کوبا - معماری استعمار جمهوریت، انقلاب | تعبیرستان
کوبا - معماری استعمار جمهوریت، انقلابمهندسی عمران و معماریفنی و مهندسیعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

کوبا - معماری استعمار جمهوریت، انقلاب

چندی پیش، به همت <جامعه مهندسان مشاور>، گروهی از معماران ایران سفری دو هفته ای به کوبا داشتند. در این سفر معماران فرصت یافتند با معماری گذشته و حال این کشور آشنا شوند. مهندس شهاب الدین ارفعی یکی از معمارانی بود که این سفر را تجربه کرد. یادداشت کوچک زیر از ایشان است.
نخست باید اشاره نمود که لیدر این تور علمی سرکار خانم مهندس ماه فرید مصطفوی بود که برنامه دقیق و جامعی برای سفر تنظیم کرده بود. هدف های سفر عبارت بود از بازدید از سایت های شهری و بافت های تاریخی که عموما از طرف یونسکو به ثبت رسیده اند، بازدید از تک بناهای با ارزش تاریخی و فرهنگی، آشنایی با دفاتر طراحی شهری و نیز بخش هایی از شهرداری ها که طرح های شهری را عهده دار هستند و با کادرهای خود اقدام به طراحی های شهری مورد نیاز شهر می کنند. در کنار این مکان های مشخص، بازدید و پرس و جوی مفصل و بسیار مفیدی از مرکز زلزله شناسی و پیشگیری از سوانح طبیعی بود؛ سازمانی برای شرایط اضطراری. همچنین فرصتی بود برای دیدار از چند آکادمی و مدرسه هنری.
ماکت شهر
یکی از ناب ترین موضوعات در این سفر، بازدید از ماکت عمومی شهر بود؛ شهر هاوانا. ماکت کامل با مقیاس یک هزارم. در این ماکت حتی حیاط داخل خانه ها هم مشخص بود. این ماکت بزرگ از بلوک ها و قطعات کوچکی تشکیل می شد که روی ریل حرکت می کردند و به هم می چسبیدند. ماکت روی شاسی بزرگی در فضایی مسقف قرار داشت. در جایی مثل گالری یا موزه شهری که سقف یک تکه سبک اسپیس فریم داشت. از نکات جالب این ماکت این بود که ساختمان ها به سه دسته تقسیم شده بودند و هر دسته رنگ خود را داشتند دسته اول شامل ساختمان های دوره استیلا ی اسپانیا بر کوبا بود، دسته دوم ساختمان های دوره استقلا ل کوبا تا انقلا ب و روی کار آمدن کاسترو را شامل می شد و ساختمان های دسته سوم هم ساختمان های بعد از انقلا ب بودند. بدین ترتیب با دیدن همین یک ماکت می شد گشتی پانصدساله در شهر هاوانا داشت.
یک نکته جالب دیگر اینکه وقتی می خواهند ساختمانی تازه جای یکی از همین ساختمان ها بسازند، ماکت آن ساختمان را با همین مقیاس می سازند و در دل ماکت شهر قرار می دهند تا ببینند سازگاری دارد یانه. بدین ترتیب ماکت همیشه به روز است و هیچ نقطه نامکشوفی در آن نیست.
دوره های معماری
دوره اسپانیا در معماری کوبا، بیشتر معماری کلا سیک و گوتیک است و شاید هم معماری نئوکلا سیک. در دوره جمهوریت این معماری رنگ و بوی بومی هم می گیرد، ضمن اینکه نسیم مدرنیسم هم به تن آن می خورد. تقریبا شبیه ماجرایی که در ایران دوره اول پهلوی داریم. اما ساختمان های پس از انقلا ب، بیشتر رفرنس ساختمان های دوره خروشچف به بعد را دارند. تا دوره خروشچف معماری کوبا خیلی بحران زده است، ولی بعد از آن به آرامش می رسد و این را در حجم بنا می توان دید هرچند که از ظرایف معمارانه هنوز هم دور است. درحقیقت شاید بتوان گفت ساختمان های مدرنیستی سوسیالیستی به سبک شوروی.
نقش زمین
در کوبا مالکیت خصوصی بر زمین وجود ندارد. زمین های شهری منظورم است. پس زمین ارزش افزوده ای پیدا نمی کند که مالک را به هوس تخریب ساختمان موجود و ساختن بنایی با فضای مسقف بیشتر در آن نماید. بافت و مجموعه های شهری، بدین ترتیب کمتر در معرض بازسازی ها و تغییرات هستند. از طرف دیگر، هنوز هم اتومبیل تبدیل به وسیله مسلط حمل و نقل نشده که لزوم تعریض ها و تخریب ها در معابر و دسترسی ها به موضوع حادی تبدیل شود.
مرمت و بهسازی
در امر مرمت و بازسازی، امروزه چون عطف زیادی به این امور هست و به دلیل اینکه یونسکو بسیاری از این آثار را ثبت کرده است، سبب شده که با دیدگاه مرمت و بازسازی، بافت ها و تک بنا ها را نگهدارند نه با دیدگاه حفاظتی. دیدگاه و روش عملشان هم به ظاهر بسیار انسانی تر از بسیاری جاهای دیگر است. مثلا در هاوانا، جایی در مرکز شهر داشتند بافتی را بازسازی می کردند. ساکنین آنجا را در کمپی موقتی که با خانه های سبک پیش ساخته و کانکس فراهم شده بود، درست در کنار بافت درحال بازسازی اسکان داده بودند و احتمالا خود همین ساکنین هم در امر ساخت و بازسازی بافت و خانه های خودشان، از نظر کاری و یدی با پروژه همکاری می کردند. بافت پس از بازسازی تحویل همان ساکنین داده می شود و کمپ برچیده می شود.
هاوانا و شهرهای دیگر
معماری هاوانا، مثل بقیه پایتخت های جهان، باد مدرنیسم بیشتر به اندامش خورده، ولی شهرهایی مثل سانتیاگو، اصالت خود را هنوز حفظ کرده اند. در سانتیاگو تغییرات جدید کمتر مشهود است. بخشی از معماری شهر از دوره اسپانیا مانده و بخش غالب آن یادگار معماری دوران جمهوریت است.
باله ونقاشی
در شهر خیلی کوچکی به نام بایامی، دانشکده ای با پنجاه سال سابقه بود که در آن فقط دو رشته تدریس می شد؛ باله و نقاشی. ۲۵۰ نفر دانشجو از تمام جهان داشت، از بیست کشور مختلف. بیشترشان از کشورهای حوزه کارائیب بودند ولی از لبنان هم دانشجویانی داشت که باله می آموختند. این دانشکده ۴۵ نفر استاد ثابت و حدود ۲۰ استاد پاره وقت و موردی داشت. موسس دانشکده خانمی بود که نیم قرن پیش بالرین بوده و از آکادمی باله مسکو فارغالتحصیل شده بود و این دانشکده را پایه گذاری کرده بود. دانشکده به صورت شبانه روزی اداره می شد؛ به صورت پانسیون. شاید از تجملا ت خبری نبود، ولی مثلا در تمام ساعات شبانه روز یک پزشک و پرستار کشیک در خدمت دانشجوها بودند. در کنار دانشکده، عمارتی بود، قصری شاید، که قرار بود بازسازی و مرمت شده به عنوان موزه به دانشکده الحاق شود.
روش و جوهر مرمت
به نظر می رسد که روش های مرمتی کوبا خیلی برای ما کارساز نیست. ما در کشورمان مشکل زلزله را داریم و استحکام بخشی لرزه ای برای ما مهم است، آنها علی رغم داشتن زلزله، با موضوع حادتری نیز مواجهند که گرباد است. پس ساختمان را باید سنگین سازی کنند تا در برابر گردباد دوام بیاورد. تکنیک هایی که به خصوص در نما استفاده می کنند، نشان می دهد که به راحتی از تکنولوژی و مصالح نوین بهره می برند و تقیدی خاص به استفاده کامل از مصالح سنتی ندارند. اجازه نمی دهند وجود و حرمت آثار تاریخی سبب اختلا ل در زندگی امروزشان شود. در داخل شهر، جایی را دیدیم که آمده بودند نقطه ای از مسیر قنات را باز کرده بودند، دور آن را با نرده و حفاظ گرفته بودند که مردم بیایند تماشا کنند و لذت ببرند، ولی در بخش های دیگر کار و زندگی امروزی تداوم داشت.



شهاب الدین ارفعی
روزنامه اعتماد ملی

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
کدام مزاج بهتره؟ (استاد میرغضنفری)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند