کند. بلکه سازوکار این صندوق این گونه است که در زمان بروز خسارت با یک ارزیابی منطقه ای به کشاورزان غرامت پرداخت می شود، چراکه اکثر ابزارهای حمایتی، گرایش به سوی مدیریت بحران دارند، این در حالی است که فرهنگ بیمه در واقع مدیریت ریسک است.
بنابراین همان گونه که کشاورز درابتدای کشت خود، به دنبال تامین نهاده های مورد نظرش است. باید در فکر بیمه ی محصول خود نیز باشد. تا بیمه را به عنوان ابزاری برای اطمینان خاطرخود تصور کند. دراین زمینه بخش ترویج می تواند کمک های شایانی به صندوق بیمه داشته باشند.
▪ خبرنگار:
به اعتقاد شما دلیل عدم گرایش بخش خصوصی به صنعت بیمه ی کشاورزی چیست؟
ـ مهندس فرزانه:
بخش خصوصی به چند دلیل نتوانسته است وارد عرصه ی بیمه ی کشاورزی شود، یکی از مهم ترین این دلایل، ماهیت ریسک دربخش کشاورزی ازنظرشدت، تنوع ریسک وحجم بالای خسارت است.
باتوجه به مطالعات انجام شده و تعاملاتی که با بخش خصوصی داشتیم به این نتیجه رسیدیم که بخش خصوصی می تواند درعرصه هایی چون بیمه ی عوامل تولید مانند ابزارتولید، ماشین آلات، ساختمان ها و تأسیسات به فعالیت بپردازد. چراکه سود فعالیت دراین زمینه بیشتراز فعالیت در بخش هایی چون زراعت، دام، طیور و آبزیان است. روشن است که سود و منفعت شرکت های خصوصی می تواند درانتخاب نوع بیمه دخیل باشد.
نکته دیگری که دراین زمینه باید به آن توجه کرد این است که بیمه ی کشاورزی مانند سایر بیمه ها اختیاری است. ازسوی دیگر فرهنگ بیمه پذیری مانند بیمه های تجاری هنوز درجوامع روستایی جا نیفتاده است. به همین دلیل سطح بیمه ی کشاورزی در کشورما معمولاً پایین است به طوری که با حجم بالای خسارت ها هم خوانی ندارد که بتواند تعادلی منطقی میان منابع و مصارف بیمه ای به وجود آورد.
ـ مهندس اردستانی:
همان طورکه آقای مهندس فرزانه اشاره کردند، یکی ازمهم ترین دلایل عدم تمایل بخش خصوصی در ورود به عرصه ی بیمه ی کشاورزی ناتوانی مالی این بخش برای مقابله با مخاطرات سیستماتیک است. شرکت های خصوصی درهیچ نقطه ای ازدنیا توانایی رویارویی با مخاطرات گسترده با حجم خسارات بالا را ندارند و حق بیمه هایی که دریافت می کنند به میزانی نیست که بتوانند به وسیله آن مخاطرات سیستماتیک را پوشش دهند به علاوه کشاورزان به ویژه کشاورزان خرده پا، ازتوانایی مالی لازم جهت پرداخت چنین حق بیمه ها یی برخوردار نیستند.
از سوی دیگر شرکت های بیمه گر اتکایی اساسا تمایلی به ورود به این عرصه را از خود نشان نمی دهند. بنابراین دولت ها با توجه به توان مالی بالا همواره به عنوان اصلی ترین بیمه گر اتکایی در تمامی کشورها مطرح هستند. اصولا شکل گیری بیمه ی کشاورزی پایدار بدون حمایت دولت غیرممکن است.
دربرخی از کشورها بخش خصوصی وارد عرصه بیمه ی کشاورزی شده است اما تنها درزمینه ی خسارت های غیروابسته(Independent ) مانند بیمه ی تگرگ فعالیت می کنند. چراکه ماهیت تگرگ این گونه نیست که تمامی منطقه ی تحت پوشش بیمه به طورکامل دچار خسارت گردد.
درحال حاضر بخش خصوصی در چارچوب قوانین ومقررات ویژه ای به عنوان بازوی اجرایی مطرح است وهزینه های اجرایی به شکل پرداخت سوبسیدهای دولتی در قبال انجام کاربه این شرکت ها پرداخت می شود.
هدف از بکارگیری بخش خصوصی نوآوری، ابتکار، افزایش کمیت و کیفیت عنوان شده است. بنابراین مشاهده می شود که بخش خصوصی هیچ گاه وارد عرصه هایی چون بیمه ی خشکسالی، سرما، عدم تلقیح ناشی از نوسانات دمایی و.... نمی شود. بخش خصوصی تنها زمانی می تواند وارد این عرصه ها شود که از حمایت دولت برخوردار باشد و بتواند درطرح بیمه ای مورد نظر میزان سوبسیدها و سیستم اتکا را مشخص کند. در این صورت اگر خسارت های عمومی ومنطقه ای روی دهد این دولت است که وارد عرصه شده و با کمک های خود، موقعیت شرکت های خصوصی را تثبیت کرده تا این شرکت ها بتوانند درسال های آینده نیز به فعالیت خود ادامه دهند.
▪ خبرنگار:
در یک جمع بندی کلی به نظرشما مناسب ترین راهکاری که تا کنون در نظام بیمه ای کشور ما اجرا شده است، چه بوده است؟
ـ مهندس اردستانی:
بهترین راهکاراستفاده از بیمه های گروهی و منطقه ای است. چراکه با استفاده از این شیوه ی بیمه ای می توان مشکلات ناشی از اطلاعات نامتقارن را به حداقل رساند، دلیل عمده این است که دربیمه های گروهی زمانی غرامت پرداخت می شود که تولید منطقه ازسطح تضمین شده، کمترشود نه تولید فردی یک کشاورز!
بنابراین تولید کشاورزان به طور جداگانه و فردی مورد ارزیابی قرار نمی گیرند. برای نمونه اگر تولید کشاورزی از۱۰تن به ۷تن کاهش یابد، اما تولید منطقه ی مورد نظر بیش ازمیانگین و سطح تضمین شده باشد به این کشاورزغرامتی پرداخت نخواهد شد. اما زمانی که تولید منطقه ی مورد نظر کاهش یابد، به تمامی کشاورزان با توجه به کاهشی که درمیانگین تولید منطقه ایجاد شده غرامت پرداخت می شود. درنتیجه اگر دراین سیستم بیمه ای، کشاورزان مدیریت بهتری داشته باشند و تولید خود را افزایش دهند بیمه گر به آن ها نمی گوید با توجه به تولید خوبی که داشته اید به شما غرامت پرداخت نمی شود، بلکه براساس کاهشی که در تولید منطقه به وجود آمده، به تمام کشاورزان غرامت پرداخت می شود.
برای نمونه اگر تولید منطقه ای ۴۰ درصد کاهش یابد، این ۴۰درصد غرامت به کشاورزان با عملکرد بالا نیز پرداخت می شود. بنابراین، کشاورزانی که دارای مدیریت بهتری هستند ازیک سو به دلیل مدیریت خوب محصول بهتری برداشت کرده و ازسوی دیگر به دلیل کاهش تولید منطقه به میزان ۴۰ درصد غرامت دریافت می کنند.
درمقابل این امکان وجود دارد افرادی که مزرعه خود را رها کرده و مدیریت مطلوبی نداشتهاند، به شدت دچارخسارت می شوند یا حتی ممکن است که هیچ محصولی برای برداشت نداشته باشند. لذا براساس بیمه ی منطقه ای تنها ۴۰درصد خسارت به این افراد پرداخت می شود در نتیجه به میزان ۶۰درصد دچار زیان می شوند، در واقع این میزان خسارت ایجاد شده مربوط به سوء مدیریت این افراد است. بنابراین از سوی صندوق بیمه غرامتی برای این ۶۰ درصد به کشاورزان دارای مدیریت ضعیف پرداخت نخواهد شد. این سازوکار باعث می شود که کل منطقه تصمیم به افزایش تولید گرفته و مدیریت مطلوب تری را ارائه دهند. پس از بیمه های تکمیلی و عملکرد می توان به بیمه ی قیمت و درآمد به عنوان راهکار هایی مناسب در این بخش اشاره کرد.
ازجمله مواردی که می توان در زمینه ی بیمه ی عملکرد به آن اشاره کرد این است که دربیمه ی عملکرد امکان دارد که کشاورزبه دلیل کاهش تولید دچار خسارت نشود وعملکردش کاهش پیدا نکند، اما ممکن است قیمت ها به شدت کاهش پیدا کند بنابراین ازنظر درآمد به شدت زیان می بینند. نمونه ی بارزی که دراین زمینه می توان به آن اشاره کرد کاهش قیمت سیب ارومیه در چند سال پیش است؛ چراکه به دلیل افت قیمت کسی حتی حاضر به جمع آوری این محصول ازپای درختان هم نشد، این درحالی بود که باغات استان تولید بسیارخوبی داشتند.



گفت و گو:
زهرا شعبان زاده ـ خبرنگار اقتصاد کشاورزی سرویس مسائل راهبردی خبرگزاری دانشجویان ایران
خبرگزاری ایسنا ( www.isna.ir )

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
راحت ترین عذاب جهنم (حجت الاسلام دانشمند)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند