معماری کلیسای سورپ سرکیس | تعبیرستان
معماری کلیسای سورپ سرکیسمهندسی عمران و معماریفنی و مهندسیعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

معماری کلیسای سورپ سرکیس

معماری کلیسای «سورپ سرکیس» از معماری سنتی کلیساهای ارامنه اقتباس شده و شیوه های نوگرایانه معماری دوره ساخت (پهلوی دوم)، تاثیری بر شکل گیری و اصول ساخت کلیسا نداشته است و از شرایط سیاسی و فرهنگی زمان خود متاثر نشده است.
کلیسای «سورپ سرکیس» بین هشت کلیسا و سه ماتورا موجود در تهران، بزرگ ترین کلیساست. معماری کلیسای «سورپ سرکیس» از معماری سنتی کلیساهای ارامنه اقتباس شده و شیوه های نوگرایانه معماری دوره ساخت (پهلوی دوم)، تاثیری بر شکل گیری و اصول ساخت کلیسا نداشته است و از شرایط سیاسی و فرهنگی زمان خود متاثر نشده است.
کلیسا، مشتق از واژه یونانی اکلزیا به معنای فضایی برای گردهمایی مومنان و عبادت و راز و نیاز با پروردگار است. همچنین به معنای جایگاهی برای حفظ میراث و هویت فرهنگی ـ مذهبی مومنان محسوب می شود.
کلیسای ارمنی
کلیسای ارمنیان از بدو اعلام مسیحیت به عنوان دین رسمی ارمنستان در سال ۳۰۱ میلادی کاملا مستقل از دستگاه رسمی کلیسا بوده و رنگ و بوی خاص خود را داراست. از آنجا که ترویج مسیحیت در ارمنستان توسط دو نفر از حواریون حضرت مسیح(ع) به نام های «راطلیموس» و «طاطاوس» مقدس صورت پذیرفت، تشکیلات دینی ارمنیان به نام «کلیسای مقدس مرسلین ارمنستان» نامیده می شود و مرکزیت عالی روحانیت آن، کلیسای «اچمیاتزیین مقدس» (۳۰۱ ـ ۳۰۳ میلادی) است که خود نخستین کلیسای ارمنی است.
ساخت کلیسا در ایران
به طورکلی ساخت کلیسا در ایران به سه دوره اصلی تقسیم می شود:
ـ کلیساهایی که از ابتدای نشر مسیحیت تا قرن ۱۳ ـ ۱۴ و نیمه دوم قرن ۱۵ ساخته شدند.
ـ کلیساهایی که از دوره صفویه تا قاجاریه بنا نهاده شدند.
ـ کلیساهایی که در قرن ۱۹ و ۲۰ میلادی ساخته شدند.
خلیفه گری ارامنه تهران
خلیفه گری ارامنه تهران که قبلا تحت پوشش خلیفه گری ایران و هندوستان بود، در سال ۱۳۲۴ ش (۱۹۴۵ م) تاسیس شد و ساختمان آن در صحن کلیسای حضرت مریم(س) واقع در خیابان سی تیر بنا نهاده شد. این ساختمان بعدها پس از انتقال خلیفه گری به محل جدید فعلی، مبدل به مدرسه ارامنه شد که هنوز پابرجاست. در پی تغییر اسقف اعظم تهران در سال ۱۳۴۰ ش (۱۹۶۰ م)، تصمیم به ساخت بنای جدیدی جهت خلیفه گری ارامنه تهران گرفته شد. به همین منظور فرد خیری به نام «مارکار سرکیسیان» زمینی در خیابان کریم خان زند، نبش خیابان استاد نجات الهی (ویلا)، خریداری کرد که پس از فوت وی، پسرانش به نام های «گورکن و وازگن سرکیسیان» کار احداث کلیسا را دنبال کردند؛ ساخت کلیسا در ماه مه ۱۹۶۴ م (۱۳۴۳ ش) با تشریفات مذهبی آغاز شد و در سال ۱۹۷۰ میلادی (۱۳۴۹ ش) پایان یافت و در سال ۱۹۷۲م، خلیفه گری ارامنه تهران به محل جدید منتقل شد و کلیسا به نام «سورپ سرکیس» نامگذاری شد. کلیسای «سورپ سرکیس» ششمین کلیسای ساخته شده در تهران است. اولین کلیسا در تهران، کلیسای «سورپ گئورک» است که در سال ۱۷۹۵ میلادی در محله بازار، ساخته شد و آخرین کلیسا، کلیسای گریگوری لوساوریچ، در محله مجیدیه است که در سال ۱۹۸۲ م ساخته شده است.
معرفی بنا
محل قرارگیری این کلیسا به لحاظ موقعیت شهری، مرکزیت بیشتری دارد و از قالب محلی دیگر کلیساهای تهران خارج شده و نقش عمومی تری به خود گرفته است. موقعیت قرارگیری این کلیسا با عملکردش به عنوان نهادی که به اداره امور جامعه ارامنه می پردازد و تمام موسسات، کلیساها، مدارس و گورستان های ارامنه را تحت پوشش و کنترل خود دارد، کاملا سازگاری دارد.
پلان
پلان کلیسا به صورت صلیب محصور در یک مستطیل است، این صلیب از داخل دیده می شود ولی از فرم خارجی آن قابل تشخیص نیست. فضای داخلی شامل: ورودی، شبستان، قسمت خواندن دعا و مراسم عشای ربانی، محراب و حجره هایی در طرفین محراب است. کلیسا دارای سه ورودی است، ورودی اصلی که بزرگ تر است و ورودی فرعی در طرفین آن که کمی نسبت به آن عقب رفته و در زیر برج های ناقوس قرار گرفته اند. شبستان دارای دو ردیف نیمکت است؛ به طوری که راهرویی برای رسیدن به محراب ایجاد کرده است.
روبه روی درهای فرعی دو مسیر باریک تر در قست شمالی و جنوبی کلیسا وجود دارد که عبور مومنان را میسر می کند. قسمت اجرای مراسم مذهبی و دعای کشیش با یک اختلاف سطح از شبستان جدا شده بدین ترتیب حریم و سلسله مراتبی برای این فضا ایجاد شده است. حجره های طرفین محراب به غیر از ورودی که از داخل شبستان باز می شود، ورودی های جداگانه ای دارد که به حیاط باز می شود. حجره ها به عبادت های خصوصی تر و اتاق کشیش اختصاص دارد. محراب در شرقی ترین نقطه کلیسا قرار دارد و تمام جایگاه ها به سوی آن رو کرده، ورودی اصلی نیز رو به آن گشوده می شود؛ محراب به صورت فرورفتگی نیم دایره با قوس نعل اسبی است و برای حفظ حریم به وسیله دو پلکان در طرفین از بقیه فضاها جدا شده است.
در وسط محراب میز مقدس قرار دارد و در بالای آن تصویر حضرت مریم که حضرت مسیح را در آغوش دارند، منقوش است.
در ضلع شمالی قبل از محراب، حوضچه سنگی غسل تعمید قرار گرفته است. حوضچه در حدود یک متر ارتفاع دارد و کشیش، کودکان را با آب مقدس در آن غسل می دهد. در قسمت شمالی و جنوبی تورفتگی به عرض یک متر و طول پنج متر ایجاد شده که محل کتاب انجیل و جایگاهی برای روشن کردن شمع است. بر فراز ورودی اصلی بالکن گروه کر قرار دارد.
نقاشی ها
تزیینات داخل کلیسا منحصر به نقاشی است و از تزیینات مجسمه وار و افراط گرایانه خودداری شده است تا موجب فصل رابطه بین مومنان و سران مذهبی که خود رابطی بین مومنان و مسیح(ع) هستند، نشود. بر دیواره بالای محراب تابلو نقاشی رنگ روغن اثر «آودیک آیوازیان» مشاهده می شود که تقلیدی از اثر میکل آنژ در کلیسای واتیکان است. این نقاشی لحظه معراج حضرت مسیح (ع) را به آسمان نشان می دهد. دیگر نقاشی کلیسا، تصویر یحیی تعمیددهنده است که عیسی مسیح را غسل می دهد، این نقاشی بر فراز حوضچه غسل تعمید قرار دارد که نقاشی دیگری از مصلوب شدن حضرت مسیح را نشان می دهد. نقاشی های روی شیشه پنجره های کلیسا از داستان های مذهبی ـ ملی الهام گرفته اند.
نماها
نمای کلیسا بسیار ساده و خالی از هر گونه تزیین است. ساختمان کلیسا به صورت شرقی ـ غربی و نمای اصلی آن رو به غرب است. در نمای اصلی طرح سنتوری به گونه ای تغییر یافته وجود دارد تا نمایی یکپارچه ایجاد شود، این نما دیدگان را به بالا می کشاند تا برج های ناقوس و نهایتا گنبد دیده شود. سه بازشوی عمودی نمای اصلی که رو به بالکن داخلی باز می شود در کنار هم مثلثی را ایجاد کرده، جهتی به بالا را نشان گر است.
پنجره ها و بازشوها
پنجره ها به صورت عمودی و کشیده با قوس نیم دایره هستند که در نمای اصلی کوتاه تر و در نماهای شمالی و جنوبی بلندترند (نمای شرقی بازشویی ندارد). پنجره ها مزین به تصاویری از داستان های انجیل است؛ به طوری که از خارج به داخل دیدی وجود ندارد و تنها نور گذرنده از این پنجره ها امکان دیده شدن تصاویر را از داخل کلیسا فراهم می آورد و به این صورت نور محدودی وارد فضای کلیسا می شود.
گنبد
نقطه عطف و شاخص نمای کلیسا گنبد آن است؛ شکل گنبد تفاوت بارز آن را با دیگر کلیساها خصوصا کلیساهای غربی نشان می دهد. گنبد بر یک طوق ۱۶ ضلعی قرار دارد که آن نیز خود بر یک هشت ضلعی مستقر بر یک چهار ضلعی استوار است و بار خود را از طریق چهار طاق به چهار ستون منتقل می کند؛ مانند طرح و نوع بارگذاری گنبدهای عصر بیزانس که خود آغازگر این تحول بودند. غیر از تمبوک ها (روزنه های دیواره گنبد) شکاف های بزرگی بر بدنه گنبد ایجاد شده است تا نور فزاینده ای به درون کلیسا راه یابد.
برج های ناقوس
برج های ناقوس که از فرم گنبد تبعیت می کنند، هشت ضلعی واقع بر مکعب هستند. برج ها به طور متقارن در طرفین نمای اصلی با بدنه کلیسا و شبستان، ادغام شده است. ناقوس که این روزها کمتر به صدا درمی آید، با نیروی برق کار می کند.
جنبه های سمبولیک و نمادین بنا
مؤمنانی که در کلیسا جمع می شوند، آدم هایی همیشه نیازمند به آموزش دینی فرض می شوند که از طریق موعظه، پیوند خود را با بزرگان مذهب، استوار می دارند؛ موعظه، گفتاری یک سویه در عالم کلیساست که هرگز پایان ندارد. با توجه به این رابطه است که فضای داخلی کلیسا شکل گرفته و آراسته می شود. از این رو هر چه در فضای داخلی کلیسا می بینیم، در جهت تداوم ارتباط بین مؤمنان و مسیح (ع) بوده و خود سخنگوی اعتقادات و مفاهیم مذهبی هستند. آنچنان که حتی پنجره ها ارتباط مستقیمی با فضای خارج برقرار نمی کند و نوری محدود وارد فضای کلیسا می شود تا در پرتو آن نقاشی ها، رابطه ها، تناسبات و رنگ ها که همه در راستای ارتباطات مذهبی اند، دیده شوند. شبستان نمادی از زندگی روزمره است که در آن مسیر و هدف مشخص است، ورودی اصلی روبه سوی محراب دارد و از ابتدا و انتهای مسیر مشخص است. ورودی ها سه تا هستند و نمادی از خدای پدر، خدای پسر و خدای روح القدوس هستند. کلیسا ملکوت خداوند بر زمین است که شرط ورود به این مکان دین داری و گذشتن از این ورودی هاست.
کلیسا از سه قسمت تشکیل شده است:
ـ خیمه اجتماع
ـ جایگاه مقدس که محل اجرای مراسم مذهبی است
ـ جایگاه اقدس القدوس که میز قربانی (میز مقدس) در وسط آن قرار گرفته است و در میان آن سنگ صخره قرار دارد که عبارت «عیسی فرزند خدا» روی آن حک شده است.
ـ هر یک از این سه قسمت حریم خود را دارند و برای رسیدن به آنها باید سلسله مراتبی را طی کرد؛ به طوری که مسیر وسط که عریض تر است مخصوص عبور سران مذهبی است و عبور مردم عادی از مسیرهای باریک رو به سوی درهای فرعی صورت می گیرد.
ـ کلیسا بر ۱۶ ستون استوار است به نام ۱۲ حواری و ۴ قدیس نگارنده انجیل و رسم بر آن است که برای ساختن کلیسا، پس از تهیه طرح و قبل از عملیات ساختمانی، سنگ بنای آن باید تبرک شود و طی مراسمی، سنگ های مرمرین در محل های تعیین شده مطابق نقشه نصب می شود و آنگاه عملیات ساختمانی آغاز می شود.
جایگاه اقدس القدوس
جایگاه اقدس القدوس (محراب) کلیسا، نقطه عطف و هدف محسوب می شود، آنچنان که همه جایگاه ها، رو به سوی آن دارند، مؤمنان رو به آن می ایستند و همه میرها به آن ختم می شود و در قسمت راس صلیب پلان قرار دارد. از آنجا که مسیحیان اعتقاد به ظهور مسیح (ع) از شرق دارند، بنابراین رو به محراب، جایگاه ظهور مسیح (ع) می ایستند.
گنبد
گنبد کلیسا، نمادی از سر حضرت مسیح محسوب می شود و عناصر و اعضای دیگر کلیسا، در واقع اعضای بدن مسیح (ع)، که طبق تعلیمات حواریون ساخته شده است. گنبد بر چهار ستون به نام قدیسین نگارنده انجیل «متی، یوحنا، لقا و مرقوس» استوار است. این گنبد شفاف رو به آسمان دارد و شیشه های آسمانی رنگی که به نظر می رسد از آسمان مایه گرفته، با آن درآمیخته و خود را به سوی آن بالا می کشاند. نوری که از روزنه های گنبد وارد می شود، بر روحانیت و معنویت فضای داخلی می افزاید.
مدت ساخت کلیسا
از آنجا که مسیحیان عدد هفت را عددی مقدس و عدد خدا می دانند، مدت زمان ساخت کلیسا را هفت سال قرار می دهند و از اینجاست که ساخت کلیسای «سورپ سرکیس» در حدود هفت سال طول کشید.
کلیسای «سورپ سرکیس» در سال ۱۳۷۹ ش. نوسازی و مرمت اساسی شده است.



گیگاپارس

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
بعد از مشورت حجامت کنید (دکتر حسینی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند