برنامه های یارانه کشاورزی | تعبیرستان
برنامه های یارانه کشاورزیکشاورزی و باغداریکشاورزی و دامپروری و شیلاتعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

برنامه های یارانه کشاورزی

دخالت دولت در بازار محصولات غذایی و فیبری از سابقه ای طولانی برخوردار است. قوانین مربوط به غلات در انگلیس، به عنوان مثال کلاسیک اعطای یارانه های کشاورزی به منظور
برنامه های یارانه کشاورزی ایجاد موانع تجاری، بسیار مورد بحث قرار گرفته اند. این قوانین که برای چندین قرن، واردات و صادرات غلات در بریتانیای کبیر و ایرلند را تحت تاثیر خود قرار می دادند، بالاخره در سال ۱۸۴۶ لغو شدند.
در ایالات متحده، اتخاذ سیاست های جدید اعطای یارانه کشاورزی همگام با اجرای طرح نیودیل و طبق «قانون تعدیل کشاورزی» در سال ۱۹۳۳ آغاز شد. در حالی که موانع تجاری در رابطه با کالاهای کشاورزی و هر کالای دیگری هم چنان پا برجا بودند، قانون مذکور قدرت تعیین کف قیمت را نیز به دولت اعطا کرد و در عین حال خرید محصولات از طرف دولت ، معطل ماندن زمین و نیز طرح هایی جهت کاهش عرضه از طریق معدوم کردن دام ها را به همراه آورد. معطل گذاشتن زمین و معدوم کردن دام ها، اغلب اجباری بود و گاهی نیز دولت خساراتی را که در جریان اجرای این طرح ها به کشاورزان وارد می شد جبران می کرد(Benedict ۱۹۵۳).
از اوایل دهه ۱۹۳۰، دولت های کشورهای ثروتمند سراسر دنیا، از مجموعه ای گیج کننده از طرح های مختلف برای حمایت از کشاورزان و ارائه یارانه به آنها استفاده کرده اند. از سوی دیگر دولت های کشورهای فقیر که بخش بزرگی از جمعیت آن ها به کشاورزی اشتغال دارند، به مالیات بندی و نظارت بر کشاورزی گرایش داشته اند. در کشورهایی مثل کره جنوبی و تایوان، با رشد درآمدها و کاهش تعداد کشاورزان، دولت از جریمه کردن کشاورزان به ارائه کمک مالی و حمایت از آنها در برابر واردات تغییر موضع داده است. این کشورها به همراه ژاپن، امروزه از بالاترین نرخ اعطای یارانه و حمایت (protection) برخوردارند.
اشکال پشتیبانی ( support) از کشاورزان در کشورهای مختلف و در رابطه با محصولات گوناگون، متفاوت است و این اشکال مختلف، اثرات متفاوتی را بر کشاورزی و دیگر بخش های اقتصاد وارد خواهند کرد.
در این مقاله برخی از اشکال اصلی این پشتیبانی ها، بررسی شده و اثرات آنها به طور خلاصه بیان می گردند. اگرچه من غالبا از واژه های پشتیبانی و یارانه به جای یکدیگر استفاده می کنم، اما بیشتر پشتیبانی ها در بخش کشاورزی، به شکل یارانه مستقیم به درآمد کشاورزان یا یارانه مستقیم به تولید نیست، بلکه این پشتیبانی ها به صورت غیرمستقیم صورت می گیرد.
اقتصاددان ها، اعطای یارانه ها در بخش کشاورزی را به دلایل مختلفی مورد انتقاد قرار داده اند. آن ها معتقدند که این یارانه ها اولا، درآمد مصرف کننده ها و مالیات دهندگان را به صاحبان ثروتمند زمین ها منتقل می کنند. ثانیا ضررهای خالصی که غالبا «زیان رفاهی» نامیده می شوند را به جامعه تحمیل کرده و هیچ فایده اجتماعی مشخصی ندارند(Johnson ۱۹۹۱; Sumner ۲۰۰۳).
ثالثا این یارانه ها مانع حرکت به سمت تجارت بین المللی آزادانه شده و لذا هزینه های خالصی را بر اقتصاد جهانی وارد می آورند (Johnson ۱۹۹۱; Sumner ۲۰۰۳).
مدافعان یارانه های کشاورزی ادعا می کنند که این قبیل برنامه ها، بازار کالاهای کشاورزی را تثبیت کرده، به کشاورزان کم درآمد کمک نموده، بازدهی های بسیار پایین سرمایه گذاری در بخش کشاورزی را بالا برده، به توسعه روستایی کمک کرده، انحصار موجود در عرضه مواد اولیه و در صنایع بازاریابی محصولات کشاورزی را جبران کرده، به تضمین امنیت ملی غذایی کمک نموده، یارانه های کشاورزی ارائه شده از سوی دیگر کشورها را جبران کرده و خدمات متنوع و مختلف دیگری را فراهم می آورند.
با این وجود، اقتصاددان هایی که تلاش کرده اند تا هریک از این فواید را به اثبات برسانند، هرگز قادر به انجام این کار نبوده اند (Gardner ۱۹۹۲; Johnson ۱۹۹۱; Wright ۱۹۹۵).
دولت آمریکا به غلات، دانه های روغنی، پنبه، شکر و تولیدات لبنی به میزان قابل توجهی یارانه می دهد. اغلب دیگر کالاهای کشاورزی، از جمله گوشت گاو، گوشت خوک، ماکیان، علوفه، میوه جات، خشکبار درختی و سبزیجات (که حدود نیمی از کل ارزش تولیدات این بخش را به خود اختصاص می دهند)، تنها از پشتیبانی حداقلی دولت برخوردارند.
برنامه های کشاورزی دولت آمریکا در سالیان اخیر، حدود ۲۰ میلیارد دلار از بودجه سالانه دولت را به خود اختصاص داده است. البته هزینه های بودجه، معیار چندان مناسبی برای روشن شدن میزان پشتیبانی یا یارانه اعطا شده به شمار نمی آید.
برخی از طرح های یارانه ای، از قبیل تعرفه های وارداتی، در عمل برای دولت درآمدهای مالیاتی به وجود می آورند، اما هزینه هایی را نیز بر مصرف کننده ها تحمیل می کنند که این هزینه ها از درآمدی که از این طریق برای دولت ایجاد می شود، فراتر می روند.
براساس ارقام اعلام شده از سوی سازمان توسعه و همکاری های اقتصادی (OECD)، در ایالات متحده، نرخ متوسط « پشتیبانی از تولیدکننده» نسبت به ارزش تولید محصول ، برای کالاهایی که به شدت مورد پشتیبانی قرار می گیرند، از حدود ۵۵درصد برای کالایی مثل شکر، تا حدود ۲۲درصد برای دانه های روغنی متغیر است. این نرخ، برای کالاهایی که از حمایت کمتری برخوردارند، کمتر از ۵درصد می باشد.
نرخ « پشتیبانی از تولیدکننده» در میان اعضای OECD، (که گروهی از کشورهای با درآمد بالا را در بر می گیرد)، به طور متوسط با ۳۱ درصد درآمد کل به دست آمده از تولید غلات، دانه های روغنی، شکر و محصولات دامی برابر است. ارزیابی گستره وسیعی از برنامه های دولتی، از جمله پشتیبانی های قیمتی و موانع تجاری را که درآمد را به سوی تولیدکننده ها و مالکان زمین ها انتقال می دهند، در نظر می گیرند. البته شاخص های ارائه شده، اندازه انتقال درآمد را بر حسب پول اندازه گیری می کنند، اما تلاشی برای ارزیابی اثرات این طرح ها بر تولید یا درآمد خالص صورت نمی دهد. بالاترین نرخ متوسط پشتیبانی، در رابطه با برنج (حدود ۸۰درصد) اعمال می شود.
در مورد محصول برنج اغلب پشتیبانی ها به صورت ایجاد موانع تجاری و پرداخت های مستقیم اعمال می شود. پشتیبانی از کشاورزها که دولت های کره و ژاپن صورت داده اند، بخش بزرگی از کل یارانه جهانی تخصیص داده شده به برنج را تشکیل می دهد. بالاترین نرخ متوسط پشتیبانی ملی برای کالاهای اساسی، در نروژ، سوئیس، ایسلند، ژاپن و کره اعمال می شوند.
متوسط یارانه در نروژ، سوئیس و ایسلند، حدود ۶۵ تا ۷۵درصد از ارزش تولید محصول است. در ژاپن و کره نیز نرخ پشتیبانی، ۶۰ تا ۶۵درصد است. پایین ترین نرخ های یارانه (کمتر از ۴درصد) در استرالیا و زلاندنو وجود دارند. متوسط نرخ حمایت در اتحادیه اروپا، تقریبا با ۳۵درصد از ارزش تولید محصول برابر است.
اشکال ارائه یارانه ها، در کشورهای مختلف و نیز در رابطه با کالاهای گوناگون، متفاوت است. اشکال اساسی اعطای یارانه عبارتند از:
۱) پرداخت هایی که مستقیما به کشاورزها و مالکان تعلق می گیرد،
۲) حمایت های قیمتی که همراه با ذخیره سازی و خریدهای دولت صورت می گیرند.
۳) مقرراتی که کف قیمت را بر اساس موقعیت، مصرف کننده محصول یا ویژگی هایی دیگر تعیین می کنند.
۴) یارانه هایی که برای مواردی چون بیمه محصولات، واکنش به بلایای طبیعی، اعتبار، بازاریابی و آبیاری زمین های کشاورزی ارائه می شوند.
۵) یارانه هایی که در رابطه با صادرات اعطا می شوند.
۶) موانع تجاری که از طریق سهمیه بندی، تعرفه یا مقررات ایجاد می شوند. طرح های کنترل عرضه ای چون الزامات مربوط به معطل گذاشتن زمین، سهمیه بندی تولید یا طرح های مشابه، غالبا با پشتیبانی های قیمتی یا برنامه هایی دیگر همراه می شوند. علاوه بر آن، دولت های حاکم در کشورهای ثروتمند، به تحقیق و توسعه در بخش کشاورزی، بهبود و ایجاد برخی زیرساخت های کشاورزی و روستایی نیز کمک می کنند.
میزان تاثیر یارانه های ارائه شده به شکل آنها بستگی دارد. برنامه های اعطای یارانه به زمین، نوعا سبب می شوند که درآمد از مصرف کننده ها و مالیات دهندگان، به صاحبان زمین ها و به ویژه به مالکان منابع مورد استفاده در تولید محصولات کشاورزی انتقال یابد. به عنوان مثال شواهد به وضوح نشان می دهند که یارانه های ارائه شده به زمین، به افزایش نرخ اجاره زمین منجر می شود.
به عبارت دیگر، یارانه های تخصیص داده شده به کشاورزی، به یارانه هایی به نفع مالکان زمین تبدیل می شوند. ارزش بازاری دارایی های خلق شده توسط دولت، مانند سهمیه های تولید و فروش، کاملا به عواید طرح دولتی مرتبط است. اگر اعمال سهمیه، تولید را با محدودیتی روبه رو کند، قیمت محصول افزایش یافته و ارزش حق تخصیص داده شده به صاحبان سهمیه ها افزایش می یابد.
این گونه برنامه های سهمیه بندی، غالبا تا چند دهه ادامه می یابند (سهمیه بندی توتون در آمریکا، شش دهه و سهمیه های مواد لبنی در کالیفرنیا و کانادا، بیش از سه دهه به طول انجامیدند). با این وجود، جالب است که قیمت بازاری سهمیه های قابل مبادله، نوعا تنها چهار برابر عایدی سالانه حاصل از تملک این سهمیه ها است (Johnson ۱۹۹۱). این نکته بدان معنا است که دارندگان این سهمیه ها، از ادامه یافتن طرح ها مطمئن نیستند.
یارانه های کشاورزی، با ایجاد محرک هایی برای استفاده از زمین کمیاب و دادن انگیزه به کشاورزها برای تولید برخی محصولات به جای محصولات دیگر، سبب تحریک تولید اضافی محصولات مورد نظر دولت می شوند. این که یک طرح تا چه اندازه به افزایش تولید محصول مورد نظر بیانجامد به ویژگی های طرح مورد نظر بستگی دارد. طرح های کشاورزی واقعی، معمولا از اعطای یارانه به هر واحد محصول یا پشتیبانی های قیمتی که در کتاب های درسی، مورد بحث قرار می گیرند بسیار پیچیده تر هستند.
نکته مهم این است که حذف یارانه تنها یک محصول، تولید آن محصول را بسیار بیشتر از زمانی که یارانه های همه محصولات به طور همزمان حذف گردند، کاهش خواهد داد. از آنجا که اغلب زمین های کشاورزی، مورد استفاده قرار خواهند گرفت، اقتصاددان ها انتظار دارند که در صورت حذف یکباره همه یارانه های کشاورزی، تعدیلات نسبتا کوچکی در کل تولیدات کشاورزی آمریکا صورت گیرد. البته تغییراتی در ترکیب تولید کالاها روی خواهد داد.
در ایالات متحده، به منظور آن که افزایش تولید ناشی از یارانه ها محدود شود، سابقا کشاورزان ملزم می شدند تا بخشی از زمین ها را در ازای یارانه های ارائه شده معطل بگذارند. این شیوه هنوز هم در اتحادیه اروپا و ژاپن مورد استفاده قرار می گیرد. ایالات متحده اخیرا از سه طرح پیچیده پرداخت به غلات، دانه های روغنی و پنبه به طور همزمان استفاده کرده است.
در درجه اول، کشاورزها «پرداخت های مستقیمی» را که از قیمت رایج در بازار مستقل بوده و عمدتا براساس سابقه تولید محصول مورد نظر، به کشاورزان اعطا می شوند را دریافت می کنند. نکته مهم این است که بر زمین هایی که این مبالغ را دریافت می کنند، محدودیت هایی نیز تحمیل می شود، اما حتی در صورتی که کشاورزان، محصولاتی غیر از آن چه که به آن پرداخت صورت می گیرد، بکارند یا زمین را بدون استفاده رها کنند، باز هم این مبالغ را دریافت می نمایند.
در درجه دوم کشاورزها «پرداخت های ضدچرخه ای» نیز دریافت می کنند. بدان معنی که هر چه قیمت محصول مورد نظر کمتر باشد، پرداخت بیشتری صورت می گیرد. البته این نوع پرداخت نیز به کاهش انعطاف پذیری در کاشت محصول منجر نمی شود. این دو نوع پرداخت، کشاورزان را ملزم نمی سازند که محصولی خاص را کشت کنند. با این حال از آنجا که تداوم یا افزایش پرداخت ها به تولید محصول مورد نظر بستگی دارد، این دو طرح می توانند محرک هایی را برای تولید بیشتر فراهم آورند. (Sumner ۲۰۰۳).
سومین نوع از پرداخت های یارانه ای، یعنی «وام فروش»، به طور معکوس با قیمت رایج محصول در بازار متناسب است و مستقیما به تولید فعلی آن نوع محصول خاص بستگی دارد. اندازه گیری اثر این پرداخت ها بر تولید مشکل است، با این وجود اقتصاددان ها معتقدند که در غیاب این گونه پرداخت ها، تولید محصولاتی که یارانه به آنها تعلق می گیرد، کاهش خواهد یافت.
یکی از مناقشه برانگیزترین جنبه های طرح های یارانه کشاورزی در دهه های اخیر، اثر آنها بر تجارت بین المللی بوده است. گیل جانسون (۱۹۵۰) این موضوع را بیش از پنجاه سال پیش مطرح کرد. در جریان شدت گرفتن جهانی شدن، یارانه ها و موانع تجاری در بخش کشاورزی که از پیگیری مزیت های رقابتی در این بخش، ممانعت به عمل می آورند، بیش از پیش در روابط و مذاکرات تجاری مشکل ساز شده اند.
برنامه های یارانه ای مربوط به بخش کشاورزی که در ثروتمندترین کشورها مورد استفاده قرار می گیرند، سبب شده اند که مذاکرات تجاری چندجانبه، پیچیده تر شده و ایجاد بازارهای باز در سطوح گسترده با موانعی مواجه شود.
دولت آمریکا در اوایل تصویب موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت (GATT) (یعنی در دهه ۱۹۴۰ و اوایل دهه ۱۹۵۰) برنامه های یارانه کشاورزی خود را مشمول این مذاکرات نکرد، طوری که به مدت سه دهه از آزادسازی در بخش کشاورزی ممانعت به عمل آورد. بالاخره در دهه ۱۹۸۰، آمریکا کاهش محرک های تولیدی در بخش کشاورزی را در دستور کار قرار داد. ایالات متحده در جریان مذاکرات تجاری، از تجارت آزادتر در کشاورزی حمایت کرد و تمایل خود به حذف موانع وارداتی و یارانه های کشاورزی مخل تجارت را در صورتی که دیگران نیز همین کار را بکنند، اعلام کرد. اما کشورهای اروپایی، ژاپن و کره در مقابل این خواسته مقاومت کردند. با این حال، با انعقاد موافقتنامه GATT سال ۱۹۹۴ که به ایجاد سازمان تجارت جهانی (WTO) منجر شد، پیشرفت اندکی به سوی آزادسازی آغاز شد.
همچنین قانون یارانه بخش کشاورزی که در سال ۱۹۹۶ در آمریکا ب تصویب رسید، با اصلاح تدریجی یارانه های این بخش همخوانی داشت. با این وجود، با تصویب طرح های یارانه ای جدیدی که به ایجاد اعوجاج در بخش کشاورزی آمریکا منجر شده اند، اعتبار این کشور در مذاکرات WTO کاهش یافته و بنابراین کاهش سوبسیدها و رفع موانع تجاری به تعویق افتاده اند.
بعد از تصویب «لایحه کشاورزی» در آمریکا در سال ۲۰۰۲ و آغاز مذاکرات دور دوحه WTO، در مذاکرات تجاری، یارانه های کشاورزی به موضوعی با اهمیت برای بسیاری از شرکت کنندگان کمتر توسعه یافته تبدیل شده است.
کشورهای توسعه نیافته خاطرنشان ساخته اند که اثر یارانه های ارائه شده از سوی کشورهای ثروتمند در بخش کشاورزی و در نتیجه کاهش قیمت محصولات داخلی، سبب متضرر شدن کشاورزان در کشورهای توسعه نیافته شده است. اعطای یارانه به پنبه در آمریکا، مثالی واضح در این رابطه است. برخی از فقیرترین کشورها در آفریقای غربی، به طور سنتی صادرکننده پنبه بوده اند. این کشورها طی سال های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ با قیمت جهانی پنبه که در محدوده ۳۵ سنت تا ۵۵ سنت به ازای هر پوند متغیر بود، روبه رو شدند. در همین حال ، به ازای هر پوند پنبه،
۷۰ سنت از محل یارانه ها به اضافه قیمت بازار نصیب تولیدکنندگان پنبه در آمریکا (بزرگ ترین صادرکننده دنیا) می شد. اقتصاددانان تخمین زده اند که اگر در این دوره یارانه های ارائه شده در رابطه با پنبه در آمریکا اعمال نمی شدند، صادرات پنبه در این کشور، به میزان چشمگیری کمتر شده و قیمت جهانی پنبه، به میزان ۱۰ تا ۱۵درصد بالاتری می رفت. کاهش یارانه های کشاورزی در آمریکا و دیگر کشورهای ثروتمند، به تولیدکنندگان پنبه و دیگر کشاورزها در کشورهای فقیر کمک خواهد کرد و علاوه بر آن، سبب شروع فرآیندی خواهد شد که بیشتر از آنکه روی دریافت کمک به منظور تحریک رشد اقتصادی حساب کند، به تجارت متکی خواهد بود. در کشورهای ثروتمند نیز مالیات دهنده ها به دو طریق منتفع خواهند شد. با پرداخت یارانه های کمتر به کشاورزها در کشورهای خود و با پرداخت یارانه های کمتر به مردم کشورهای فقیر به مالیات دهندگان فشار کمتری وارد می شود. WTO، فروم اصلی برای پیگیری اصلاح سیاست های جهانی کشاورزی به شمار می رود، اما این نهاد به تنهایی کافی نیست.
اگرچه یارانه های بخش کشاورزی در کشورهای ثروتمندی از قبیل ایالات متحده، در کل رقمی قابل توجه است، اما برای اکثر رای دهنده ها، از اهمیت سیاسی نسبتا پایینی برخوردار است. دلیل ادامه یافتن اعطای این یارانه ها، این است که هزینه تحمیل شده به هر رای دهنده به شکل افزایش مالیات و افزایش قیمت مواد غذایی، اندک است. با این وجود، بهر ه ای که هر یک از کشاورزان از این شرایط کسب می کنند، بسیار زیاد است. لذا شرایط سیاسی داخلی به گونه ای است که انتقال پول از حوزه گسترده ای از رای دهنده ها به گروهی بسیار کوچک تر، همچنان ادامه خواهد یافت. رای دهنده ها، توجه بسیار کمی به این مساله دارند، اما یارانه های بخش کشاورزی، برای رفاه اقتصادی گروه بسیار کوچک تر، حیاتی به شمار می رود. این مشکل تنها منحصر به یارانه های کشاورزی نبوده و در واقع، مساله ای اساسی در اقتصاد سیاسی است. (به مدخل «رفتار اقتصادی» مراجعه شود). با این وجود از آن جا که امروزه توجه زیادی به این مساله صورت می گیرد، افراد بیشتری می توانند از مضرات یارانه های بخش کشاورزی آگاه شوند.



نویسنده: دانیل سامنر
درباره نویسنده
دانیل سامنر، استاد دپارتمان اقتصاد کشاورزی و منابع در دانشگاه کالیفرنیا و رییس مرکز مسائل کشاورزی در این دانشگاه است. وی سابقا معاون اقتصادی وزارت کشاورزی آمریکا بود.
مترجم: محمدصادق الحسینی، محسن رنجبر
منابعی برای مطالعه بیشتر
Alston, Julian M., and Jennifer S. James. “The Incidence of Agricultural Policy.” Chapter ۳۳ in B. L. Gardner and G. C. Rausser, eds., Handbook of Agricultural Economics. Vol. ۲. Amsterdam: Elsevier, ۲۰۰۲. Pp. ۱۶۸۹–۱۷۴۹.
Benedict, Murray R. Farm Policies of the United States, ۱۷۹۰–۱۹۵۰: A Study of Their Origins and Development. New York: Twentieth Century Fund, ۱۹۵۳.
Gardner, Bruce L. “Changing Economic Perspectives on the Farm Problem.” Journal of Economic Literature ۳۰ (March ۱۹۹۲): ۶۲–۱۰۱.
Johnson, D. Gale. Agriculture and Trade: A Study of Inconsistent Policies. New York: John Wiley and Son, ۱۹۵۰.
Johnson, D. Gale. World Agriculture in Disarray. ۲d ed. London: Macmillan, ۱۹۷۳. ۱۹۹۱.
Organization of Economic Cooperation and Development. Agricultural Policies in OECD Countries: Monitoring and Evaluation. Paris: OECD, ۲۰۰۳.
Sumner, Daniel A. “Implications of the USA Farm Bill of ۲۰۰۲ for Agricultural Trade and Trade Negotiations.” Australian Journal of Agricultural and Resource Economics ۴۷, no. ۱ (۲۰۰۳): ۱۱۷–۱۴۰.
Wright, B. D. “Goals and Realities for Farm Policy.” In D. A. Sumner, ed., Agricultural Policy Reform in the United States. Washington, D.C.: AEI Press, ۱۹۹۵. Pp. ۹–۴۴.
روزنامه دنیای اقتصاد ( www.donya-e-eqtesad.com )

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
جنها دو جور هستند (حجت الاسلام محمدی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند