هشت راهبرد مورد استفاده ابرخلاقان | تعبیرستان
هشت راهبرد مورد استفاده ابرخلاقانعلم و فناوریدانستنیها
×
بستن

هشت راهبرد مورد استفاده ابرخلاقان

سالیان سال، پژوهشگران بسیاری كوشیده اند تا از طریق تحلیل های آماری، نبوغ را مطالعه كرده و به كمك انبوهی از داده ها و اطلاعات، معمای نبوغ را روشن نمایند. هاولوك الیس، در سال ۱۹۰۴ طبق مطالعاتی كه روی نوابغ انجام داد، به این نتیجه رسید كه اكثر نوابغ پدرانی بالای ۳۰ سال و مادرانی زیر ۲۵ سال داشته اند و عموماً در كودكی، بیمار و رنجور بوده اند. پژوهشگران دیگری نیز مدعی بوده اند كه بسیاری از نوابغ، یا مجرد بوده اند (همچون دِكارت)، یا یتیم بوده اند (همچون دیكنز)، و یا مادر نداشته اند (همچون داروین). نهایت امر، انبوه داده ها و اطلاعات نیز چیزی را روشن نكرد. دانش پژوهان نیز كوشیدند تا ارتباط بین هوش و نبوغ را بسنجند. نتیجه این بود كه هوش، نمی تواند به تنهایی موجب نبوغ گردد. ضریب هوشی (IQ) بسیاری از فیزیكدانان به مراتب بالاتر از ریچارد فاینمن (برنده جایزه نوبل) است، در حالیكه او با ضریب هوشی حدود ۱۲۲ نبوغی شگفت انگیز از خود نشان داد. نابغه كسی نیست كه در آزمون های دانشگاهی رتبه ی اول را كسب می كند، یا ضریب هوشی فوق العاده بالایی دارد. بعد از مطالعات روانشناسی جوی گولفورد (در دهه ۱۹۶۰)، كه به خاطر رویكرد علمی خود به خلاقیت معروف شده است، روانشناسان به این نتیجه رسیدند كه خلاقیت و هوش ماهیت های متـفاوتی دارند. انسان می تواند بـسیار بـاهوش باشـد ولی خـلاق نباشد و به عكس می تواند بسیار خلاق باشد ولی چندان باهوش نباشد.
اكثر افرادِ نسبتاً باهوش می توانند پاسخ متعارفِ یك مسأله یا سوال را بیابند. مثلاً اگر از ما بپرسند "نصف ۱۳ چقدر می شود؟"، اكثرمان بی درنگ پاسخ می دهیم شش ونیم. شما هم احتمالاً چند ثانیه ای ذهنتان معطوف به محاسبه جواب شد و بعد باز به متن بازگشته اید.
تفكر آفرینشگر در برابر تفكر بازآفرین
عموماً ما به روش بازآفرینی ـ یعنی برمبنای مسایل مشابهی كه در گذشته با آن ها مواجه شده ایم ـ تفكر می كنیم. زمانی كه با مسأله ای روبرو می شویم، آن را به قالبی می بریم كه قبلاً جواب داده است. از خود می پرسیم: "برای حل این مسأله، چه چیزی را قبلاً در زندگی، تحصیل یا كار خود آموخته ام؟"، سپس به روشی تحلیلی، مطمئن ترین روش را كه در تجربیات گذشته مان جواب داده است، انتخاب كرده و بقیه را حذف می نماییم. آنگاه در چارچوبی كاملاً مشخص به حل مسأله می پردازیم. از آنجایی كه براساس تجربیات خـود، به درسـتی و منطـقی بودن گـام های روش خـود مطـمئـنیم، مغرورانه به درستی نتیجه گیری مان نیز معتقدیم. در مقابل، نوابغ به روشی آفرینشگرانه می اندیشند نه بازآفرین. آن ها وقتی با مسأله ای مواجه می شوند، به جای اینكه بپرسند "چه روشی را دیگران تا به حال برای حل این مسأله به من آموخته اند؟" از خود می پرسند: "به چند روش می توانم به آن نگاه كنم؟"، "چگونه می توانم به روشی نو به آن بنگرم؟" و "به چند روش مختلف می توانم آن را حل كنم؟"، آن ها با پاسخ هایی بسیار متفاوت، بعضاً غیرمتعارف و حتی منحصربه فرد، به مسأله جواب می دهند
با تفكر آفرینشگرانه، شما به آفرینش تمامی رویكردهایی قابل تصور می پردازید و كمرنگ ترین رویكردها را همچون واضح ترین رویكردها، مدنظر قرار می دهید. در واقع اراده و تلاش برای كشف تمامی روش های ممكن ـ حتی بعد از اینكه راهی مطمئن و قطعی پیدا شده باشد ـ بسیار مهم است. از انشتین پرسیدند، فرق تو با یك فرد معمولی (متوسط) چیست؟ او گفت اگر از فردی معمولی بخواهید سوزنی را در انبار كاه بیابد، او با اولین سوزنی كه می یابد كار را پایان می دهد و زحمت جستجوی كل انبار كاه برای یافتن تمامی سوزن های ممكن را به خود نمی دهد. اما من تمام انبار را می گردم تا هم ه ی سوزن های ممكن را پیدا كنم!
هرگاه فاینمن ـ فیزیكدان ـ در مسأله ای در می ماند، راهبردهای فكری جدیدی ابداع می كرد. او متوجه شده بود كه راز نبوغش در این توانایی اوست كه می تواند بدون توجه به اندیشه متفكران گذشته نسبت به یك مسأله، روش های تازه ای را برای اندیشیدن بیافریند. او در برخورد با یك مسأله بسیار "راحت" برخورد می كرد و در صورتی كه جواب خود را از یك راه به دست نمی آورد، به راحتی چندین راه دیگر را در نظر می گرفت تا بهرحال راهی بیابد كه تصوراتش را به حركت در آورد. او به طرز شگفت انگیزی، آفرینشگر بود.
فاینمن پیشنهاد كرد به جای آموزش "تفكر بازآفرین" در مدارس، تفكر آفرینشگری یاد داده شود. او معتقد بود یك استفاده كننده موفقِ ریاضیات، كسی است كه بتواند راههای جدیدِ اندیشیدن برای شرایط موردنظر را ابداع كند. او اعتقاد داشت حتی اگر روش های سنتی برای حل یك مسأله، كاملاً شناخته شده باشند، بهتر است هر كس از راه خود و یا از راهی جدید، به دنبال حل مسأله برود.
معمولاً مسأله "? = ۳ + ۲۹" را به این دلیل برای بچه های پیش از كلاس سوم دبستان مناسب نمی دانند، كه نیازمند جمع پیشرفته (انتقال ارقام) است؛ ولی فاینمن معتقد بود كه بـچه هـای سال های آغازین دبستان هم می توانند با دنبال كردن: ۳۰، ۳۱ و ۳۲، مسأله را حل نمایند. در واقع یك بچه می تواند با نوشتن اعداد روی یك خط و شمردن فضاهای خالی بین آن ها به جواب برسد ـ روشی كه می تواند برای فهم اندازه گیری ها و كسرها نیز مناسب باشد. یك فرد می تواند با نوشتن اعداد بزرگتر در یك ستون و انتقال دهگان به ستون بعدی، این كار را انجام دهد یا از انگشتان خود كمك بگیرد و یا حتی از جبر استفاده نماید (۲ برابر چه عددی به علاوه ۳ می شود ۷؟). فاینمن، آموزگاران را تشویق می كند تا به بچه ها نشان دهند كه چگونه می توان به كمك سعی و خطا، به چند روش مختلف راجع به یك مسأله فكر كرد.
انحراف توسط منشور تجربیات گذشته
نكته قابل توجه اینست كه تفكر بازآفرین، جمود فكری افراد را تشدید می كند. در واقع ما به همین علت غالبا" در برخورد با مسایل جدیدی كه مشابه تجربیات گذشته است ولی عمق ساختاری آن با مسایلی كه قبلا" با آن ها مواجه شده ایم، متفاوت است، با شكست مواجه می شویم. تفسیر این گونه مسایل از دریچه منشور تجربیات گذشته (طبق تعریف)، باعث سردرگمی ما خواهد شد. تفكر بازآفرین ما را به ایده های معمولی می رساند نه به ایده های اصیل. اگر همواره مانند گذشته بیندیشید، همیشه همان چیزهایی را به دست می آورید كه تا بحال كسب كرده اید.
در سال ۱۹۶۸ سوئیسی ها همانند چندین قرن گذشته، صنعت ساعت را در سیطره خود داشتند و البته همین سوئیس بود كه در موسسه نیوكاتل خود، جنبش ساعت های الكترونیكی نوین را آغاز كرد. اما در همان سالی كه این اختراع جدید برای اولین بار در همایش جهانی ساعت معرفی شد، از سوی تمامی ساعت سازان سوئیسی رد شد. آنان برمبنای تجربیات گذشته خود معتقد بودند كه ساعت های الكترونیكی، نمی توانند ساعت های آینده باشند؛ چرا كه این ساعت ها با باتری كار می كردند و یاتاقان، شاه فنر و چرخدنده نداشتند. اما شركت الكترونیكی سیكو در ژاپن، چشم از این اختراع جدید برنداشت و كوشید تا آینده بازار جهانی ساعت را متحول نماید.
در طبیعت نیز، مجموعه ژنهایی كه قابلیت تغییر نداشته باشند، نمی توانند خود را با محیط و شرایط در حال تغییر وفق دهند. زمانی ممكن است خِردی كه به صورت ژنتیكی به رمز درآمده است (نهادینه شده)، به حماقت مبدل گردد و عامل نابوده كننده حیات آن موجود گردد. فرآیند مشابهی می تواند در وجود ما، به عنوان انسان، رخ دهد. همگی ما، مجموعه ای غنی از ایده ها و مفاهیم در وجود خود داریم كه بر پایه تجربیات گذشته مان شكل گرفته اند و ما را قادر می سازند تا زنده بمانیم و بدرخشیم. ولی اگر ما نیز خود را برای تغییر مهیا نكنیم، ایده های معمول مان به مرور زمان كهنه می شوند و مزایای خود را از دست می دهند. نهایتاً اینكه، در میدان رقابت از حریفان شكست می خوریم و از میدان بیرون می رویم.
راهبردهای فكری نوابغ
نبوغ را می توان همانند تكامل بیولوژیكی دانست كه نیازمند نسلی غنی و غیرقابل پیش بینی از گزینه ها و احتمالات متنوع است. به این ترتیب، این فكر است كه باعث استمرار بهترین ایده ها در راستای توسعه و ارتباطات آینده می شود. جنبه مهم این نظریه این است كه شما بایستی ابزارهایی برای ایجاد تنوع در ایده هایتان در اختیار داشته باشید و برای اثربخشی واقعی، این تنوع باید "كور" باشد. این تنوع كور باعث عزیمت از دانشِ بازآفرینی (حفظی) به آفرینشگری می شود.
پـژوهشگران فـراوانی قـصد تـوصیف و مستندسـازی روش تـفكـر نـوابـغ را داشته اند. آنـان بـا مطالعه و بـررسی دفـترچـه های خاطـرات، ارجـاعات، مكالـمات و ایـده های بـزرگترین متفكران جـهان كـوشیده اند تـا راهبـردهای ویژه تـفكر نوابغ و الگوهای فـكری آنـان را كه می تواند گستره ی حیـرت انگیزی از ایده هـای بـكر و اصـیل را بیـافریند، كشـف نمایند.
هشت راهبرد مورد استفاده ابرخلاقان
اكنون، هشت مورد از راهبردهایی را كه در الگوهای اندیشه نوابغ خلاق (در تاریخ علم، هنر، و صنعت) مشترك است، شرح می دهیم:
۱) نوابغ از دریچه های مختلف به مسأله نگاه می كنند. نوابغ اغلب به دنبال یافتن نگرشی نو هستند كه تاكنون دیگران آن ها را برنگزیده اند. لئوناردو داوینچی معتقد بود كه برای كسب دانش راجع به قالب یك مسأله، باید یاد بگیریم كه چگونه آن را از راههای گوناگون، بازسازی كنیم. او اعتقاد داشت كه اولین نگرش ما به یك مسأله، به شدت متأثر از نگرش معمول و روزمره مان است. او مسأله خود را ابتدا از یك نگاه، بعد از نگاهی دیگر و بعد از نگاههای دیگر بازسازی می كرد. با هر تغییر، درك او از مسأله عمیق تر و به همان اندازه به فهم اصل مسأله نزدیك تر می شد.
نظریه نسبیت انشتین، اساسا"، توصیف تعاملات بین چند نگاه مختلف است. روش تحلیلی فروید نیز به دنبال یافتن جزئیاتی است كه با نگاه سنتی نمی توان آن ها را دید. در حقیقت فروید همواره در جستجوی یافتن زاویه نگرش كاملاً جدیدی بوده است.
یك اندیشمند، برای حل خلاقانه یك مسأله، باید در ابتدا رویكرد اولیه خود را كه برخاسته از تجربیات گذشته است، كاملا" رها كند و مسأله را مجدداً تصور و تخیل نماید. نوابغ با اجتناب از نگاه یك سویه فقط به حل مسائل موجود (همچون ابداع یك سوخت سازگار با محیط زیست) نمی اندیشند، بلكه به كشف مسائل جدید نیز می پردازند.
۲) نوابغ افكار خود را به تصویر می كشند. انفجار خلاقیت در عصر رنسانس به شدت متأثر از تدوین و توزیع دانش عظیم و گسترده نقاشی، طراحی و نمودارهایی همچون نمودارهای مشهور داوینچی و گالیله بود. گالیله در زمانی كه اكثر معاصران وی همچنان از رویكردهای متعارف ریاضی و گویشی استفاده می كردند، با نمایش تفكرات خود بر صفحه كاغذ ، انقلابی در علم ایجاد كرد.
نوابغ بعد از آنكه حداقل توانایی های خاص گویشی را به دست می آورند، به دنبال افزایش مهارت های تصویری (دیداری) و تجسمی خود می روند تا بتوانند، اطلاعات را به روش های مختلف نمایش دهند. وقتی انشتین با مسأله ای مواجه می شد، همواره لازم می دید تا موضوع خود را به تمامی روش های ممكن (همچون نمودارها) فرموله نماید. او ذهنی بسیار تصویری داشت؛ و به جای اندیشیدن در چارچوب های خشك استدلال های ریاضی و گویشی، در قالب گزاره های تصویری و فضایی فكر می كرد. در واقع، او معتقد بود كه كلمات و اعداد (آن گونه كه آن ها را می خوانیم یا می نویسیم)، چندان نقشی در فرآیند تفكرش بازی نمی كنند.
۳) نوابغ تولید می كنند. یكی دیگر از ویژگی های متمایز نوابغ، باروری و استعداد تولید سرشار آنان است. توماس ادیسون، ۱۰۹۳ اختراع ثبت نموده و همچنان سرآمد مخترعین است. او برای تضمین بهره وری گروهش، برای همه اعضا سهمیه ایده تعیین كرده بود. سهمیه شخصی خود او، حداقل یك اختراع كوچك در هر ۱۰ روز و یك اختراع بزرگ در هر ۶ ماه بوده است.
باخ، هر هفته یك آواز می سرود، حتی اگر مریض یا بی حال بود. موتزارت، بیش از ۶۰۰۰ قطعه موسیقی خلق كرد. انشتین هم اگرچه بیشتر به خاطر مقاله خود در باب نسبیت مشهور است، ولی ۲۴۸ مقاله دیگر نیز منتشر كرده است. تی اس الیوت، چندین پیش نویس برای "برهوت" تهیه كرد كه ملقمه ای از پیام های خوب و بدی بود كه به ناگاه به شاه قطعه تبدیل شدند.مطالعه ای كه دین كیت سایمونتون از دانشگاه كالیفرنیا روی ۲۰۳۶ دانشمند انجام داد، نشان داد كه معتبرترین دانشمندان، فقط آثار گرانقدر خلق نكرده اند، بلكه انبوهی از كارهای بد و نامطلوب نیز داشته اند و از حجم عظیم و كمیت كار آنان، كیفیت نیز سر برآورده است.
۴) نوابغ، تركیباتی بدیع می آفرینند. سیمونتون دركتاب "نابغه علمی" خود (۱۹۸۹)، تصریح می كند كه نوابغ، به جای اینكه صرفاً كارها را بر اساس ذوق و استعداد انجام دهند، بیشتر تركیبات بدیع و نو می آفرینند. یك نابغه نیز همچون یك كودك بسیار بازیگوش كه با مجموعه ای از بلوك های ساختمانی سرگرم می شود، دایماً در حال تجزیه و تركیب ایده ها، تصاویر و افكار به روش های مختلف در ضمیرهای خودآگاه وناخودآگاه خویش است.
معادله انشتین را در نظر بگیرید: E=mc۲. انشتین مفاهیم انرژی، جرم و سرعت نور را اختراع نكرد. در عوض، با تركیب این مفاهیم در قالبی نو، توانست جهانی را كه دیگران نیز می دیدند، به روشی متفاوت ببیند. قوانین وراثت كه علم ژنتیك نوین بر پایه آن بنا شده، برخواسته از نظرات یك كشیش اتریشی بنام گروگر مندل است كه ریاضیات و زیست شناسی را تركیب كرد تا علمی نو بیافریند.
۵) نوابغ، روابط را تقویت می كنند. اگر الگویی از تفكر، نشانگر نبوغی خلاقانه باشد، همانا متأثر از توانایی كنار هم گذاشتن موضوعات نامرتبط است. این توانایی در بهم ربط دادن مقولات مجزا، نوابغ را قادر می سازد تا چیزهایی را ببینند كه دیگران نمی توانند ببینند.
داوینچی سعی كرد تا رابطه ای بین صدای زنگ و سنگی كه در آب می افتد، ایجاد كند. این نكته، باعث كشف این اصل شد كه صدا همچون موج حركت می كند. درسال ۱۸۶۵، اف. ای. ككوله، شكل حلقوی مولكول بنزن را در خیالات خود، در قالب ماری تجسم كرد كه دُم خود را گاز می گیرد. ساموئل مورس، به خاطر ناتوانی در تولید سیگنال های تلگرافی كه بتوانند از یك قاره به قاره دیگر برسند، به ستوه آمده بود. تا اینكه روزی مشاهده كرد كه اسب های چاپار را در ایستگاهها تعویض می كنند و كوشید تا ارتباطی بین ایستگاههای اسب های چاپار و سیگنال های قوی پیدا كند.
۶) نوابغ به تضادها می اندیشند. فیزیكدان و فیلسوف معروف، دیوید بوهم، معتقد بود كه نوابغ از این جهت قادرند افكاری متفاوت داشته باشند كه می توانند دمدمی مزاجانه بین مقولات متضاد یا موضوعات ناسازگار حركت نمایند. آلبرت روتنبرگ محقق معروف در زمینه فرآیند خلاقیت، نیز متذكر وجود همین توانایی در اكثر نوابغ ـ همچون انشتین، موتزارت، ادیسون، پاستور، كونراد و پیكاسو ـ شده است و آن را در كتاب خود، "الهه نوظهور: فرآیند خلاقیت درهنر، علم و سایر زمینه ها" (۱۹۹۰) شرح می دهد.
فیزیكدان معروف، نیلز بوهر اعتقاد داشت كه وقتی شما همزمان خود را در مواضع متضاد نگاه می دارید، افكار خود را معلق كرده و نتیجتاً ذهنتان به سطحی جدید منتقل می شود. معلق بودن ذهن، امكان می دهد تا ذكاوتی فرای تفكر ساده وارد عمل شود و قالبی نو خلق نماید. این چرخش و گردش مابین تضادها، شرایطی را ایجاد می كند كه ذهن شما آزادانه به زوایای دید جدید دست یابد. توانایی بوهر در تصور دوگانه نور در قالب ذره و موج، باعث شد تا او به درك و تدوین "اصل مكملی" برسد. اختراع یك سیستم عملی روشنایی توسط توماس ادیسون، ناشی از تركیب سیم پیچی مدارات موازی با رشته های مقاومت بالا در لامپ هایش بود ـ چیزی كه در نظر دیگر اندیشمندان، غیرممكن تلقی می شد. در حقیقت دیگران چنین تركیبی را عملاً ناسازگار فرض می كردند. از آنجا كه ادیسون می توانست پرش بین دو چیز ناسازگار را بپذیرد، توانست رابطه ای را ببیند كه سرانجام منجر به كشف بزرگ او شد.
۷)نوابغ، استعاری می اندیشند. ارسطو، استعاره را نشانه نبوغ می دانست و معتقد بود فردی كه می تواند شباهت های دو مقوله متفاوت هستی را درك كرده و بین آن ها پیوند برقرار كند، گوهری گرانقدر در اختیار دارد. اگر چیزهایی نامشابه، از چند منظر و رویكرد، مشابه باشند،از مناظر دیگر نیز می توانند مشابه تلقی شوند.
الكساندر گراهام بل، عملكرد داخلی گوش را با یك پرده محكم فلزی لرزان مقایسه كرد و این مقایسه به اختراع تلفن انجامید. انشتین بسیاری از قوانین مجرد خود را از رخدادهای مشابه طبیعی برداشت می كرد و توضیح می داد؛ رخدادهایی همچون پاروزدن در یك قایق یا ایستادن در ایستگاهی كه قطاری از آن می گذرد.
۸) نوابغ خود را برای فرصت ها مهیا می كنند. ما هرگاه مبادرت به انجام كاری می كنیم و شكست می خوریم، به ناگاه با شرایطی نو مواجه می شویم. این اولین اصل حادثه خلاق است. ممكن است از خود بپرسیم چرا من در این كار شكست خوردم؛ كه البته سوالی منطقی است. ولی حادثه خلاق، سوال متفاوتی را پیش روی ما می گذارد: ما چه كرده ایم؟ پاسخ به این پرسش از طریقی نو و غیرمنتظره، اقدامی خلاقانه و اساسی است. این، خوش شانسی نیست، بلكه بینشی خلاقانه در بالاترین مرتبه است.
الكساندر فلیمینگ، اولین پزشكی نبود كه در مطالعه باكتری های كشنده، متوجه كپك های ظرف كشت میكروب (كه در محیط باز قرار گرفته بود) شد. كمتر پزشك خوش شانسی پیدا می شود كه به جای دور ریختن این ظرف، آن را "جذاب" بداند و به آن به دیده یك "فرصت" بنگرد. این نگرش علاقه مندانه ی او، به كشف پنی سیلین منتهی شد. ادیسون، وقتی در حال تفكر عمیق راجع به چگونگی ساخت یك رشته كربنی بود، ناخواسته با تكه ای از خمیر بتونه سرگرم شده بود، آن را می چرخاند و دور انگشتانش می پیچید، لحظه ای كه نگاهش به انگشتانش افتاد، برق از چشمانش پرید و گفت: "كربن را مانند یك رشته بپیچ!". بی اف اسكینر، این گونه بر اولین اصل روش شناسان علمی تكیه می كند: "وقتی چیزی برایتان جالب است، همه چیز را رها كنید و به مطالعه آن بپردازید". وقتی فرصتی در می زند و ما مجبور به اتمام كاری از پیش تعیین شده هستیم، شكست های ناخواسته ی بسیاری در زندگی مان رخ می دهد. نوابغ خلاق، منتظر دستاوردهای شانسی نمی نشینند، بلكه فعالانه به دنبال اكتشاف تصادفی می گردند.
این راهبردها را به كار بگیرید
نوابغ خلاق می دانند كه چگونه ازاین راهبردهای فكری استفاده كنند و به دیگران نیز بیاموزانند كه از آن ها استفاده كنند. جامعه شناس معروف، هریت زوكرمن، متوجه شد كه شش نفر از شاگردان انریكو فرمی (برنده جایزه نوبل)، همانند خود او موفق به دریافت جایزه نوبل شدند. ارنست لاورنس و نیلز بوهر نیز هر یك چهار شاگرد برنده جایزه ی نوبل داشتند. جِی جِی تامسون و ارنست رادرفورد نیز مشتركاً ۱۷ برنده جایزه نوبل را تربیت نمودند. این برندگان نوبل، تنها نابغه نبودند؛ بلكه قادر بودند نبوغ را به دیگران نیز بیاموزانند. بررسی های زوكرمن نشان می دهد تأثیرگذارترین بزرگان، علاوه بر محتوای فكری،الگوها و راهبردهای تفكر را نیز آموزش می دادند. بنابراین واضح است كه راهبردهای فكری را می توان آموخت.
درك، تشخیص و به كارگیری راهبردهای فكری مشترك بین نوابغ خلاق، شما را قادر می سازد تا در زندگی كاری و شخصی خود، خلاقانه رفتار كنید



نوشته: مایكل میكالكو
مترجم: محمدرضا میرزاامینی
منبع: ww.sharifthinktank.com
روزنامه تفاهم

تاریخ ارسال: 1390/01/11


نظر شما چیست؟

کد امنیتی شکل بالا در کادر زیر درج شود

برای مشاهده و استفاده از فرم می بایست جاوااسکریپت بر روی مرورگر شما فعال باشد.

 
تعبیر خواب
تعبیر با تقویم
روایتی از قول امام جعفر صادق (علیه السلام) هست که می‌فرمایند مثلاً اگر در روز یا شب اول ماه قمری خوابی را ببینید تعبیر ندارد و صحیح نیست، یا اگر  در دوم و سوم ماه خوابی را ببینید تعبیرش برعکس می‌شود و به همین ترتیب تمام روزهای ماه را فرموده‌اند و این روایت تا حدودی هم شایع شده و گسترش پیدا کرده است.
دقت کنید که چیز کمی نیست!... یعنی شما که دیشب خوابی را دیده‌اید با دانستن تاریخ دیشب، می‌توانید ادامه مطلب...
تعبیرها و اشتباه‌ها
همۀ ما در طول شب یا روز خواب‌هایی می‌بینیم که ممکن است درست و صادق بوده و معنایی را در خود داشته باشند یا اینکه بی‌معنا باشند.
علت خواب‌های بی‌معنا چیزهایی مثل ضعف یا پرخوری قبل از خواب و یا صدای محیط زمان خواب و یا حتی می‌تواند نتیجه تلقین شیطان باشد و فقط پیامبران و معصومین (علیهم السلام) هستند که تمام خواب‌هایشان درست و صادق بوده و حسابشان جدا است. حضرت امام صادق (علیه السلام) به مفضل که از ادامه مطلب...
تعبیر با کتاب
در این مقاله می‌خواهم در مورد این بنویسم که هر کسی می‌تواند بعضی از خواب‌ها را با کتاب تعبیر خواب، تعبیر کند. بنابراین اجازه دهید ابتدا تعریفی کلی و خلاصه از نحوۀ تعبیر خواب ارائه کنم.
خواب‌هایی که ما می‌بینیم یا می‌خواهند معنایی را به ما بفهمانند و یا خیر؛ حالا چرا بعضی از خواب‌ها می‌خواهند معنایی را بفهمانند ولی بعضی خیر؟... چون این سوال بحث دیگری است نمی‌خواهم دربارۀ آن صحبت کنم.
خود این خواب‌های بامعنا نیز اکثراً به صورت مثال ادامه مطلب...
مبارزه با فراموشی خواب
تحقیقات نشان داده است که همۀ افراد در طی خواب خودشان رویا می‌بینند (به جز در برخی بیماری‌های شدید روانی)، منتها خیلی‌ها آن‌ها را فراموش کرده و فکر می‌کنند که اصلاً رویایی ندیده‌اند. هر چند خیلی از این رویاها ممکن است جزء رویاهای بدون تعبیر باشند ولی به هر حال رویا بوده‌اند.
حال سوال این است که چطور خواب خود را فراموش نکنیم؟ چطور صحنه‌های خواب را خوب و روشن به یاد آوریم؟ برای رسیدن به این هدف راه‌های زیادی وجود ادامه مطلب...
دفع بلا با صدقه
احادیث و روایات و همچنین تجربیات بسیاری وجود دارد که خداوند متعال با صدقه قضا و قدر را تغییر می‌دهد. به عبارتی دیگر با صدقه می‌توان به خواست خدا از وقوع بلایا و حوادث جلوگیری کرد. زیرا خود خداوند قضا و قدر را معین کرده و فقط خود او می‌تواند آن را تغییر دهد (که یکی از عواملی که فرموده قضا و قدر را به خاطر آن تغییر می‌دهد همین صدقه دادن است). البته این یکی از آثار صدقه می‌باشد. ادامه مطلب...
رسیدن تعبیر به دیگری
این نکته را به خاطر داشته باشید که تعبیر خواب شما ممکن است به همان کسی که در خواب دیده‌اید نرسد و به شخص دیگری مربوط شود. در واقع تعبیر خواب شما کیلومترها با آن شخصی که در خواب دیده‌اید فاصله داشته باشد! تجربۀ خودم من از خواب‌هایم این بوده که در موارد خیلی خیلی خیلی کمی تعبیر خواب به همان افرادی رسیده که در خواب دیده‌ام (به طوریکه در اکثر موارد فقط یک درصد احتمال می دهم که تعبیر ادامه مطلب...
دفع بلا و گرفتاری
بعضی از خواب‌ها آینده را پیشگویی کرده و می‌گویند که بلا و مصیبت و گرفتاری در پیش است و یا اینکه عمل زشت یا گناهی را مرتکب خواهیم شد. اگر این خواب‌ها درست و اصطلاحاً صادقه باشند، در واقع از مقدرات الهی می‌گویند و چیزهایی که پیش‌بینی آن شده حتماً به وقوع می‌پیوندند.
ولی خداوند راه‌هایی را تعیین کرده که نگذارید آن بلایا به وقوع بپیوندند و در واقع مقدرات خدا تغییر کند. در اصل خود خدا مقدرات را بوجود آورده ادامه مطلب...
کلیپ و ویدیو
غر نزنید (حجت الاسلام حسینی قمی)
اشخاصی که در کلیپها مشاهده می کنید تعبیرگر خواب نیستند